ଗୁରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟ ବନ୍ଦନା
ଗୁରୁ ଏବଂ ଉପାଧ୍ୟାୟ (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ) ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଉଥିବା, ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ, ବ୍ରତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଏକ ଜୈନ ଗୁରୁ ବନ୍ଦନା ଭଜନ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂବୃତ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଛଅ ପ୍ରକାର କାୟର ରକ୍ଷଣାର୍ଥ, ମୁଁ ଗୁରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଯେ ପଞ୍ଚ ସମିତିରେ ଗୁପ୍ତ, ଜ୍ଞାନ, ଦର୍ଶନ ଓ ଚାରିତ୍ରରେ ତିଗୁଣ, ତଥା ସଂଯମ ଓ ତପରେ ତତ୍ପର, ମୁଁ ଗୁରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଯେ ପଞ୍ଚାଚାରରେ ଯୁକ୍ତ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଆଳୟକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷଣ ଧର୍ମରେ ରତ, ମୁଁ ଗୁରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ପାଠ୍ୟ ଜୈନ ପରମ୍ପରା ଅନ୍ତର୍ଗତ, ବିଶେଷ କରି ଶ୍ୱେତାମ୍ବର କିମ୍ବା ଦିଗମ୍ବର ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ଧ୍ୟାନ, ପ୍ରାର୍ଥନା କିମ୍ବା ଗୁରୁ-ବନ୍ଦନା ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ମାଧ୍ୟମ, ଯିଏ ସାଧକଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ପଞ୍ଚଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ
ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପାଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ) ଉପରେ ସଂଯମ ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଜୈନ ଦର୍ଶନରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ମୋକ୍ଷ ପଥର ପ୍ରଥମ ସୋପାନ ଅଟେ।
ଛଅ କାୟ ରକ୍ଷା
'ଛକ୍କାୟ' ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ — ଏହି ଛଅ ପ୍ରକାର ଜୀବଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଗୁରୁ ସର୍ବଦା ସଚେତନ ରୁହନ୍ତି। ଏହା ଜୈନ ଅହିଂସା ନୀତିର ମୂଳ ଆଧାର।
ପଞ୍ଚ ସମିତି ଓ ତିନି ଗୁପ୍ତି
ଗୁରୁ ପାଞ୍ଚ ସମିତି (ଚାଲିବା, କହିବା, ଭିକ୍ଷା ନେବା, ଜିନିଷ ରଖିବା ଓ ମଳତ୍ୟାଗରେ ସତର୍କତା) ଏବଂ ତିନି ଗୁପ୍ତି (ମନ, ବଚନ, କାୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ପାଳନ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ସଂଯମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗମ କରାଏ।
ପଞ୍ଚାଚାରର ପାଳନ
ଏଠାରେ ପଞ୍ଚାଚାର ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନ, ଦର୍ଶନ, ଚରିତ୍ର, ତପ ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟ — ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଆଚରଣରେ ଗୁରୁ ସର୍ବଦା ନିର୍ମଳ ରୁହନ୍ତି। ଏହା ଜୈନ ସାଧୁଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ମେରୁଦଣ୍ଡ।
ଦଶ ଲକ୍ଷଣ ଧର୍ମ
ଗୁରୁ ଦଶଟି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ — କ୍ଷମା, ମାର୍ଦ୍ଦବ, ଆର୍ଜବ, ଶୌଚ, ସତ୍ୟ, ସଂଯମ, ତପ, ତ୍ୟାଗ, ଆକିଞ୍ଚନ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ — ରେ ଅନୁରକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି। ଏହି ଦଶ ଲକ୍ଷଣ ଜୈନ ଧର୍ମର ପରମ ଆଦର୍ଶ।
ଗୁରୁ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଭୂମିକା
ଶ୍ଲୋକଟିରେ 'ଗୁରୁ' ଓ 'ଉପାଧ୍ୟାୟ' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ — ଗୁରୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ, ଉପାଧ୍ୟାୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଆଗମ ଶିକ୍ଷାଦାତା। ଜୈନ ପରମ୍ପରାରେ ଉଭୟଙ୍କୁ ଏକାଠି ବନ୍ଦନା କରିବା ଶିଷ୍ୟର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
Mahavira
ଜૈନ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
