ජෛන භික්ෂූන්ගේ පංච මහා ව්රත
අහිංසා, සත්ය, අස්තෙය, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍ය සහ අපරිග්රහ
මෙම ලිපිය ජෛන භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් විසින් පිළිපදින පංච මහා ව්රත (අහිංසා, සත්ය, අස්තෙය, බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍ය, අපරිග්රහ) පිළිබඳව විස්තර කරන අතර, ඒවා ජෛන සන්න්‍යාස ජීවිතයේ සදාචාරාත්මක පදනම ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.
ජෛන භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන්ගේ ජීවිතයේ අත්තිවාරම වන්නේ පංච මහා ව්රත නම් වූ ප්‍රධාන ගිවිසුම් පහයි. ඒවා නම්: අහිංසා (ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකීම), සත්ය (බොරු කීමෙන් වැළකීම), අස්තෙය (සොරකමෙන් වැළකීම), බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍ය (ලිංගික සම්බන්ධතාවලින් වැළකීම), සහ අපරිග්රහ (දේපළ හා බැඳීම්වලින් වැළකීම) යනුයි. මෙම ව්රත පහ ජෛන ආගමේ ඉගැන්වීම්වල හරය වන අතර, ඒවා අනුගමනය කරන්නේ ජෛන භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් පමණි. ගිහි ජෛනයන් ද මෙම ව්රතවල සරල අනුවාද පිළිපදින නමුත්, භික්ෂූන්ට ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිපැදීමට සිදුවේ.
පළමු ව්රතය වන අහිංසා යනු කිසිදු ජීවියෙකුට හානි කිරීමෙන් වැළකීමයි. ජෛන භික්ෂූන් ඉතාමත් සියුම් ජීවීන් පවා ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරති. ඔවුන් ඇවිදින විට බිමට පා තබන ආකාරය ගැන සැලකිලිමත් වන අතර, කුඩා කෘමීන් ආදිය මත නොපාගා යාමට උත්සාහ කරති. තවද, ඔවුන් තමන්ගේ මුඛය ඉදිරියේ රෙදි කැබැල්ලක් (මුඛපත්ති) තබාගනුයේ කුඩා ජීවීන් ආශ්වාස කිරීමෙන් හෝ ගිලීමෙන් වැළකීම සඳහාය. අහිංසා යනු ජෛන ආගමේ ඉගැන්වීම්වල වැදගත්ම ව්රතය ලෙස සැලකේ.
දෙවන ව්රතය වන සත්ය යනු සැමවිටම ඇත්ත කතා කිරීමයි. නමුත් මෙය අහිංසා සමඟ සම්බන්ධ වේ. එනම්, ඇත්ත කතා කිරීමෙන් අන් අයට හානියක් සිදුවුවහොත්, එවැනි ඇත්ත කතා නොකිරීමට භික්ෂූන් උත්සාහ කරති. ඔවුන් තම කතාවෙන් කිසිදු ජීවියෙකුට රිදවීමට ඉඩ නොදෙති. තෙවන ව්රතය වන අස්තෙය යනු සොරකම් නොකිරීමයි. භික්ෂූන් තමන්ට අයිති නැති කිසිදු දෙයක් ගැනීමෙන් වැළකී සිටිති. ඔවුන් පිණ්ඩපාතයෙන් ලබන ආහාර පමණක් පිළිගනිති. තවද, ඔවුන් අන් අයගේ දේපළ ගැන ආශාවක් හෝ ඊර්ෂ්‍යාවක් ඇති කර නොගනිති.
සිව්වන ව්රතය වන බ්‍රහ්මචර්‍ය්‍ය යනු සියලු ලිංගික සම්බන්ධතාවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකී සිටීමයි. ජෛන භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් කිසිදු ලිංගික ක්‍රියාකාරකමක නිරත නොවේ. ඔවුන් තනිකඩ ජීවිතයක් ගත කරන අතර, තමන්ගේ සිතුවිලි පවා ශුද්ධව තබා ගැනීමට උත්සාහ කරති. පස්වන ව්රතය වන අපරිග්රහ යනු දේපළ හා බැඳීම්වලින් වැළකී සිටීමයි. භික්ෂූන් සතුව ඇත්තේ ඉතාමත් සුළු දේපළක් පමණි: ගමන් කිරීමට අවශ්‍ය ඇඳුම්, පාත්රයක්, සහ පෙර කී මුඛපත්ති වැනි භාණ්ඩ. ඔවුන් තමන්ගේ ජීවිතයේ කිසිදු දෙයකට ඇලීමක් හෝ බැඳීමක් ඇති කර නොගනිති.
මෙම මහා ව්රත පහ ජෛන භික්ෂූන්ගේ ජීවිතයේ සෑම අංශයක්ම පාලනය කරයි. ඔවුන් දිනපතා තම ව්රත පිළිබඳව නැවත නැවත සිතා බලා, ඒවා කඩ නොකිරීමට උත්සාහ කරති. මෙම ව්රත පිළිපැදීමෙන්, ඔවුන් තමන්ගේ කර්ම බැඳීම්වලින් මිදී අවසානයේ නිවනට (මෝක්ෂයට) ළඟා වීමට අපේක්ෂා කරති. ජෛන ආගමේ ඉගැන්වීම්වලට අනුව, මෙම ව්රත පිළිපැදීමෙන් තමාගේ සිත පිරිසිදු වන අතර, අනෙක් ජීවීන්ට හානි නොකරන ජීවිතයක් ගත කිරීමට හැකි වේ. ජෛන භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් මෙම ව්රත අනුගමනය කරමින්, අන් අයට ආදර්ශයක් වීමට උත්සාහ කරති.
මෙම ව්රත පහ ජෛන ආගමේ ඉතිහාසය පුරාවටම පවත්වා ගෙන එනු ලැබේ. ජෛන ආගමේ තීර්ථංකරවරුන් (ආගමේ ප්‍රධාන ගුරුවරුන්) විසින් මෙම ව්රත ඉගැන්වූ බව විශ්වාස කෙරේ. තවද, ජෛන භික්ෂූන්ගේ ජීවිතයේ තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ ඔවුන් ගමන් කරන්නේ පා ගමනින් පමණක් වීමයි. ඔවුන් කිසිදු වාහනයක් භාවිතා නොකරන අතර, එක් ස්ථානයක දිගු කලක් රැඳී නොසිටිති. මෙය අපරිග්රහ ව්රතයේ කොටසක් ලෙස සැලකේ. සමස්තයක් වශයෙන්, පංච මහා ව්රත යනු ජෛන භික්ෂූන්ගේ ජීවිතයේ මාර්ගෝපදේශක තාරකාව වන අතර, ඒවා පිළිපැදීමෙන් ඔවුන් සත්‍යය, අහිංසාව, සහ විමුක්තිය ඉලක්ක කරගෙන ගමන් කරති.
ඔබ දැන සිටියාද?
අහිංසාවේ අන්තය
ජෛන භික්ෂූන් කුඩා කෘමීන් පවා ආශ්වාස කිරීමෙන් වැළකීම සඳහා මුඛය ඉදිරියේ රෙදි කැබැල්ලක් (මුඛපත්ති) තබාගනිති. ඔවුන් ඇවිදින විට බිම දෙස බලා, සියුම් ජීවීන් මත නොපාගා යාමට උත්සාහ කරති.
සත්යයේ සීමාව
සත්ය ව්රතය අහිංසා සමඟ සම්බන්ධ වේ. ඇත්ත කීමෙන් අන් අයට හානියක් සිදුවුවහොත්, භික්ෂූන් එවැනි ඇත්ත කතා කිරීමෙන් වැළකී සිටිති. ඔවුන්ගේ කතාවෙන් කිසිදු ජීවියෙකුට රිදවීමට ඉඩ නොදෙති.
අස්තෙය සහ පිණ්ඩපාතය
භික්ෂූන් සොරකම් නොකිරීමට අමතරව, තමන්ට අයිති නැති කිසිදු දෙයක් ගැනීමෙන් වැළකී සිටිති. ඔවුන් පිළිගන්නේ පිණ්ඩපාතයෙන් ලබන ආහාර පමණක් වන අතර, අන් අයගේ දේපළ ගැන ආශාවක් හෝ ඊර්ෂ්‍යාවක් ඇති කර නොගනිති.
අපරිග්රහ සහ පා ගමන
ජෛන භික්ෂූන් සතුව ඇත්තේ ඉතා සුළු දේපළක් පමණි: ඇඳුම්, පාත්රයක්, සහ මුඛපත්ති වැනි භාණ්ඩ. ඔවුන් කිසිදු වාහනයක් භාවිතා නොකරන අතර, එක් ස්ථානයක දිගු කලක් රැඳී නොසිටිති. මෙය අපරිග්රහ ව්රතයේ කොටසක් ලෙස සැලකේ.
ව්රතවල අරමුණ
මෙම මහා ව්රත පහ පිළිපැදීමෙන් ජෛන භික්ෂූන් තම කර්ම බැඳීම්වලින් මිදී අවසානයේ මෝක්ෂයට (නිවනට) ළඟා වීමට අපේක්ෂා කරති. ඔවුන් දිනපතා තම ව්රත පිළිබඳව නැවත නැවත සිතා බලා, ඒවා කඩ නොකිරීමට උත්සාහ කරති.
Mahavira
ජෛන ධර්මය වෙතින් තවත්
සම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ