අනේකාන්තවාදය
අන්ධ මිනිසුන් සහ ඇතාගේ කතාවෙන් එක් දෘෂ්ටිකෝණයක සීමාවන්
මෙම ලිපිය ජෛන ආගමේ අනේකාන්තවාදය නම් ඉගැන්වීම අන්ධ මිනිසුන් සහ ඇතා පිළිබඳ සම්ප්රදායික ප්රබන්ධය තුළින් පැහැදිලි කරයි. ඕනෑම තනි දෘෂ්ටිකෝණයකට සම්පූර්ණ සත්යය ග්රහණය කර ගැනීමට නොහැකි බව මෙයින් ඉගෙන ගත හැකිය.
අනේකාන්තවාදය පිළිබඳ පැරණි කතාවක් ඇත. එක් නගරයක අන්ධ මිනිසුන් පිරිසක් ජීවත් වූහ. ඔවුන් කිසිදා ඇතෙකු දැක නොතිබුණි. එක් දිනක් ඇතෙකු ඔවුන් අසලට ගෙන එන ලදී. ඔවුන්ට ඇතා යනු කුමක්දැයි දැන ගැනීමට අවශ්ය විය. එබැවින් ඔවුන් එක් එක් කෙනා ඇතාගේ විවිධ කොටස් ස්පර්ශ කළහ.
එක් අයෙක් ඇතාගේ කකුල ස්පර්ශ කළේය. ඔහු පැවසුවේ, "ඇතා යනු විශාල කණුවක් වැනි ය." තවත් අයෙක් ඇතාගේ වලිගය ස්පර්ශ කළේය. ඔහු පැවසුවේ, "ඇතා යනු රැහැනක් වැනි ය." තවත් අයෙක් ඇතාගේ කණ ස්පර්ශ කළේය. ඔහු පැවසුවේ, "ඇතා යනු විශාල පතුරක් වැනි ය." තවත් අයෙක් ඇතාගේ දළය ස්පර්ශ කළේය. ඔහු පැවසුවේ, "ඇතා යනු නාරටියක් වැනි ය." තවත් අයෙක් ඇතාගේ ශරීරය ස්පර්ශ කළේය. ඔහු පැවසුවේ, "ඇතා යනු විශාල බිත්තියක් වැනි ය."
ඔවුන් සියල්ලෝම තම තමන්ගේ අත්දැකීම අනුව ඇතා විස්තර කළහ. ඔවුන් තුළ වාද විවාද ඇති විය. එක් එක් කෙනා තමා නිවැරදි යැයි තර්ක කළේය. ඔවුන්ට තේරුණේ නැත, ඔවුන් සියල්ලෝම එකම ඇතාගේ විවිධ කොටස් ස්පර්ශ කළ බව. එක් එක් කෙනාගේ විස්තරය අර්ධ වශයෙන් සත්ය විය. නමුත් ඔවුන් කිසිවෙකුට ඇතාගේ සම්පූර්ණ ස්වරූපය ග්රහණය කර ගැනීමට නොහැකි විය.
ජෛන ආගමේ අනේකාන්තවාදය යනු මෙම කතාවෙන් පැහැදිලි කරනු ලබන ඉගැන්වීමකි. එයින් කියැවෙන්නේ සත්යය බොහෝ පැතිවලින් යුක්ත බවයි. ඕනෑම එක් දෘෂ්ටිකෝණයකින් සත්යය සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකිය. එය අන්ධ මිනිසුන් ඇතා ගැන තර්ක කළාක් මෙනි. ඔවුන් සෑම කෙනෙක්ම එක් අංශයක් පමණක් දුටු නිසා වැරදි ලෙස සම්පූර්ණ සත්යය තමන් දන්නා බව සිතූහ.
මෙම ඉගැන්වීම අපට මතක් කර දෙන්නේ අපගේ අත්දැකීම් අනුව සත්යය ගැන නිගමනවලට එළඹීමේදී අප නිහතමානී විය යුතු බවයි. අප දකින දේ එක් පැත්තක් පමණි. අන් අයගේ දෘෂ්ටිකෝණයන්ට ගරු කිරීම අවශ්ය වේ. මන්ද, ඔවුන් ද අපට නොපෙනෙන අංශ දැකිය හැකි බැවිනි. සත්යය සොයා ගැනීමට විවිධ දෘෂ්ටිකෝණයන් එක් කිරීම අවශ්ය වේ.
ඔබ දැන සිටියාද?
සම්භවය
මෙම ප්රබන්ධය ජෛන ආගමේ ඉපැරණි ඉගැන්වීම්වල එන අතර, එය බුද්ධාගම සහ හින්දු ආගම වැනි අනෙකුත් ඉන්දියානු සම්ප්රදායන්හි ද දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, ජෛන ධර්මයේ එය 'අනේකාන්තවාදය' නම් දාර්ශනික මූලධර්මය පැහැදිලි කිරීම සඳහා විශේෂයෙන් ප්රසිද්ධ වී ඇත.
අනේකාන්තවාදයේ තේරුම
'අනේකාන්තවාදය' යන වචනයේ තේරුම 'එක් පැත්තක් නොවන' යන්නයි. එනම්, සත්යය කිසිදු තනි දෘෂ්ටිකෝණයකින් සම්පූර්ණයෙන් ග්රහණය කළ නොහැකි බවත්, එය බහුවිධ පැතිකඩවලින් සමන්විත බවත් ය.
ප්‍රායෝගික පාඩම
අන්ධ මිනිසුන් ඇතාගේ විවිධ කොටස් ස්පර්ශ කර එක් එක් කෙනා තමා නිවැරදි යැයි තර්ක කළාක් මෙන්, අප ද අපගේ සීමිත අත්දැකීම් මත පදනම්ව නිරපේක්ෂ නිගමනවලට එළඹීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. අන් අයගේ මතයන්ට ගරු කිරීම සහ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් ඉගෙන ගැනීම අවශ්ය වේ.
වැදගත්කම
ජෛන ආගමේ අනේකාන්තවාදය යනු හුදු දාර්ශනික සංකල්පයක් පමණක් නොව, එදිනෙදා ජීවිතයේදී සහජීවනය සහ ඉවසීම ප්‍රවර්ධනය කරන ප්‍රායෝගික ඉගැන්වීමකි. එය අපට මතක් කර දෙන්නේ සත්යය සෙවීමේදී නිහතමානී විය යුතු බවත්, විවිධ දෘෂ්ටිකෝණයන් එක් කිරීමෙන් පමණක් වඩාත් පරිපූර්ණ අවබෝධයක් ලබා ගත හැකි බවත්ය.
Mahavira
ජෛන ධර්මය වෙතින් තවත්
සම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ