गुरु वंदना
यो जैन धर्मको एक भक्तिगीत हो, जसमा गुरु (आध्यात्मिक शिक्षक) को महिमा गाइएको छ। यसले गुरुले पाँच इन्द्रियलाई वशमा राख्ने, पाँच सावधानीका क्रियाहरू पालन गर्ने, र धार्मिक आचरणमा रुचि राख्ने जस्ता गुणहरूको प्रशंसा गर्दछ।
श्लोक
जो पाँच इन्द्रियहरूमा संयमित छन्, पाँच व्रतहरूमा प्रतिष्ठित छन्, र छ प्रकारका जीवहरूको रक्षाका लागि (सावधानीपूर्वक) कार्यरत छन्, त्यस्ता गुरु उपाध्यायलाई म वन्दना गर्दछु।
श्लोक 1
जो पाँच समितिहरूले संयमित छन्, ज्ञान-दर्शन-चारित्रले तीन प्रकारले गुप्त छन्, र संयम तथा तपमा संलग्न छन्, त्यस्ता गुरु उपाध्यायलाई म वन्दना गर्दछु।
श्लोक 2
जो पाँच आचारहरूले युक्त छन्, पाँच प्रकारका आश्रयहरू (आलय) को पालन गर्दछन्, र दश लक्षणवाले धर्ममा रमाउँछन्, त्यस्ता गुरु उपाध्यायलाई म वन्दना गर्दछु।
श्लोक 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो जैन परम्पराको एक भक्तिपूर्ण स्तुति हो, जुन प्राकृत भाषामा रचिएको छ। यसलाई प्रायः दैनिक प्रार्थना वा गुरुप्रति आदर प्रकट गर्ने क्रममा गाइन्छ। यसमा गुरु (उपाध्याय) को पाँच इन्द्रियको नियन्त्रण, पाँच समिति (सावधानीका क्रियाहरू), र तीन गुप्ति (मन, वचन, कायाको नियन्त्रण) जस्ता सद्गुणहरूको वर्णन गरिएको छ। यो जैन धर्मको मूल शिक्षा र आचारसंहितालाई सम्मान गर्ने एक सरल तर गहिरो अभिव्यक्ति हो।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
गुरुको महिमा
यो श्लोक जैन परम्पराको प्रार्थना हो, जहाँ गुरुलाई पाँच इन्द्रियलाई वशमा राख्ने, छ काय (पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु, वनस्पति र त्रस) को रक्षा गर्ने र आचरणशुद्ध व्यक्तिका रूपमा वर्णन गरिएको छ।
पाँच समिति र तीन गुप्ति
दोस्रो श्लोकमा गुरुलाई पाँच समिति (ईर्या, भाषा, एषणा, आदान-निक्षेप, उत्सर्ग) र तीन गुप्ति (मन, वचन, काय) मा संयमित भएको बताइएको छ — यी जैन आचारशास्त्रका आधारभूत साधना हुन्।
पाँच आचार र दस लक्षण
तेस्रो श्लोकले गुरुले पाँच आचार (ज्ञान, दर्शन, चारित्र, तप, वीर्य) पालन गर्ने र दस लक्षणधर्म (क्षमा, मार्दव, आर्जव, शौच, सत्य, संयम, तप, त्याग, आकिंचन्य, ब्रह्मचर्य) मा रम्ने उल्लेख गरेको छ।
प्राकृत भाषा
यी श्लोकहरू संस्कृत होइन, प्राकृत (विशेषगरी अर्धमागधी) मा रचिएका छन् — जुन जैन आगम र प्रार्थनाको मूल भाषा हो, जसले सर्वसाधारणसम्म धर्म पुर्याउने उद्देश्य राख्छ।
विनयको भाव
'वंदामि गुरुं उवज्झायं' भन्ने आवृत्तिले गुरुप्रति श्रद्धा र आत्मसमर्पणको भाव व्यक्त गर्छ — जैन परम्परामा गुरुलाई मोक्षमार्गको साधन मानिन्छ, त्यसैले उनको वन्दना नै साधनाको सुरुवात हो।
Mahavira
जैन धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
