ശാന്തിമന്ത്രം (സഹ നാവവതു)

ഇത് തൈത്തിരീയോപനിഷത്തിൽ (കൃഷ്ണ യജുർവേദം) നിന്നുള്ള ഒരു ശാന്തിമന്ത്രമാണ്. വേദാധ്യയനം പോലുള്ള പവിത്രമായ പഠനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനും സമാധാനം ഉണ്ടാകാനും വേണ്ടിയാണ് ഇത് ചൊല്ലുന്നത്.

"സഹ നാവവതു" എന്നാൽ "അവൻ നമ്മെ രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ച് സംരക്ഷിക്കട്ടെ" എന്നാണ്. ഇവിടെ "നാം" എന്നത് ഗുരുവിനെയും ശിഷ്യനെയും ഒരുമിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നു, പഠനം ഒരു കൂട്ടായ്മയുടെ യാത്രയാണെന്ന് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

അവസാനത്തെ "ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ" എന്നത് വെറും ആവർത്തനമല്ല. ഭൗതിക ലോകം (അധിഭൗതികം), ദൈവിക/പ്രപഞ്ച ലോകം (അധിദൈവികം), ആന്തരിക/മാനസിക ലോകം (അധ്യാത്മികം) എന്നീ മൂന്ന് തലങ്ങളിലുള്ള സമാധാനത്തെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

"മാ വിദ്വിഷാവഹൈ" (നമുക്ക് പരസ്പരം വിദ്വേഷം ഉണ്ടാകരുത്) എന്ന പ്രാർത്ഥന, പഠനത്തിനിടയിൽ അഹംഭാവം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഭിന്നതകൾ ഒഴിവാക്കി, ഗുരുവും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

വേദാധ്യയനത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും അവസാനത്തിലും ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്ന പതിവുണ്ട്. പഠനത്തെ പവിത്രമാക്കുകയും അതിനെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ചടങ്ങാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ആവരണമായി (bookend) ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.