वर्धमान प्रणाम
यो श्लोक भगवान् वर्धमान (महावीर) को स्तुति हो, जसले मोक्षको मार्ग देखाउनुहुन्छ।
श्लोक
ममता-रहितताको प्रकाश गर्ने भगवान् वर्धमानलाई नमस्कार होस् । जसद्वारा यो शास्त्र रचिएको छ, जुन संसाररूपी महासागरलाई पार गराउने नौका सरह छ ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो श्लोक जैन परम्पराको एक पवित्र प्रार्थना हो, जुन प्रायः ध्यान वा पूजा गर्दा भनिन्छ। यसलाई परम्परागत रूपमा महावीरको गुणगान गर्ने र आत्माको मुक्तिको लागि मार्गदर्शन गर्ने मानिन्छ। यो संसारको समुद्र पार गर्ने ज्ञानको नावको रूपमा वर्णन गरिएको छ।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
प्रारम्भिक श्लोक
यो श्लोक वर्धमान (महावीर) लाई समर्पित छ, जसले संसाररूपी समुद्र पार गर्ने शास्त्र (ज्ञान) प्रदान गरे। 'निर्ममत्वप्रकाशिनि' भन्नाले ममता (आसक्ति) रहित ज्ञानको प्रकाश फैलाउने भन्ने बुझिन्छ।
संसारार्णवको अर्थ
'संसारार्णव' भनेको जन्म-मृत्युको चक्रलाई विशाल समुद्रसँग तुलना गरिएको हो। यस श्लोकले यो शास्त्र नै त्यो समुद्र पार गर्ने डुङ्गा (तारक) हो भन्ने सन्देश दिन्छ।
जैन परम्पराको प्रारम्भ
यो श्लोक प्रायः जैन धर्मग्रन्थको प्रारम्भमा पाइन्छ, जहाँ तीर्थंकर महावीरलाई नमन गर्दै शास्त्रको महत्त्व बताइन्छ। 'वर्धमान' महावीरको अर्को नाम हो, जसको अर्थ 'बढ्दो' वा 'समृद्ध' हुन्छ।
शास्त्रको उद्देश्य
'येन प्रणीतमिदं शास्त्रं' भन्नाले यो शास्त्र महावीरद्वारा रचित वा प्रवर्तित हो भन्ने संकेत गर्छ। यसले आत्माको शुद्धि र मोक्षको मार्ग देखाउँछ, जुन जैन दर्शनको मूल लक्ष्य हो।
भाषिक विशेषता
यो श्लोक संस्कृत भाषामा अनुष्टुप् छन्द (मेट्रिकल पद्य) मा रचिएको छ, जुन प्राचीन भारतीय साहित्यमा सबैभन्दा सामान्य र सरल छन्द हो। यसको सरलता र लयले पाठ गर्न सजिलो बनाउँछ।
Mahavira
जैन धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
