ಕುರುಡರು ಮತ್ತು ಆನೆ

ಜೈನ ಆಚಾರ್ಯರ ಮತೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಪಕ್ಕದ ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಕುರುಡ ಆರು ಮನುಷ್ಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಊರಿನ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬಿತ್ತುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗುರುತೆ ಹಾದಿರಿ ಹೊತ್ತಿಗೂ ಬಾಕ್ರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಕೃತಿ ನೋಡಿಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಂತರ ವಿವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಬಲಕ್ಕೆ ಮಾರಲು ತಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಊರಿನ ಮೈದಾನದ ಮಿಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದನು. ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಊರಿನ ಜನರ ಸಮೂಹ ಕೂಡಿತು. ಆ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕುರುಡ ಆರುಮಂದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಸೇವಕನಿಂದ ಆನೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

ಸೇವಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಒಂದೊಂದನೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೆದು, ಆನೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗಕ್ಕೆ ಅವನ ಕೈ ಹಾಕಿದನು. ಮೊದಲನೆಯವನ ತೋರುಮೂಲ ಸೋಂಡಿಗೆ ತೆಗೆತು, ಆನೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ದುಪ್ಪುಟಿ ಹಾವಿನಂತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಎರಡನೆಯವನ ದಂತವನ್ನು ಹಿಡಿದನು ಮತ್ತು ಅದು ನೀವು ಮತ್ತು ನೊಣಚಾದ, ಜೀವಂತ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬರುಬೆಸೂಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಜೋರಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಮೂರನೆಯವನ ಕಾಲನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಯಿಂದ ಸುತ್ತುಹಿಡಿದನು ಮತ್ತು ಆನೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸ್ತಂಭ, ತುಂಡಾದ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬದಂತೆ ಚಲನರಹಿತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ನಾಲ್ಕನೆಯವನ ಬಗೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಂದಿಂದ ಅಲುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒರಗಿನ, ನಿಗುಳಿಸಿದ ದೀವಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದನು. ಐದನೆಯವನ ಕಿವಿಯನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತರಂಗಾಯಮಾನ ಆಗುವುದನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಿನ್ನೋಳಿಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದನು. ಆರನೆಯವನ ಬಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಹಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದನು ಆನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪಸಾಕಾರ ಕೇಶಗುಂಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಆತನು ಏಕೈಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದೆನೆಂದು ಪೂರ್ಣ ಖಾತ್ರಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಗಿಗಳ ಬಳಿ ಮರಳಿದನು, ಆದರೆ ಪಲ್ಲಿಗೆ ಅದು ವಿವಾದವಾಗಿ ತಿರುಗಿತು. ಕಾಲನ್ನು ತೊಟ್ಟವನು ಬಾಲನ್ನು ತೊಟ್ಟವನನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಮಾಡತೊಡಗಿದನು. ಕಿವಿಯನ್ನು ತೊಟ್ಟವನು ಇತರರು ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಹೋಲಿಸಬಹುದು ಎಂದೆ ಮನೆಸಿದನು. ಅವರ ಸದ್ದುಗಳು ಉಚ್ಚವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದವು, ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಸಮೂಹ ಈ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಿದೆ: ಕುರುಡ ಆರುಮಂದಿ ಭಿಕ್ಷುಕರು ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸುಖಲೀನವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕಠೋರವಾಗಿ ಝೂಂಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಅವನ ಕೈ ಕಂಡುಹಿಡಿದುದನ್ನು ನಿಖುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರ ಸ್ವತಃ ಅವರ ವರ್ಣನೆಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಪೂರ್ಣ ಖಾತ್ರಿಯಿಂದ ಇತರರು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಕ, ಯೋಜನೆ ಒಂದಿಮ್ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದಿದ್ದನು, ವಿವಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂದನು. ನಮ್ರತೆಯಿಂದ ತಾನು ವಿವರಿಸಿದನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತಾನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಅಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಏಕೈಕ ಭೂಲ ಆ ಅಂಶವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವೆಂದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡುದು. ಸೋಂಡಿಯು ಸತ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಪದಂತಿದೆ. ದಂತ ನಿಜವಾಗಿ ನೀವು ಮತ್ತು ಬರುಬೆಸೂನಂತಿದೆ. ಕಾಲು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ತಂಭದಂತಿದೆ. ಬಗೆ, ದೀವಾರಿಗೆ ತುಲ್ಯ. ಕಿವಿ, ವಿನ್ನೋಳಿಕೆಗೆ ತುಲ್ಯ. ಬಾಲ, ಹಗ್ಗಕ್ಕೆ ತುಲ್ಯ. ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಾವನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾನು ಅವರನ್ನು ಆನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡುಹೋಗಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಸೋಂಡುದಿಂದ ಬಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕೈ ಲಗತ್ತಿಸಿರುತ್ತಾ ನಡೆದರು. ಮೇಲುಕಾಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಭಿನ್ನ ಅನುಭವಗಳು ಒಂದು ನಿರಂತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತವಾದುದಿಂದ, ಮೊದಲ ಸಾರಿ ಆ ಆರುಮಂದಿ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತರು ಮತ್ತು ಒಂದೋ ಪರಸ್ಪರ ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಬಂದರು.

ಜೈನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಥೆ ಹಳೆಯುದಾದ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷೆ ವಹನ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಅನೇಕಾಂತವಾದ, ದರ್ಶನವಾಗಿ ನೈಜತೆಗೆ ಬಹುಮುಖೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೂ, ಎಷ್ಟೇ ಸಾಧುಭಾವದಿಂದ ಪರಿಶೋಧಿತವಾಗಿರೂ, ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತೃತೀಯ ಶತಾಬ್ದಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಮಲ್ಲಿಸೇನ ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ಯಾದ್ವಾದಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇಮಚಂದ್ರನ ಅನ್ಯಾಯೋಗವ್ಯವಚ್ಛೇದಿಕೆಯ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಆರು ಸತ್ಯ ವರ್ಣನೆಗಳು ಆರು ಭಿನ್ನ ಭೂಲುಗಳಾಗಲಿಪಂತೆ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಇದೇ ಚಿತ್ರ ಜೈನತೆಯ ಹೊರಗೆಯೂ, ಬೌದ್ಧ ಪಾಲಿ ನಿಕಾಯದ ಉದಾನ, ಅಧ್ಯಾಯ 6-ರಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಶತಾಬ್ದಿ ಪೂರ್ವವೇ ಗ್ರಂಥಿತವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಿಸುವ ಪರಿವ್ರಾಜಕರನ್ನು ಆನೆಯ ಆಕಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಿಸುವ ಕುರುಡರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಒಂದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯೆ ಆಂಶಿಕ ಅನುಭವು ಹೇಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟೇ ಸಾರುವಾಗ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಿತ್ತು ತೋರಿಸುವುದು. ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಸೂತ್ರ, ಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 6, ಈ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸುಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಸತ್ಯದ ಸತ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ, ಜ್ಞಾನದ ವಿಧಿಮಾರ್ಗ, ಮತ್ತು ನಯ, ವಹ ಆಂಶಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಯಾವುದೇ ಜ್ಞಾತೃ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿರುವುದೆ, ಇವು ಎರಡನ್ನೂ ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿತವಾದುದಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಆರು ಕುರುಡ ಪುರುಷರು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಶೂನ್ಯರಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರ ಸ್ಪರ್ಶ ಬುದ್ಧಿ ನಿಖುರವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಭೂಲ ಆ ನಯದಿಂದ, ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾತುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆ ಅನುಕಲ್ಪಿಕ ಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಸೇ ಕೇವಲಿ, ಮಹಾವೀರದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುಭವ ಮಾಡುವುದು.

ಈ ಉದಾಹರಣೆಯ ಗುಣ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಲ್ಲ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ. ಜೈನ ಆಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೋತಾಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತಭೇದ ಎಲ್ಲಾ ಊರಿನ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ: ಎರಡು ಸಾಧು ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸೀಮಿತ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿದುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಎರಡೂ ವರ್ಣನೆಗಳು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೆ ಖಾತ್ರಿವಾಗಿರುವುದು. ಅನೇಕಾಂತವಾದ ಯಾರನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸೇವಕ ಕುರುಡರನ್ನು ಅವರ ಕೈಯ ಅನುಭವ ಅನುಮಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶನೆಯಾಗಿದೆ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನೂ ಜೈನ ತರ್ಕವಿದೃಂ ಸ್ಯಾದ್ವಾದದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು, ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಪ ದರ್ಶನವಾಗಿ, ಸ್ಯಾತ್, "ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ," ಮುಂದಿನ ಆನೆಯ ಒಂದು ಅಂಶದ ಸತ್ಯ ವರ್ಣನೆ ಆನೆ ಸಂಪೂರ್ಣದ ವರ್ಣನೆ ಎಂದುವುದಾಗಿ ತಾತ್ಪರ್ಯವಿರುವುದು ಬೇಡದೆ. ಮಾನವನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಒಂದು ವಿಷಯದೊಳಗೆ ಸತ್ಯದ ಸಮರ್ಥ ಭಾಗವನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವುದು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅಹಿಂಸೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಅಹಿಂಸೆ ಶರೀರದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿತವಾಗಿದೆ. ಆ ಆರು ಕುರುಡ ಪುರುಷರಿಗೆ ಆನೆಯ ಸುತ್ತ ನಡೆದುಕೊಂಡುಹೋಗಲು ಸೇವಕನೊಬ್ಬನ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕಾಂತವಾದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಆನೆಯ ಸೇವಕರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆ.