ছদ্দন্ত জাতক
ছয় দাঁতৰ বগা হাতীৰ আত্মত্যাগ
এই প্ৰবন্ধটো চদ্দন্ত জাতকৰ কাহিনীৰ বিষয়ে, য'ত বোধিসত্ত্ব এটা ছয় দাঁতৰ বগা হাতী ৰূপে জন্মগ্ৰহণ কৰি এজন চিকাৰীক নিজৰ দাঁত দান কৰি ক্ষমা কৰিছিল।
চদ্দন্ত জাতক বৌদ্ধ সাহিত্যৰ এটি অতি প্ৰিয় কাহিনী। ইয়াত বোধিসত্ত্ব (যি পিছত বুদ্ধ হ'ব) এটা বিশাল ছয় দাঁতৰ বগা হাতীৰ ৰূপত জন্ম লয়। তেওঁ নিজৰ দেশৰ ৰজা আৰু সকলো প্ৰাণীৰ প্ৰতি মমতাৰে ভৰা আছিল। এদিনাখন এগৰাকী ৰাণীয়ে সপোনত এই হাতীজনক দেখি তাৰ দাঁতৰ প্ৰতি লোভী হৈ পৰে। তেওঁ এজন চিকাৰীক হাতীজনৰ দাঁত আনিবলৈ পঠিয়ায়।
চিকাৰীয়ে এটা বিন্ধাত লুকাই থাকি হাতীক কাঁড় মাৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু হাতীয়ে নিজৰ শক্তি থকা সত্ত্বেও প্ৰতিশোধ লোৱাৰ পৰিবৰ্তে চিকাৰীক কয় যে তেওঁ কিয় আহিছে। তাৰ পিছত হাতীয়ে নিজেই তীক্ষ্ণ শিলেৰে নিজৰ দাঁত কাটি আনি চিকাৰীক দিয়ে। এনে কৰি হাতীয়ে কেৱল দাঁত দানেই নকৰে, বৰং চিকাৰীক সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষমা কৰি দিয়ে।
এই কাহিনীটোত দান পাৰমিতা (দানশীলতাৰ চৰম স্তৰ) আৰু ক্ষমাৰ শক্তিৰ বিষয়ে শিকোৱা হৈছে। কাহিনীটোৰ বিভিন্ন সংস্কৰণত ৰাণীৰ পশ্চাতাপ বা চিকাৰীৰ পৰিবৰ্তন আদিৰ বিস্তাৰিত বৰ্ণনা থাকিব পাৰে, কিন্তু মূল শিক্ষা একেই: নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰা লোককো শুভ বুদ্ধিৰে ক্ষমা কৰি দিয়াই সৰ্বোচ্চ মানৱীয় গুণ। এই প্ৰবন্ধত আমি কেৱল কাহিনীৰ পৰিচয় দিছো; পূজা বা ধ্যানৰ বিস্তৃত পদ্ধতি পৃথকভাৱে লিখা হৈছে।
আপুনি জানেনে?
ছয় দাঁতৰ প্ৰতীক
ছদ্দন্ত হাতীৰ ছয় দাঁতে বোধিসত্ত্বৰ ছয় পাৰমিতা (দান, শীল, ক্ষান্তি, বীৰ্য, ধ্যান, প্ৰজ্ঞা)ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই কাহিনীত দান পাৰমিতা বিশেষভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
ৰাণীৰ সপোন
কাহিনীটোৰ আৰম্ভণি হয় ৰাণীৰ সপোনত ছয় দাঁতৰ বগা হাতী দেখা পাই তাৰ দাঁতৰ প্ৰতি লোভ জন্মোৱাৰ পৰা। এই সপোনটোৱে মানুহৰ কামনা আৰু মোহৰ প্ৰভাৱ দেখুৱায়।
আত্মত্যাগৰ চৰম স্তৰ
হাতীয়ে নিজৰ শক্তি থকা সত্ত্বেও চিকাৰীক প্ৰতিহত নকৰি নিজেই শিলেৰে দাঁত কাটি দিয়ে। এই কাৰ্য্যই দান পাৰমিতাৰ চৰম স্তৰ—নিজৰ প্ৰিয় বস্তুও আনৰ বাবে ত্যাগ কৰা—প্ৰদৰ্শন কৰে।
ক্ষমাৰ শিক্ষা
হাতীয়ে চিকাৰীক কেৱল দাঁত দানেই নকৰে, বৰং তেওঁক সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষমা কৰি দিয়ে। এইটোৱে বৌদ্ধ শিক্ষাৰ মূল কথা—প্ৰতিশোধ নলৈ শুভ বুদ্ধিৰে অন্যায়কো সহ্য কৰা—বুজায়।
বিভিন্ন সংস্কৰণ
কাহিনীটোৰ বিভিন্ন সংস্কৰণত ৰাণীৰ পশ্চাতাপ বা চিকাৰীৰ পৰিবৰ্তন আদি বিৱৰণ থাকে। কিন্তু মূল শিক্ষা একে: ক্ষমা আৰু দানশীলতা সৰ্বোচ্চ গুণ।
Dāna (Generosity) সম্পৰ্কে অধিক কাহিনী
Buddha
বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
