නළිනිකා ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනයේදී, පැවිද්ද ලැබූ පසු ගිහිගෙයින් තබාගෙන ආ බිරිඳ ගැන ශෝකාකුලව සිතන භික්ෂුවක් ගැන මේ කථාව වදාළහ. තම ශිෂ්‍යයා ශාසනය හැරයෑමේ රැඳී සිටිනු දැක, කාන්තාවක් මේ පුරුෂයාගේ විනය විනාශ කිරීමට ළඟා වූ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ යි බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදිලි කර, කාශි රජ බ්‍රහ්මදත්තගේ යුගයේ සිට ඈත කථාවක් වදාළහ. පාලි ඛුද්දක නිකායේ ජාතකත්ථවණ්ණනාවේ (ජාතක විවරණය) අංක 526 වූ නලිනිකා ජාතකය, ත්‍රිපිටකයේ නොපරික්ෂිත පිරිසිදුකමක් කෙරෙහි විශ්වාස තැබීම ගැන ඇති තියුණුම අනතුරු ඇඟවීම් එකක් ලෙස සිහිපත් වේ.

ඈත අතීතයක, හිමාලයේ පාමුල වාසය කළ තාපසයෙකුගේ ශුක්‍රය ජල විලක් ළඟ වැග්රී ගියේය. රුකිනියක් එම ජලය බිව, ගැබ්ගත්ව, කල්යත්ම තම ම නළලේ එකම කොරකක් ලකුණු කරගත් පුතෙකු ප්‍රසූත කළාය. තාපසයා, දරුවාව තම ම ලෙස හඳුනාගෙන, ඔහුව පිසිවිලෙහි හදාවැඩෙවූයේ ඉසිසිංග, "කෝරකුත සාධුව" යන නම ලබා දී. මේ තාපස පියා, බුදුරජාණන් වහන්සේ හෙළි කළේ, ඒ උපතේ බෝධිසත්වයන්ම විය.

ඉසිසිංග, කිසි මානව පහසුකමකින් නොවික්ෂිප්තව, සම්පූර්ණයෙන්ම වන පිසිවිලෙහි තරුණ වයසට පැමිණියේය. ඔහුගේ පියා ඔහුව ලෝකයෙන් ඒ තරම් සම්පූර්ණයෙන් ආරක්ෂා කළ නිසා, දරුවා කිසි විටෙකත් කාන්තාවක් දැක නැත, ඇගේ විස්තරයක් පවා අසා නැත. ඔහු දුර්ලභව දක්නට ලැබෙන, තම ම පියාගේ හුදෙකලා ජීවිතය ලෝකය මුළුමනින්ම යයි වරදවා වටහාගනිමින්, තනි-අරමුණ ශුද්ධත්වයකින් තාපස ශික්ෂාවන් පුරුදු කළේය.

ඉසිසිංගගේ තපස් ඒ තරම් බලගතු විය, පැරණි ලෝක ක්‍රමවේදයේ, ඒවා තෙත්තිස දෙවියන්ගේ (බෞද්ධ ලෝකක්‍රමයේ දිව්‍ය ලෝකයක්) අධිපති සක්කගේ ආසනය සෙලවූහ. තම ම ඉඩමින් මෙවැනි ගුණධර්මයක් එක් දිනක ප්‍රදිස්ථාපනය කරනු ඇතැයි බියට පත්ව, සිටිනු හැකි තරම් මේ ශක්තිය සෙලවෙමින් සිටි සක්ක, තරුණ තාපසයාගේ විනය එය තවදුරටත් වැඩෙන්නට පෙර බිඳ දමනු යුතු යි තීරණය කළේය.

බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ අත බිඳින පිණිස, සක්ක කාශි රාජ්‍යයට වසර තුනක් තිබිසීම වළකාලීය. තඩාග පැළුණි, වී කුඹුරුවල මළා, මහජනයා කුසගින්නෙන් කෑගැසූහ. අහස වසා ඇති හේතුව රජු ඇසූ විට, සක්ක තමන්ම එම හේතුව හෙළි කළේය: ඉසිසිංග තාපසයාගේ ව්‍රත බිඳින තෙක්, රාජ්‍යය තිබිසීමක් නොදකිනු ඇත.

ශෝකාකුල රජුට සක්ක සරලවම පැවසීය මේ කටයුත්ත ඉටුකළ හැකි එක ම පුද්ගලයා—ඔහුගේ ම දියණිය, කුමරිය නලිනිකා. තම ජනතාව ගසා ගන්නා ආහාර හිඟයට මුහුණ දී, බ්‍රහ්මදත්ත සතුටින් නැතිව ඇයව යවීමට එකඟ විය, දද්දර කන්ද ළඟ පිසිවිලට ගොස්, කුමක් ගෙවිය යුතුද විය යුතු ම, තරුණ තාපසයාව "ඇගේ වසඟයට" ගෙනවිත ලෙස උපදෙස් දෙමින්.

දරුවාව භයපත් නොකරනු පිණිස පුරුෂ වික්ෂිප්ත තාපසයෙකු ලෙස සැරසී, ඉසිසිංගගේ පියා වනපළතුරු ගසා ගැනීමට ගොස් තිබූ විට, නලිනිකා ගැඹුරු වනයට ගමන් කළාය. මේ අමුතු, මිනිසුන් හම ඇති, කොරක් රහිත ආගන්තුකයා දකින්මත්, ඉසිසිංග බියෙන් දුවගියේය, ඔහු ඇය මෙන් දෙයක් කිසි විටෙකත් දැක නැත. ඉවසීමෙන්, ඇය ඔහුව ආපසු කැහැවූවාය, දුරක පිසිවිලෙකින් සමාන වික්ෂිප්තයකු බවට ප්‍රකාශ කරමින්.

නලිනිකා ඇගේ සෙල්ලම් කිරීමට මායා බෝලයක් ගෙනවිත්, ඉසිසිංග, තම අශුද්ධිකමින්, ඔහුගේ පියා සමහරවිට ගෙනාවා වන රසබර වනපළතුරු ලෙස ගත් රසකැවිලි ඔහුට පිරිනැමුවාය. සෙල්ලම් කිරීම්වලින්, මෘදු වදන්වලින්, හා ඇගේම වනජීවිතය ගැන නිපදවූ කතන්දරවලින්, ඇය පටු විශ්වාසයෙන් සිටි තරුණයා පියවරෙන් පියවර ළඟා කරගත්තාය, ඔහුගේ ආරක්ෂාව සම්පූර්ණයෙන්ම දියවීම තෙක්.

ඉන් පසුව සිදු වූයේ වසර ගණනක විනයේ නිහඬ, තීරණාත්මක බිඳී වැටීමයි: ප්‍රතිරෝධ කිරීමට කිසිම රාමුවක් නොතිබූ හැඟීම්වලින් හා ආශක්තියකින් මායාකරන ලද ඉසිසිංගගේ භාවනා එකාග්‍රතාව කැඩී ගියේය, ඔහුගේ දිග කලක් ආරක්ෂිත කරගත් බ්‍රහ්මචර්ය ව්‍රතය බැස ගියේය. නලිනිකා, තම කටයුත්ත සම්පූර්ණ කර, ඔහුගේ පියා ආපසු ඒමට පෙර පිසිවිලෙන් සෙමින් ඉවත් විය.

තරුණ තාපසයාගේ බලය බිඳී ගිය මොහොතේම, සක්ක තෘප්ත විය, එම දිනයම කාශි රාජ්‍යය මුළුමනින් වැස්ස වැස්ස, වසර තුනක ගිනි ලෙඩ අවසන් කරමින්. කථාවේ තියුණුම කාරණය මේ වකවානුවම ය: පුනරුද ලබන ලද කිසි ගුණධර්මයක් නොව, සක්කගේ ම සැලසුම අවසානයේ වැස්ස ගෙනාවේ, දරුවාගේ පියා සිදුවූ දේ දැන ගැනීමටවත් පෙරම එය වැටුනි.

බෝධිසත්වයෝ වනමූල ගෙනෙමින් පිසිවිලට ආපසු ආ විට, ඔහු තම පුතුව උද්‍යෝගයක් නැතිව, ලජ්ජාවෙන් මුළාව, තම ම පෙර භාවනාවන් ආපසු ගන්නට නොහැකිව දුටුවේය. ඉසිසිංග සියල්ල පාපොච්චාරණය කළේය: ඒ අමුතු ආගන්තුකයා, රසකැවිලි, සෙල්ලම්, ඔහුට නම දිය නොහැකි අධික හැඟීම්. ඔහුගේ පියා, දෙව්ලොකයේ ම බලවේග තම ම පුතුට විරුද්ධව ගූඪ වී ඇති බව එසැණින් හඳුනා ගත්තේය.

බෝධිසත්වයෝ තම පුතුව දුරට හෙළාදුටුවේ නැත. ඒ වෙනුවට, අඥානකමෙන් උපන් නිරපරාධිත්වය, සුපරීක්ෂාවෙන් උපන් විනයට සමාන නොවන බව ඔහු ඔහුට ඉගැන්වූහ; ප්‍රලෝභනයක් කිසි විටෙකත් නොමුණ ගැසූ මනසක් ශක්තිමත් වන්නේ නැත, එය පමණක් නොපරික්ෂිතව පැවතේ. ඉන්ද්‍රිය ආරක්ෂාව ගැනත්, යහපත් කැමැත්ත, කරුණාව, සහබැඳි ප්‍රීතිය, හා උපේක්ෂාව වැඩීම ගැනත් ඔහු ඉසිසිංගට උපදෙස් දුන්හ, ශික්ෂිත තරුණ තාපසයා, තම ම පෙර ශික්ෂාවට නැවත යෙදී ගියේය.

කථාව වදාරා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහු ඉදිරියේ ශෝකාකුලව සිටි භික්ෂුව දෙසට හැරී, පැරණි කථාවේ පැසසුන සහිත අනන්‍යතා හෙළි කළහ: "එකල, ඔබේ ගිහි ජීවිතයේ බිරිඳ වූවේ නලිනිකාය; ඔබම, පසුබැසෙන භාතෘව, ඉසිසිංග වූවෙහිය; මම එම පියා වූයෙමි." සමීපව සම්බන්ධිත කථාවක් වූ අලම්බුසා ජාතකය, පසුව සක්ක එම ම ඉසිසිංගව සෘජුව ප්‍රලෝභ කිරීම සඳහා අලම්බුසා අප්සරාව එවූ ආකාරය කියයි, දේවතාවා තම අරමුණ කොතරම් දිරුක්තියෙන් ලුහුබැඳගිය ද යි තහවුරු කරමින්.

තම ම අතීතය ඉදිරියේ එළිකරන ලද අසා, භික්ෂුවගේ ශෝකය පැහැදිලිකමකට ඉඩ දුන්හ, ඔහු නැවුම් අධිෂ්ඨානයෙන් තම ශික්ෂාවට ආපසු ගියේය. නලිනිකා ජාතකය සම්ප්‍රදායේ පැවතෙන්නේ කාන්තාවන්ගේ අනතුර ගැන කථාවක් ලෙස නොව, සෑම ත්‍යාගශීලියෙකුටම අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස: නොපරික්ෂිත පිරිසිදුකමක් දුබලය, ලෝකයෙන් හුදු හුදකලාවක් නොව, ඉන්ද්‍රියන් ස්ථිරව ආරක්ෂා කිරීම පමණක් රැකගත යොඅුතු ව්‍රතයක් ආරක්ෂා කරයි.