ਗੁਰੂ ਉਪਾਧਿਆਇ ਵੰਦਨਾ (ਜੈਨ ਸ਼ਲੋਕ)
ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸ਼ਲੋਕ (ਜਾਂ ਭਜਨ) ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਉਪਾਧਿਆਇ (ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਜੈਨ ਸਾਧਕ) ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਸਮਿਤੀਆਂ (ਸਹੀ ਚਾਲ-ਢਾਲ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਧਰਮ ਲੱਛਣਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਮਾਫ਼ੀ, ਨਿਮਰਤਾ) ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਕਾਂ
ਪੰਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਛੇ ਕਾਏ (ਜੀਵਾਂ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਜੋ ਪੰਜ ਸਮਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਜੋ ਪੰਜ ਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲਯ (ਜੀਵ-ਆਸਰੇ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਰੂ (ਉਪਾਧਿਆਇ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਧਕ (ਭਿਕਸ਼ੂ) ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਨ ਸਿਖਿਆਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਚ ਸਮਿਤੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਪਤੀਆਂ, ਪੰਚ ਆਚਾਰ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸਾਦਗੀ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜੈਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ (ਛੋਹ, ਸੁਆਦ, ਗੰਧ, ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ) ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਛੇ ਕਾਇਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ
'ਛੱਕਾਇ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਛੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ — ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜ ਸਮਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਪਤੀਆਂ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜੈਨ ਸਾਧਕਾਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ — ਸਮਿਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਾਵਧਾਨੀ (ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਣ, ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਗੁਪਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮਨ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਜਮ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜ ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦਸ ਲੱਛਣ
ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੰਜ ਆਚਾਰ (ਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਚਰਿੱਤਰ, ਤਪ ਅਤੇ ਵੀਰਯ) ਅਤੇ ਦਸ ਧਰਮ ਲੱਛਣ (ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਮਾ, ਮ੍ਰਦੁਤਾ, ਸਰਲਤਾ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਨ ਜੀਵਨ-ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਭਾਵ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਗੁਰੂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ।
Mahavira
ਜੈਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ