നമോകാർ (നവ്കാർ) മന്ത്രം - ജൈനമതത്തിലെ പരമപ്രധാനമായ പ്രാർത്ഥന

ജൈനമതത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥാനം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനയാണ് നമോകാർ മന്ത്രം. ഇത് നവ്കാർ മന്ത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, കാരണം ഇതിന് ഒൻപത് (നവ്) വരികളുണ്ട്. ജൈനർ എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ധ്യാനത്തിന്റെയും പ്രാർത്ഥനയുടെയും ആരംഭത്തിൽ ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നു. ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ദേവനെയോ ദേവതയെയോ സ്തുതിക്കുന്നതല്ല ഈ മന്ത്രം; മറിച്ച്, ആത്മീയമായി ഉന്നതമായ അവസ്ഥ കൈവരിച്ച അഞ്ച് തരം വ്യക്തികളോടുള്ള വന്ദനമാണ് ഇത്. ജൈന തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ, ഈ അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങളെയും ചേർത്ത് ‘പഞ്ച പരമേഷ്ഠി’ (അഞ്ച് പരമോന്നത വ്യക്തികൾ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രം അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങളിലുള്ള പരമോന്നത വ്യക്തികളെ വന്ദിക്കുന്നു. ആദ്യത്തേത് അരിഹന്തന്മാർ - എല്ലാ ആന്തരിക വികാരങ്ങളെയും (കോപം, അഹങ്കാരം, വഞ്ചന തുടങ്ങിയവ) ജയിച്ച് ജ്ഞാനോദയം പ്രാപിച്ച ആത്മാക്കൾ. രണ്ടാമത്തേത് സിദ്ധന്മാർ - ജന്മമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം (മോക്ഷം) നേടിയ ആത്മാക്കൾ. മൂന്നാമത്തേത് ആചാര്യന്മാർ - സന്യാസ സമൂഹത്തിന്റെ നേതാക്കൾ. നാലാമത്തേത് ഉപാധ്യായന്മാർ - തിരുവെഴുത്തുകൾ പഠിച്ച് മറ്റുള്ളവരെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഗുരുക്കന്മാർ. അഞ്ചാമത്തേത് സാധുക്കൾ - സന്യാസ ജീവിതം നയിക്കുന്ന എല്ലാ സന്യാസിമാരും. ഈ ഓരോ വിഭാഗത്തെയും വന്ദിച്ചുകൊണ്ട് മന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യ അഞ്ച് വരികൾ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകത എന്തെന്നാൽ, ഇത് ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്യക്തിയെയോ ദൈവത്തെയോ വന്ദിക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് ആത്മീയ പുരോഗതിയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ ആത്മാക്കളെയും വന്ദിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ജൈന തത്ത്വശാസ്ത്രപ്രകാരം, ഓരോ ആത്മാവിനും ഈ ഉന്നത അവസ്ഥകൾ കൈവരിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുമ്പോൾ, ആ വ്യക്തികളോടുള്ള ബഹുമാനം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം, ആ ഉന്നത അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്താനുള്ള ആഗ്രഹവും മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ലൗകിക നേട്ടങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയല്ല, മറിച്ച് ആത്മശുദ്ധീകരണത്തിനും ആന്തരിക സമാധാനത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നത് എന്നാണ് പാരമ്പര്യം പറയുന്നത്.

നമോകാർ മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാന നാല് വരികൾ ഒരു സാരാംശ വാക്യമാണ്. “ഈ അഞ്ചുവിധ വന്ദനം എല്ലാ പാപങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതും എല്ലാ മംഗളങ്ങളിലും വച്ച് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്” എന്നാണ് അതിന്റെ അർത്ഥം. എല്ലാ ജൈന ചടങ്ങുകളും ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലിക്കൊണ്ടാണ്. വിവാഹം, ഉത്സവം, പുതിയ വീട്ടിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ശുഭകർമ്മങ്ങളുടെയും തുടക്കത്തിൽ ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നു.

ഈ മന്ത്രം പ്രാകൃത ഭാഷയിലാണ് - ഇത് പുരാതന ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾ സംസാരിച്ചിരുന്ന പഴയ ഭാഷകളിലൊന്നാണ്. ജൈന സന്യാസിമാർ ഈ ഭാഷയിൽ പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തിയതിനാൽ, അത് ജൈനമതത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഷയായി മാറി. ആധുനിക ജൈനർക്ക് ഈ പഴയ ഭാഷ മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല, എന്നാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം അറിയാതെ തന്നെ അവർ അതേ രൂപത്തിൽ തന്നെ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നു. ജൈനമതത്തിന്റെ വിവിധ ശാഖകളിലും (ശ്വേതാംബര, ദിഗംബര തുടങ്ങിയവ) ഈ മന്ത്രം ഏകകണ്ഠമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ജൈനഭക്തിജീവിതത്തിൽ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം അതുല്യമാണ്. ഇത് വെറും പ്രാർത്ഥന മാത്രമല്ല; ജൈന ആത്മീയതയുടെ സമ്പൂർണ്ണ സത്തയാണ്. ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നതിലൂടെ, ജൈനർ അവരുടെ ആത്മീയ യാത്രയുടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും, അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലക്ഷ്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലനവും കണ്ടെത്തുന്നു. ദിവസവും ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നത് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും, ജീവിതത്തിൽ വിനയവും അഹിംസയും (ജീവഹിംസ ഒഴിവാക്കൽ) നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ജൈനരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ മന്ത്രമാണ് അവരുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും ലളിതവും ആഴമേറിയതുമായ ആവിഷ്കാരം.