සමුග්ග ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ දී, කාන්තාවක් කෙරෙහි ලෞකික ආශාවකින් කැළඹී සිටි භික්ෂුවකට මෙම කතාව වදාළ සේක. එය සත්‍යද යැයි විමසූ විට භික්ෂුව එය පිළිගත් හෙයින්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කාමය බලයෙන් හෝ සිර කිරීමෙන් මැඩගත නොහැකි බව වදාළ සේක. ඒ කරුණ ජාතකට්ඨවණ්ණනාවේ 436 වැනි ජාතකය වන සමුග්ග ජාතකය මගින් නිදර්ශනය කර දැක්වූ සේක. එය එම පාඩම තිත්ත අත්දැකීමකින් ඉගෙන ගත් යක්ෂයෙකුගේ කතාවකි.

බරණැස් රජු බ්‍රහ්මදත්තගේ සමයේ, බෝධිසත්වයන් සංසාරික ජීවිතය අත්හැර තාපසයෙක් වී, හිමාලය කඳුකරයේ නිහඬ මිටියාවතක පදිංචි විය. සාමාන්‍ය ජීවිතයේ කටයුතුවලින් නොකැළඹී, ගැඹුරු භාවනාවේ යෙදී එහි වාසය කළේය.

ඒ වනයේම ආසන්නයේ අසුරයෙකු වාසය කළේය. ඔහු වන මාර්ගවල ගමන් කරන්නන්ට හිරිහැර කරන බලසම්පන්න යක්ෂයෙක් වූ නමුත්, ඉඳහිට තාපසයා වෙත ගොස් ධර්මය අසා සිටියේය. යක්ෂයෙකුට වුවද ප්‍රඥාව අසන විට එය හඳුනාගත හැකි බැවිනි.

එක් දිනක් කාසි රටේ කුලවත් තරුණියක් තම දෙමාපියන් බැලීමට ආරක්ෂකයන් සමඟ ගමන් කරමින් සිටියදී, අසුරයා ඇගේ ආරක්ෂකයන් විසිර ලවා ඇය පැහැර ගත්තේය. ඇගේ රූමත්භාවයෙන් මත් වූ ඔහු ඇයට සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් සැපයූ නමුත්, ඇය පලා යනු ඇති හෝ ඔහුට අවිශ්වාසවන්ත වනු ඇති යන බිය ඔහුට වඩාත් තිබිණ.

ඇයව සියල්ල ආරක්ෂා කිරීම පිණිස අසුරයා අසාමාන්‍ය ක්‍රමයක් සිතුවේය. ඔහු ඇයව සමුග්ග නම් වූ අලංකාර රත්න කරඬුවක තැබූ අතර, තමාට යන්නට සිදු වූ සෑම විටම, කිසිවකුට ඇය වෙත ළඟා විය නොහැකි වනු ඇතැයි විශ්වාස කරමින් ඒ කරඬුව තම බඩට සම්පූර්ණයෙන් ගිල දැමීය.

එක් දිනක් අසුරයා ඇයට වනයේ විල් දියකින් ස්නානය කිරීමට ඉඩ දුන් විට, ඇය උඩින් පියාසර කරන මායාකරුවෙකු දුටුවාය. ඔහු වායු දෙවියන්ගේ පුත්‍රයෙක් වූ අතර කඩුවක් රැගෙන සිටියේය. ඇය ඔහුට ලකුණු කළාය, ඔහු ද ඇය වෙතට පහත් විය.

අසුරයා ළඟදීම නැවත පැමිණෙනු ඇති බව දැන, ඇය මායාකරුව තම වස්ත්‍රයෙන් වසා කරඬුව තුළ තමා සමඟ සැඟවුවාය. අසුරයා ආපසු පැමිණ, සෑම විටම මෙන් කරඬුව නැවත ගිල දැමූ විට, දැන් තම තුළ එක් අයෙකු නොව දෙදෙනෙකු ගෙන යන බව ඔහු නොදැන සිටියේය.

තම දක්ෂ පූර්වාරක්ෂාව ගැන සතුටට පත් අසුරයා, ඉඳහිට කරන පරිදි, වනයේ වාසය කරන තාපසයා බැලීමට ගියේය. ඔහු තම බිරිඳ තබා ගිය තැනම ආරක්ෂිතව සිටින බවට සම්පූර්ණ විශ්වාසයෙන් සිටියේය.

අසුරයා ළඟාවනු දුටු බෝධිසත්වයන්, දිව්‍ය ඇසින් සත්‍යය දැක, ඔහුට උණුසුම්ව සාදරය පුදමින් මෙසේ වදාළ සේක: "මිතුරෙනි, ඔබ කොහෙන් එන්නෙහිද? තුන්දෙනාටම සාදරයෙන් පිළිගනිමි! මා සමඟ ටික කලක් විවාසෙ ගන්න." තමා පැමිණියේ තනිවම බැවින් තාපසයා තුන්දෙනකු ගැන කතා කරන්නේ මක් නිසාදෝ යයි අසුරයා පුදුමයෙන් ඇසීය. බෝධිසත්වයන් පැහැදිලිව පිළිතුරු දුන් සේක: "ඔබත් ඔබේ ප්‍රිය බිරිඳත් නියත වශයෙන්ම දෙදෙනෙකි; ඇය කරඬුවක් තුළ ආරක්ෂිතව වැඩ සිටින අතර, ඔබේ බඩ තුළ නිතර ආරක්ෂා වෙමින්, වායු දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා සමඟ සතුටින් ක්‍රීඩා කරමින් සිටියි."

කලබලයට පත් අසුරයා වහාම කරඬුව වමන කර, එය ඉරා දැක්කේය. මායාකරු කඩුව ඇද මන්ත්‍රයක් කියමින් අහසට පියාසර කර පලා ගියේය. තරුණිය ද පිටතට පැමිණියාය. කම්පා වූ යක්ෂයා, තම ශරීරය තුළම සැඟවී තිබූ සත්‍යය හෙළි කළ තාපසයාට ස්තූතිය පුදා සිටියේය.

කොතරම් සම්පූර්ණ සිර කිරීමක් වුවද, හදවතක විශ්වාසවන්තභාවය එහි ම කැමැත්තට පිටින් තහවුරු කළ නොහැකි බව අසුරයා ශබ්ද නඟා වෑසර බෑවේය. එවැනි අයිතිවාසිකම් පිහිටුවන අල්ලා ගැනීමකින් සැබෑ සාමය කිසිදා නොලැබෙන බව ඔහු තීරණය කළේය. බෝධිසත්වයන්ගේ උපදෙස් අනුගමනය කරමින්, ඔහු තරුණියට කිසි හානියක් නොකර නිදහස් කර, පංචශීලය රැකීමට පොරොන්දු වී, වනයේ තම පැරණි හිංසාකාරී ක්‍රමවලින් ඉවත් විය.

කතාවේ අවසානයේ, එම පැරණි කතාවේ පැහැදිලි දැක්ම ඇති තාපසයා තමාම බව බුදුරජාණන් වහන්සේ හෙළි කළ සේක. මේ ධර්මය මගින් චතුරාර්ය සත්‍ය ප්‍රකාශ වීම අසා, මුලින් මෙම කතාව දෙසූ කැළඹි සිටි භික්ෂුව මාර්ග ඵලයේ පළමු අවස්ථාව ලබා ගත්තේය.

ශාරීරික බලයෙන්, අභ්‍යන්තර සංයමයෙන් නොව, ආශාව මැඩලීමට උත්සාහ කිරීමේ නිෂ්ඵලත්වය පිළිබඳ ත්‍රිපිටකයේ ඇති වඩාත් ජීවමාන ඉගැන්වීම් අතරින් එකක් ලෙස සමුග්ග ජාතකය තවමත් පැවතී යයි: වනයක බඩක් තුළ වූ කරඬුවකට, හික්මීම හා අවබෝධය පමණක් සැබවින්ම ආරක්ෂා කළ හැකි දෙය රැඳවිය නොහැකි විය.