පානීය ජාතකය - සියුම් කෙලෙස් දුරු කළ පසේබුදු උතුමන් පස්නම

බුදුරජාණන් වහන්සේ, භික්ෂූන් බවට පත් වූ, සිවුරම එය වළකාලනු ඇතැයි සිතූ, වරදකාරිත්වයේ සිතුවිලි සමඟ දෙවර තමාව සම්බන්ධ කරගත් සැවැත්නුවරේ ගෘහපතියන් පන්සීයක් ගැන, පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 459 වදාළහ. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන්ව කැඳවා, පාලනයකින් තොරව ඉතිරි කරන ලද කුඩාම අපචාරයම, විශාල එකක් බවට වැඩෙන බව ඉගැන්වූහ, මේ සත්‍යය වරක් කොතරම් බරපතල ලෙස ගත්තාද යි පෙන්වීම සඳහා, කාශි දේශයේ සාමාන්‍ය මිනිසුන් පස් දෙනෙකුගේ කථාවක් සිහිපත් කළහ.

කාශි රාජ්‍යයේ, සමෘද්ධ වෙළඳපොළ නගරයක ගෘහපතියන් පස් දෙනෙකුට, ගණන් කළ නොහැකි අතීත ජීවිත වලින් ගලා එන ප්‍රසුප්ත ප්‍රඥාවක් තිබිණි, එය අවදි කරගැනීමට ස්වල්ප අවස්ථාවක් බලා සිටිමින්. පළමුවැන්නා, සහකරුවෙකු සමඟ වියළි කාන්තාරයක් තරණය කරමින්, එතරම් තිබිසිනන් වී, තම මිත්‍රයාගේ ජල භාජනය ඔසවා, ඉඩක් ඇසීමකින් තොරව එක් ග්‍රාසයක් බිව. භාජනය ආපසු දී, ඔහුව පසුතැවිල්ලෙන් මග් සිටුවනු ලැබීය. ඉඩකඩක් නොදුන් ජලය වෙත තම දිව පාලනයකරගත් නොහැකි මිනිසෙක්, හෙට එම ම දුබලතාව විසින් බොහෝ විශාල සොරකමකට ඇදගෙන යනු ඇතැයි ඔහු තර්ක කළේය. ඔහු තම ගෙය වනයට හැරදා, එම එක් ග්‍රාසයේ ශක්තියෙන් ප්‍රත්‍යේක බුද්ධයෙකුගේ (අනුන්ට ඉගැන්වීමකින් තොරව තනිවම බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙකු) බුද්ධත්වය ලබා ගත්තේය.

දෙවන මිනිසා, අසල්වාසියෙකුගේ බිරිඳ, උත්සව සිල්ක් ඇඳුම්වලින් සැරසී ගමන් කරන අතරතුරදී, හරස් මගක සිටගෙන සිටියේය. එක් මොහොතකට, පැසසුමේ රසාලෝකයක් ඔහු තුළ ඉදිරියට ආ, ඔහු තමාව භයානකව ග්‍රහණ කරගත්තේය. වෙනත් මිනිසෙකුගේ බිරිඳ ගැන එක් සිතුවිල්ලක් පවා, පරික්ෂා කිරීමක් නොතිබේ නම්, පසුව කිසිම ස්වයං පාලනයක් නිවනට පුළුවන් නොවන ගින්නක් බවට වැඩිය හැකියි. ඔහු එම ස්ථානයේම තම ගෘහය හැරදා, වනයේ ප්‍රත්‍යේක බුද්ධයෙකු බවට පත් විය.

තෙවැන්නා, ග්‍රාම ප්‍රධානියෙකු, භීතියට පත්ව කුඩා වනයකට පලා ගිය මීවැරියෙකු ගැළවීම සඳහා, දඩයම්කරුවෙකුට හිස් මාර්ගයක් දක්වූයේය. ඔහුගේ බොරුව නිරපරාධ ජීවිතයක් බේරාගත්ත ද, ඔහු ඉන් පසු සැබෑ වේදනාවකින් වාඩි විය. යහපත් හේතුවක් සඳහා කියන ලද බොරුවක්වත්, කතාවේ ඉඳුරාබවට ස්ථිර ඛණ්ඩනයක් ඇති කළේය, කුඩා බොරුවකට ලජ්ජාවක් නොදරන මිනිසෙකු ඉක්මනින් වික්ෂේපයකින් තොරව වැඩි විශාල බොරු කියනු ඇත. ඔහුද තම තනතුරුත් පවුලත් හැරදා එම ම බුද්ධත්වයට ළඟා විය.

සතරවැන්නා, අස්වනු කාලයේ තම ම ක්ෂේත්‍රයේ දාරයේ සිටගෙන, අසල්වාසියාගේ වඩා ධනික අස්වැන්න දෙසට බැලීය, ස්වර්ණ ධාන්‍ය ගොරු තමාගේම යයි එක් මොහොතකට ආශා කළේය. ආශාව, එය කොතරම් කෙටි වුවද, සොරකම අවසානයේ වැඩෙන එකම ඇට බව වටහාගත්, ඔහු තම පපුවට පහර දුන්නේය. ඔහු තම අසු ඉඩමෙහිම සිටවා, වනයට ඍජුව ඇවිද ගියේය.

පස්වැන්නා, හෝහාලන ගවරුන් සමඟ පසුබැසීමෙන් පැමිණි සේවකයෙකුගේ රෙදි පාලකයා, කෝපයේ දැල්වීමක ළඟින් ඔහුගේ උරහිස් හරහා එක් වාරයක් දරුවාට පහර දුන්නේය. දරුවාගේ කඳුළු දැක, ඔහු තමාගේම වඩා තියුණු කඳුළු හැඬුවේය. එක් වාරයක් හෝ ක්‍රෝධය ලබාදුන් ස්වයේචේතනය, ඔහුව ප්‍රේතයෙකු හා සමානවම දෙයක් බවට ගෙනා බව ඔහු දුටුවේය. ඔහු තමාට අයත් සියල්ල ඉවතලා, අනෙක් සතර දෙනා දැනටමත් සොයාගත් එකම මුක්තියට ළඟා වීමට කඳුවලට ඇවිද ගියේය.

තම බුද්ධත්වය ඔවුන්ට ලබා දුන් බලයෙන් අහසින් ගමන් කරමින්, ප්‍රත්‍යේක බුද්ධයන් පස් දෙනා වාරාණසියේ රාජ උයනේ මල් බෝ ගසක් යටට රැස් වූහ. බ්‍රහ්මදත්ත රජු, එම ජීවිතයේ බෝධිසත්වයෝ, තම උයනේ ඇවිද යන අතරතුරදී ඔවුන්ව සොයාගත්තේය. ඔවුන්ගේ ශාන්ත හැසිරීමෙන් ඔහුව ඒ තරම් ස්පර්ශ විය, ඔහු ඔවුන්ට දායාව ලබා දී, ගරුත්වයෙන්, එවන් ශාන්තියට ඔවුන් එක් එක් දෙනාව ළඟා කරගත් දේ කුමක්ද යි ඇසීය.

සෑම ප්‍රඥාවන්තයෙකුම එකින් එක, ඔහුව අවදි කළ කුඩා වරද හරියටම රජුට පැවසීය. සියලු පස් කතා එකට ඇසීමෙන්, රජු තම ම තත්ත්වය ගැන මෙනෙහි කළේය. මේ මිනිසුන්, එක් ජල ග්‍රාසයක්, ගමන්වැඩි බැල්මක්, කරුණාවන්ත බොරුවක්, ගමන්වැඩි ඊර්ෂ්‍යාවක්, හෝ එක් ක්‍රෝධමය පහරක් මත ලෝකය හැරගියහ. ඔහුගේ ම දෛනික යුද්ධ, භාණ්ඩාගාරය, හා අධිරාජ්‍යයේ නොනිම මතභේදවල ගැටවීම, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු දිනයකටවත් තමා තුළ ඉවසා ගත නොතිබූ තත්ත්වයක ඔහුව තබා තිබිණි.

පස් ප්‍රඥාවන්තයන්ව වනයට ගෙනාවාක් හා එකම අරතිය ලබා, රජු තම සිංහාසනය හැරදීමට අධිෂ්ඨාන කර ගත්තේය. ඔහුගේ රැජින රැඳී සිටින ලෙස ඔහුට ආයාචනා කළාය, එහෙත් ඔහු තම රාජ්‍යය ඇමතිවරුන්ට භාරදී, මෙත්තාව, කරුණාව, ප්‍රීතිය, හා උපේක්ෂාව යයි නම් ලද දිව්‍ය නිවාස වැඩීමට පිටවීය, කල් යත්ම උසස්ම බ්‍රහ්ම ලෝකයේ පුනර්ජන්මයට ළඟා විය.

කථාවේ අවසානයේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ, රජුගේ ලෝකය හැරයෑමට ප්‍රතිරෝධ වූ රැජිනව රාහුලමාතා සමඟ හඳුන්වා දුන්හ. ආගන්තුකයන් පස් දෙනෙකුගේ කුඩා පාපොච්චාරණයන් මත අධිරාජ්‍යයක් වරක් එක් පසෙකට තබූ එම ම රජුම, දැන් මේ ජීවිතයේ, සැවැත්නුවරේ භික්ෂූන් පන්සීයට, කිසි වරදක් වැඩීමට ඉඩ හැරීමට පෙර එය පරික්ෂා කිරීමට සුදුසු නොවන තරම් කුඩා කිසි විටෙකත් නොවූ බව ඉගැන්වූ එකම පුද්ගලයා විය.