ජෛන ආගමේ නිකායන් දෙක

ජෛන ආගමේ ප්රධාන නිකායන් දෙකක් ඇත: දිගම්බර සහ ශ්වේතාම්බර. මෙම නිකායන් දෙක එකම මූලික විශ්වාසයන් බෙදා ගනී, නමුත් ඒවායේ පිළිවෙත් සහ අර්ථ නිරූපණයන්හි වෙනස්කම් ඇත. මෙම ලිපිය මෙම නිකායන් දෙකේ ඓතිහාසික සම්භවය, ඒවායේ වෙනස්කම් සහ ජෛන සම්ප්රදාය තුළ ඒවායේ සම්බන්ධතාවය ගවේෂණය කරයි.

ජෛන ආගමේ ආරම්භය පුරාණ ඉන්දියාවේ සිට, විශේෂයෙන් මහාවීරගේ කාලයේ සිට (ක්රි.පූ. 6 වන සියවස) දක්වා දිව යයි. මහාවීර ජෛන ආගමේ 24 වන සහ අවසාන තීර්ථංකරයා (ආත්මික ගුරුවරයා) විය. ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ජෛන දර්ශනයේ පදනම විය. කෙසේ වෙතත්, මහාවීරගේ මරණයෙන් පසු, ඔහුගේ අනුගාමිකයන් අතර ඇතැම් ඉගැන්වීම් සහ පිළිවෙත් පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණයන්හි වෙනස්කම් ඇති විය. මෙම වෙනස්කම් ක්රමයෙන් නිකායන් දෙකක් බවට පත් විය.

දිගම්බර නිකායේ නමේ තේරුම 'අහසින් වැසී සිටින' යන්නයි. මෙම නිකායේ භික්ෂූන් කිසිදු ඇඳුමක් ඇඳ නොසිටින අතර, ඔවුන්ගේ ශරීරය ස්වභාවිකව තබා ගනී. ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ ආත්මික පිරිසිදුකම සඳහා සියලු භෞතික දේපළ අත්හැරීම අවශ්ය බවයි. ඇඳුම් පවා භෞතික බැඳීමක් ලෙස සලකනු ලැබේ. අනෙක් අතට, ශ්වේතාම්බර නිකායේ නමේ තේරුම 'සුදු ඇඳුම් ඇඳ සිටින' යන්නයි. මෙම නිකායේ භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් සුදු වස්ත්ර ඇඳ සිටිති. ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ ඇඳුම් ඇඳීම ආත්මික පිරිසිදුකමට බාධාවක් නොවන බවයි.

මෙම නිකායන් දෙක අතර ඇති ප්රධාන වෙනස්කම් කිහිපයක් ඇත. පළමුව, භික්ෂූන්ගේ ඇඳුම් පිළිබඳ අදහස් වෙනස් වේ. දිගම්බරයින් ඇඳුම් ඇඳීම අත්හැරීම අවශ්ය යැයි සලකන අතර, ශ්වේතාම්බරයින් සුදු ඇඳුම් ඇඳීමට ඉඩ දෙයි. දෙවනුව, කාන්තාවන්ට ආත්මික විමුක්තිය ලබා ගත හැකිද යන්න පිළිබඳ අදහස් වෙනස් වේ. දිගම්බරයින් විශ්වාස කරන්නේ කාන්තාවන්ට ආත්මික විමුක්තිය ලබා ගැනීමට පෙර පිරිමියෙකු ලෙස නැවත ඉපදීමට සිදු වන බවයි. ශ්වේතාම්බරයින් විශ්වාස කරන්නේ කාන්තාවන්ට කෙලින්ම ආත්මික විමුක්තිය ලබා ගත හැකි බවයි. තෙවනුව, ඔවුන්ගේ ආගමික ග්රන්ථ පිළිබඳ අදහස් වෙනස් වේ. දිගම්බරයින් විශ්වාස කරන්නේ මහාවීරගේ මුල් ඉගැන්වීම් අහිමි වී ඇති බවත්, ඔවුන් සතුව ඇති ග්රන්ථ පසුව ලියා ඇති බවත්ය. ශ්වේතාම්බරයින් විශ්වාස කරන්නේ ඔවුන් සතුව මහාවීරගේ මුල් ඉගැන්වීම් ආරක්ෂා කර ඇති බවයි.

මෙම වෙනස්කම් තිබියදීත්, නිකායන් දෙකම ජෛන ආගමේ මූලික විශ්වාසයන් බෙදා ගනී. ඔවුන් දෙදෙනාම අහිංසා (හිංසා නොකිරීම), සත්යවාදී බව, අස්තෙය (සොරකම් නොකිරීම), බ්රහ්මචර්යා (ශුද්ධ ජීවිතය) සහ අපරිග්රහ (දේපළ අත්හැරීම) යන ප්රතිඥා පිළිපදිති. ඔවුන් දෙදෙනාම කර්මය සහ පුනර්ජන්මය පිළිබඳ විශ්වාස කරති. ඔවුන් දෙදෙනාම තීර්ථංකරයන්ට ගරු කරති. මෙම පොදු විශ්වාසයන් නිසා නිකායන් දෙක අතර සම්බන්ධතාවය ශක්තිමත් වේ.

අද වන විට, දිගම්බර සහ ශ්වේතාම්බර නිකායන් ඉන්දියාවේ සහ ලොව පුරා විවිධ ප්රදේශවල දක්නට ලැබේ. දිගම්බරයින් ප්රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දියාවේ සහ උතුරු ඉන්දියාවේ ඇතැම් ප්රදේශවල වාසය කරති. ශ්වේතාම්බරයින් ප්රධාන වශයෙන් බටහිර සහ උතුරු ඉන්දියාවේ වාසය කරති. ඔවුන් අතර ඇති වෙනස්කම් තිබියදීත්, ඔවුන් එකිනෙකාට ගරු කරන අතර, ජෛන ආගමේ පොදු උරුමය බෙදා ගනී. ජෛන ආගමේ ඉතිහාසය තුළ, මෙම නිකායන් දෙක අතර සහයෝගීතාවය සහ අන්යෝන්ය ගෞරවය පිළිබඳ උදාහරණ බොහෝ ඇත. ඔවුන් එක්ව ජෛන ආගමේ ඉගැන්වීම් ප්රචාරය කිරීමට සහ ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කරති.