මහාසුක ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ මහාසුක ජාතකය, පාලි ජාතක නිකායේ අංක 429, කෝසල රාජ්‍යයේ මායිම් ගමක් ළඟ ප්‍රසන්න වනාන්තර නිවෙසක ජීවත් වී, ජේතවනාරාමයේ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් භාවනා උපදෙස් ලබාගත් භික්ෂුවක් වෙනුවෙන් වදාළ සේක. වස් කාලයක (වස්සානයේදී භික්ෂූහු එක් නිවෙසක පැවැත්මකින් ගත කරන මාස) අතරතුර, ගින්නක් ගම විනාශ කළේය, ඉක්බිති භික්ෂුවට ලබාගත හැකි දානය හිඟ හා රළු විය. ඔහුගේ නිවෙස මෙතෙක් තරම්ම ප්‍රසන්න ව පැවතියද, දුර්වල ආහාර ගැන ඔහුගේ අසතුට ඔහුව ප්‍රගතියෙන් වළක්වා, මාස තුනකට පසු ඔහු එය පැවසීමට ජේතවනාරාමයට ගියේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂුවට, තාපසයෙකු ලෝභී හැසිරීම ඉවතලා, ලබාගත හැකි ඕනෑම ආහාරයකින් තෘප්ත විය යුතු බවත්, ශාසනික ජීවිතයේ සෑම යුතුකමක්ම තවමත් ඉටු කළ හැකි බවත් කීවේය. උන්වහන්සේ තවදුරටත් කීවේ, පැරණි කලෙකද, සතුන් ලෙස උපත ලැබූ ඇගනයින්, තමන්ට ආරක්ෂාව දුන් කුණුවුණ ගසක ධුලිය පමණක් මත වාසය කරමින්, තම තෘප්තිය සම්පූර්ණයෙන් රැුක ගෙන, මෛත්‍රියේ ධර්මයට අනුව ජීවත් වී ඇති බවය. භික්ෂුවට තමන් අදහස් කරන්නේ හරියටම කුමක්ද යෑයි පෙන්වීම සඳහා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ගිරවු රජුගේ පැරණි කතාව වදාළ සේක.

හිමාලය කලාපයේ, ගංගාව මහත් දිඹුල් වනයක් මැදින් ගලා ගියේ, ගණන් කළ නොහැකි ගිරවුහු ගස් අතරේ තම නිවස සෑදූහ. බෝධිසත්වයා එහි ගිරවු රජු ලෙස ජීවත් විය, තම ම ගසෙහි තෘප්තියෙන් රැුඳී, දිඹුල් ගෙඩි නැතිවූ පසු ලබාගත හැකි ඕනෑම අංකුරයක්, කොළයක්, පොතුවක්, හෝ පොතුවක් අනුභව කරමින්, හා පැමිණිලිවීමකින් තොරව ගංගාවෙන් පානය කරමින්.

ගිරවු රජුගේ තෘප්තිය නිරීක්ෂකයෙකුට රංගනයක් නොවීය. ඔහු හුදෙක් මෙසේ ජීවත් වූයේ, එය ඔහු තෝරාගත් ජීවන ආකාරය නිසාය, සාමාන්‍ය කුරුල්ලෙකුට වෙනත් ස්ථානයකට වඩා හොඳ ආහාර සොයා යෑමට පෙළඹවීම ඇති කරන ගෙඩි අහිමි වීමෙන් කලබල නොවීය. මෙම නිශ්ශබ්ද, බලෙන් නොකළ ස්ථිරසාරභාවය ම දෙවියන්ගේ රජු ශක්‍ර දෙවේන්ද්‍රයාගේ අවධානය දිනාගත්තේය.

ගිරවුගේ තෘප්තිය සැබෑ අසීරුතාව යටතේ රැුඳිය හැකිද යෑයි දැකීමට කැමති ශක්‍ර, දිඹුල් ගස සම්පූර්ණයෙන් වියලිකරන්නට තම දේව බලය යෙදූහ, එය හිස්, කුහර සහිත කණුවක් බවට පත් කර, හමන සෑම සුළඟකටම විවෘතව තබන ලදී. කඳයුරේ අභ්‍යන්තරයේ කුහරවලින්, සෑම නව සුළඟකම එළ ලොඩ ධුලිය වගුරුවන්නට ඇරඹුවේය.

තම නිවස අත්හැරිමට වඩා, ගිරවු රජු කුහර කඳයුරෙන් වැඩුණු ලොඩ ධුලිය අනුභව කර, යෑරේ ගංගාවෙන් පානය කිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය, දැන් ඔහුට කිසිදු කොළයක් මත වසා නොකළාක් එළඹෙන ප්‍රබල සුළඟ හා හිස් හිරුට කැළඹීමකින් තොරව.

ඉක්බිති ශක්‍ර පැරණි රාජකීය ඇගනයකගේ ස්වරූපයක් ගෙන, ගිරවා ළඟ වාසය කර, ගාථාවකින් ඔහුව ඉක්මනින් මෙම මිය ගිය කණුව අත්හැර යෑමට උනන්දු කළේය, ගස් ගස් ගානේ ස්වභාවිකව ගෙඩි පිණීම හා අවසන් වීම අනුගමනය කරන අනෙකුත් සියලු කුරුල්ලන් මෙන් නොව, ඔහු ඇයින් තනියෙන් කිසිවක් නැතිව සිහින බලාගෙන හිඳින්නේදයි ඇසීම.

ගිරවු රජු පිළිතුරු දුන්නේ, ළමා වියේ සිට ළඟ මිතුරන්ව සිටි අය, යහපත්කම හා සත්‍යය මතක තබාගෙන, ජීවිතය සම්පත්තියක් ගෙනා වුවද හෝ දුක ගෙනා වුවද මිත්‍රත්වයේ හිමිකම් ඉවතලා නොදමන බවය. ඔහු මෙම ගස සමඟ වසර ගණනාවක ආරක්ෂාව හා පෝෂණය බෙදාගත්තේය, ඔහු එයට තම ම ස්වාමිභක්තිය මැනුම් කරන්නේ, දැන් ඉතිරි කිසිවක් නැති එයට තවමත් ඔහුට දිය හැකි දේ මත පමණක් නොවේ.

සරල ස්ථිරසාරභාවයකට වඩා ඇත්ත ගුණධර්මයක් පෙන්වූ පිළිතුරකින් සතුටට පත් ශක්‍ර, තම ඇත්ත ස්වරූපය පෙන්වා, ගිරවාගේ නොකියූ ප්‍රාර්ථනාව ඉඩ දුන්හ. ඔහු එසැණින් ගස යථා තත්වයට ගෙන ආහේ, එය අසාමාන්‍ය මිහිරි බවකින් නැවුම් කොළ හා ගෙඩි වලින් පුරවමින්, එසේ ගිරවු රජු අත්හැර යෑම ප්‍රතික්ෂේප කළ වනය එය කිසි දිනක තිබූ තරම්ම පිරි, දායක ලෙසට පත් විය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කතාව අවසන් කළ විට, උන්වහන්සේ උකටලීවූ භික්ෂුවට එහි චරිත හඳුන්වා දුන් සේක. ගිරවාගේ ස්වාමිභක්තිය පරීක්ෂා කර, පසුව එයට ප්‍රතිඵලයක් දුන් ශක්‍ර, බුදුරජාණන් වහන්සේගේම කාලයේ අනුරුද්ධ තෙරුන් විය. හිස් හැර නැතිකම හරහා, සම්පත්තිය තුළ සිටි ආකාරයටම, ගසට විශ්වාසයෙන් සිටි ගිරවු රජු, එම පෙරපැවති භවයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ම විය.

ගිරවු රජු ගසට තම ස්වාමිභක්තිය මැනුම් කළේ, ගසට තවමත් තමාට දිය හැකි දේ මත නොව, එය වරක් දුන් දේ මත බව ඇසූ විට, උකටලීවූ භික්ෂුව තම ම හිඟ දානපාත පිළිබඳ පැමිණිලි ද එම ම කරුණ මග හැරී ඇති බව වටහාගත්තේය. මහාසුක ජාතකය මෙම ඉගැන්වීම පැහැදිලිව සම්පූර්ණයෙන් රැුකගනියි: නිරන්තර සම්පත්තිය මත පදනම් වූ තෘප්තිය කිසිසේත් තෘප්තියක් නොවේ, හා සැබෑ ස්ථිරසාරභාවය, භික්ෂුවක පාත්‍රයක හෝ ගිරවෙකුගේ හිස් ගසක, ලැබිය හැකි අල්ප දෙයක් ඇති කාලවලදී ම තහවුරු වේ.