ৰূপ পাহতাং লোচনী — সন্ত জ্ঞানেস্বৰ অভংগ

সন্ত নামদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত 'যুগে অঠ্ঠাৱীস' ভগৱান বিঠলৰ প্ৰধান মংগল আৰতি। ২৮টা মহাযুগ ধৰি ভক্ত পুণ্ডলীকে দিয়া ইটাৰ ওপৰত থিয় হৈ ভক্তক কৃপা কৰা ভগৱান বিঠল আৰু ৰুক্মিণী দেৱীৰ বন্দনা ইয়াত কৰা হৈছে।

পণ্ডৰপুৰৰ শ্ৰী বিঠল মন্দিৰত প্ৰতিদিনে পুৱা ৩:০০ বজাত গোৱা পৱিত্ৰ 'কাকড আৰতি'। সন্ত তুকাৰামৰ ৰচিত এই আৰতিত প্ৰভাতৰ সময়ত পাণ্ডুৰংগক জাগ্ৰত হ'বলৈ প্ৰাৰ্থনা জনোৱা হৈছে।

এই ৰচনাখনিত তুকারামে প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য, একান্ত নিৰ্জনতাৰ আনন্দ আৰু হৰিকথা ভোজনৰূপে উপভোগ কৰাৰ কথা কৈছে। মন আৰু প্ৰকৃতিৰ সংযোগত ভক্তিৰ সৰল সুখৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

সন্ত বহিণাঈৰ এই অভংগই ৱাৰকাৰী ঐতিহ্যৰ বিকাশক সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰে: জ্ঞানেশ্বৰে ভেটি স্থাপন কৰিলে, নামদেৱে বিস্তাৰ কৰিলে, একনাথে স্তম্ভ নিৰ্মাণ কৰিলে আৰু টুকাৰাম মহাৰাজ স্বৰ্ণকলশ হ'ল।

সন্ত চোখামেলাৰ এই অমৰ অভংগই সামাজিক সমতা আৰু আধ্যাত্মিক পৱিত্ৰতাৰ জয়গান গায়। কুঁহিয়াৰজোপা বেঁকা হ'ব পাৰে কিন্তু তাৰ ৰস সদায় মিঠা; ধনুখন বেঁকা হ'লেও কাঁড় পোন হৈ যায়। ঠিক তেনেদৰে মানুহৰ শৰীৰ বা জাতিতকৈ অন্তৰৰ ভক্তিয়েহে ঈশ্বৰক সন্তুষ্ট কৰে।

সন্ত জ্ঞানেশ্বৰ মহাৰাজে আলন্দীত ৰচনা কৰা 'হৰিপাঠ' ৱাৰকাৰী ঐতিহ্যৰ প্ৰাণস্পন্দন আৰু নিত্য সাধনাৰ মহামন্ত্ৰ। এই ২৮টা অভংগ অদ্বৈত জ্ঞান আৰু সগুণ ভক্তিৰ অনুপম সমন্বয়। মুখেৰে হৰিৰ নাম ল'লেই চাৰিওবিধ মুক্তি সহজে লাভ হয় বুলি জ্ঞানদেৱে প্ৰকাশ কৰিছে।

সন্ত জ্ঞানেস্বৰ মহাৰাজৰ 'মোগৰা ফুললা' মাৰাঠী আধ্যাত্মিক কবিতাৰ অনন্য কীৰ্তিস্তম্ভ। অন্তৰৰ দুৱাৰত ৰোপণ কৰা ভক্তিৰ সৰু পুলিটো ভগৱানৰ কৃপাত আকাশ চুব পৰাকৈ বাঢ়িল। ফুলি উঠা বেলি ফুলৰ সুবাসৰ দৰে আত্মজ্ঞানৰ আনন্দেৰে তেওঁ মনৰ সূক্ষ্ম ভাবেৰে এখন চাদৰ বৈ শ্ৰী বিঠলৰ শ্ৰীচৰণত সমৰ্পণ কৰিলে।

সন্ত একনাথৰ এই আধ্যাত্মিক গীতত তীৰ্থভ্ৰমণ অন্তৰ্মুখী হোৱাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে—মানুহৰ শৰীৰটোৱেই পৱিত্ৰ পন্ধৰপুৰ, অন্তৰাত্মাই সাক্ষাৎ বিঠল আৰু নিৰন্তৰ ধ্যানিয়েই পৱিত্ৰ চন্দ্ৰভাগা নদী।

সন্ত একনাথৰ এই অতি হৃদয়স্পৰ্শী অভংগই পণ্ঢৰপুৰক ভক্তৰ প্ৰকৃত 'মাতৃগৃহ' বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। শ্ৰীবিঠল পিতা, ৰুক্মিণী মাতৃ আৰু পুণ্ডলীক ভাই—এই স্বৰ্গীয় পৰিয়ালৰ স্মৰণেই পৰম শান্তি দিয়ে।

সন্ত একনাথৰ 'বিঞ্চূ চাবলা' এক অনুপম আধ্যাত্মিক নাট্যগীতি। কাম আৰু ক্ৰোধ নামৰ বিষাক্ত বৃশ্চিকৰ দংশনৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ সত্ত্বগুণৰ ভস্ম ধাৰণ আৰু হৰিনাম স্মৰণৰ উপদেশ দিয়া হৈছে।