නෙමිනාථ තීර්ථංකරයන්ගේ ජීවිත කතාව

නෙමිනාථ තීර්ථංකරයන් ජෛන ආගමේ 22 වන තීර්ථංකරයා ලෙස සලකනු ලැබේ. උන්වහන්සේගේ උපත ඉතා පැරණි කාලයක, ගෞතම බුදුන්ටත් පෙර, සිදු වූ බව කියැවේ. බොහෝ කතාන්තරවලට අනුව උන්වහන්සේ රජ කුමාරයෙකු ලෙස ඉපදුණු අතර සුන්දර හා ශක්තිමත් තරුණයෙකු විය. උන්වහන්සේගේ නම වන 'නෙමිනාථ' යන්නෙහි අර්ථය 'රෝදයේ හිමිකරු' ලෙස වේ. මෙය ඔහුගේ ආධ්යාත්මික ගමන් මඟ තුළ ලබා ගත් අවබෝධයේ සංකේතයක් ලෙස දැක්විය හැකිය.

නෙමිනාථ කුමාරයා විවාහ වීමට සූදානම් විය. උන්වහන්සේට රාජකීය කන්යාවක් වන 'රාජිමතී' (හෝ තවත් ඇතැම් කතාන්තරවල 'රාජුලතී' ලෙස හැඳින්වේ) සමඟ විවාහ මංගල්යය සැලසුම් කර තිබුණි. මෙම මංගල උත්සවය සඳහා සතුන් මරා ආහාර පිළියෙල කිරීමට අදහස් කරන ලදී. විශාල වශයෙන් සතුන් එකතු කර ඒවා මරා දැමීමට සූදානම් වන විට නෙමිනාථ කුමාරයාට ඔවුන්ගේ කෑගැසීම් හා විලාප හඬ ඇසුණි. එම හඬට කම්පා වූ උන්වහන්සේ ඒ සතුන්ගේ දුක් වේදනාව ගැන සිතා බැලීමට පටන් ගත්තේය.

එම අවස්ථාවේදී නෙමිනාථ කුමාරයා අවබෝධ කර ගත්තේ මෙම සතුන්ටත් තමන් මෙන් ජීවත් වීමට අයිතියක් ඇති බවයි. ඔවුන්ගේ මරණය ඔහුගේ සතුට සඳහා පමණක් සිදු වීම අයුක්තියක් බව වටහා ගත්තේය. එබැවින් උන්වහන්සේ විවාහයද, රාජකීය ජීවිතයද අතහැර දමා සියලු සැප සම්පත් හැර දමා තාපස ජීවිතයට පිවිසීමට තීරණය කළේය. මෙය බොහෝ ජෛන ග්රන්ථවල විස්තර කර ඇති ආකාරයට ඉතා වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකේ. සමහර කතාන්තරවල මෙම සිදුවීම ඇති වූයේ මංගල්යයේ පෙර දිනයේදී බවත්, තවත් සමහරක එය මංගල්යයේදීම සිදු වූ බවත් කියනු ලැබේ.

ඉන්පසු නෙමිනාථ කුමාරයා සියලු බාධක පසුකරමින් තපස රැකීමට පටන් ගත්තේය. උන්වහන්සේ කන්දක් වෙත ගොස් එහි නිහඬව ධ්යාන කළේය. ඔහුගේ තපස දැඩි හා දිගු කාලයක් පැවතිණි. මේ කාලය තුළ උන්වහන්සේට විවිධ පරීක්ෂණ වලට මුහුණ දීමට සිදු විය. නමුත් උන්වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානය කිසිසේත් බිඳ නොවීය. අවසානයේදී උන්වහන්සේගේ තපසේ ඵලය වශයෙන් උතුම් ඥානය හෙවත් 'කේවල ඥානය' ලබා ගැනීමට හැකි විය. මෙම ඥානයෙන් උන්වහන්සේ සියලු ධර්මතාවන් අවබෝධ කර ගත්තේය.

නෙමිනාථ තීර්ථංකරයන් ජෛන ආගමේ ඉතා වැදගත් ගුරුවරයෙකු ලෙස සැලකේ. උන්වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරමින් බොහෝ දෙනාට මාර්ගය පෙන්වා දුන් සේක. ජෛන ආගමේ අහිංසා (අහිංසාව) යන මූලධර්මයට උන්වහන්සේගේ කතාව ඉතා හොඳ උදාහරණයක් වේ. සතුන්ට හිංසා කිරීම නතර කර දයාවෙන් ජීවත් වීමට උන්වහන්සේගේ ජීවිතය අපට පාඩමක් කියා දෙයි. අදටත් ජෛන භක්තිකයෝ උන්වහන්සේට වන්දනා කරන අතර උන්වහන්සේගේ ගුණ සිහිපත් කරති.

(සටහන: විවිධ ප්රාදේශීය ජෛන සම්ප්රදායන්හි නෙමිනාථ තීර්ථංකරයන්ගේ කතාවට තරමක් වෙනස් ආකාරයේ තොරතුරු තිබිය හැකිය. නිදසුනක් ලෙස, ඔහුගේ මංගල්යයට සම්බන්ධ සතුන්ගේ සංඛ්යාව, උන්වහන්සේගේ ගුරුවරුන්ගේ නම් යනාදිය විවිධ ග්රන්ථවල විවිධ ආකාරයෙන් සඳහන් වේ. මෙම ලිපියෙන් දක්වා ඇත්තේ සාමාන්යයෙන් සම්මත කතා පුවතයි.)