পঞ্চ দ্বাৰকা
পশ্চিম ভাৰতত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ পাঁচটা পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰ
পঞ্চ দ্বাৰকা পৰিক্ৰমাই গুজৰাট আৰু ৰাজস্থানৰ পাঁচটা পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰক সামৰি লৈ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ দিব্য লীলাক প্ৰকাশ কৰে, যিয়ে ভক্তক কৰ্মবন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰি মোক্ষ প্ৰদান কৰে।
সংক্ষিপ্ত ভক্তি পথ-নিৰ্দেশিকা (এক দৃষ্টিত)
- •ইয়াৰ পৰিচয়: পঞ্চ দ্বাৰকা, অৰ্থাৎ পাঁচটা দ্বাৰকা, পশ্চিম ভাৰতৰ বিস্তীৰ্ণ এটা পবিত্ৰ তীৰ্থ-পৰিক্ৰমা, যিয়ে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ ৰাজকীয়, অন্তৰংগ, কৰুণাময় আৰু ৰক্ষাকাৰী ৰূপসমূহক সন্মান জনায়। ইয়াত দ্বাৰকাৰ দ্বাৰকাধীশ জগৎ মন্দিৰ, বেট দ্বাৰকা, ডাকোৰৰ ৰণছোৰৰায়জী মন্দিৰ, নাথদ্বাৰাৰ শ্ৰীনাথজী মন্দিৰ আৰু কাংকৰোলীৰ দ্বাৰকাধীশ মন্দিৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
- •দৰ্শন আৰু জপৰ ফল: ভাগৱত পুৰাণ আৰু স্কন্দ পুৰাণত মূল থকা ভক্তি পৰম্পৰাই শিকায় যে এই পাঁচ ধামত প্ৰভুৰ দৰ্শনে আত্মাক ত্ৰিবিধ তাপৰ পৰা মুক্ত কৰে, বহু জন্মৰ পাপ ধুই পেলায় আৰু শ্ৰীহৰিৰ পদ্ম-চৰণত শৰণ প্ৰদান কৰে।
- •কেতিয়া যাব: অক্টোবৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে বতাহ শীতল আৰু সুখকৰ থাকে। প্ৰধান উৎসৱৰ ভিতৰত জন্মাষ্টমী, ৰাধাষ্টমী, অন্নকূট আৰু গোৱৰ্ধন পূজা, হোলী আৰু তুলসী বিবাহ অন্তৰ্ভুক্ত।
- •ক'ত: গুজৰাট আৰু দক্ষিণ ৰাজস্থান। আৰব সাগৰৰ উপকূলৰ দ্বাৰকা আৰু বেট দ্বাৰকাৰ পৰা, মধ্য গুজৰাটৰ ডাকোৰৰ যোগেদি, উদয়পুৰৰ ওচৰৰ আৰাৱল্লী পাহাৰত থকা নাথদ্বাৰালৈ, আৰু ৰাজসমন্দ হ্ৰদৰ কাষৰ কাংকৰোলীলৈকে।
- •কেনেকৈ (বিধি আৰু নিয়ম):
- •যাত্ৰাৰ ক্ৰম: দ্বাৰকাত দ্বাৰকাধীশৰ দৰ্শনৰ পৰা আৰম্ভ কৰক, নাওখনেৰে বেট দ্বাৰকাত পাৰ হওক, পূবলৈ ডাকোৰ যাওক, আৰু তাৰ পিছত উত্তৰলৈ নাথদ্বাৰা আৰু কাংকৰোলী যাওক। এইটো তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ সাধাৰণ ক্ৰম; ৰাস্তাৰ সুবিধা অনুসাৰে ভক্তসকলে ইয়াক সজাই ল'ব পাৰে।
- •স্নান আৰু শুদ্ধি: প্ৰথম দৰ্শনৰ আগতে দ্বাৰকাৰ গোমতী ঘাটত পবিত্ৰ স্নান কৰক, য'ত নদী সাগৰৰ লগত মিলিত হয়।
- •মন্দিৰৰ পোছাক: পৰম্পৰাগত আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ পোছাক পিন্ধক। পুৰুষৰ বাবে ধুতি-কুৰ্তা, মহিলাৰ বাবে শাৰী বা শালোৱাৰ-কামিজ। পাদুকা আৰু ছালৰ সামগ্ৰী মন্দিৰৰ বাহিৰত ৰাখক।
- •নৈবেদ্য: তুলসী মঞ্জৰী, নবনীত-মিছিৰি, আৰু বেট দ্বাৰকাত সুদামাৰ স্মৃতিত চিৰা।
পবিত্ৰ উৎস আৰু পৌৰাণিক / শাস্ত্ৰীয় বংশপৰম্পৰা
ভাগৱত পুৰাণৰ দশম স্কন্ধ, পঞ্চাশতম অধ্যায় অনুসাৰে, ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণে বাৰে বাৰে হোৱা আক্ৰমণৰ পৰা মথুৰাৰ লোকসকলক আঁতৰাই নিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ দিব্য স্থপতি বিশ্বকৰ্মাক পশ্চিম সাগৰত এখন মহিমাময় নগৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ কয়। সেই নগৰখনেই দ্বাৰাৱতী, অৰ্থাৎ দ্বাৰকা; য'ত প্ৰভুৱে দ্বাৰকাধীশ ৰূপে শাসন কৰি ধৰ্মক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
ভক্তি পৰম্পৰাই শিকায় যে প্ৰভুৰ উপস্থিতি এখন নগৰতে সীমাবদ্ধ নহয়। বেট দ্বাৰকাত স্মৰণ কৰা হয় যে, বাল্যসখা সুদামাই প্ৰেমেৰে অনা সাধাৰণ চিৰা প্ৰভুৱে আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিছিল; সেই কাহিনী ভাগৱত পুৰাণৰ দশম স্কন্ধ, আশীতম আৰু একাশীতম অধ্যায়ত আছে। ডাকোৰত বিশ্বাস কৰা হয় যে, দ্বাদশ শতিকাত প্ৰভু দ্বাৰকাৰ পৰা আহি নিজ বৃদ্ধ ভক্ত বোডানাৰ লগত বাস কৰিছিল; তাত তেওঁক ৰণছোৰৰায় ৰূপে পূজা কৰা হয়।
মেৱাৰৰ নাথদ্বাৰাত, গোৱৰ্ধন পৰ্বত ধৰা বাল-কৃষ্ণৰ ৰূপ শ্ৰীনাথজী, শ্ৰী ৱল্লভাচাৰ্যই প্ৰৱৰ্তন কৰা কৃপাৰ পথ পুষ্টিমাৰ্গৰ হৃদয়। সপ্তদশ শতিকাত এই বিগ্ৰহ ব্ৰজৰ পৰা মেৱাৰলৈ আহিছিল; পৰম্পৰাই কয় যে বিগ্ৰহ বহনকাৰী ৰথ সিহাড় গাঁৱত থমকি ৰ'ল, যাক প্ৰভুৱে তাত থাকিবলৈ ইচ্ছা কৰা বুলি বুজা হ'ল। ৰাজসমন্দ হ্ৰদৰ কাষৰ কাংকৰোলীত পুষ্টিমাৰ্গৰ সাতটা প্ৰধান ৰূপৰ এটা দ্বাৰকাধীশজী পূজা পায়; এই মন্দিৰে ৰাজস্থানৰ পাহাৰত এই যাত্ৰা-চক্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰে।
পবিত্ৰ ধাম আৰু স্থানসমূহ
সন্ত, মনীষী আৰু ঐতিহাসিক পৰম্পৰা
- •জগদ্গুৰু আদি শংকৰাচাৰ্য (অষ্টম শতিকা): পৰম্পৰাই তেওঁক চাৰিটা মঠ-কেন্দ্ৰৰ পশ্চিমৰ পীঠ দ্বাৰকা শাৰদা পীঠৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে যুক্ত কৰে।
- •শ্ৰী ৱল্লভাচাৰ্য আৰু শ্ৰী বিঠ্ঠলনাথজী (পঞ্চদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকা): তেওঁলোকে পুষ্টিমাৰ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু শ্ৰীনাথজী আৰু আন প্ৰধান ৰূপসমূহৰ দৈনিক সেৱা-পৰম্পৰা গঢ়ি তুলিছিল।
- •বোডানা আৰু গংগাবাঈ: ডাকোৰৰ ভক্ত দম্পতী, যিসকলে তুলসীৰ গছ লৈ ভৰিৰে দ্বাৰকালৈ গৈছিল বুলি স্মৰণ কৰা হয়; পৰম্পৰাই কয় যে তেওঁলোকৰ ভক্তিয়ে প্ৰভুক ডাকোৰলৈ আনিছিল।
- •মীৰাবাঈ (ষোড়শ শতিকা): ৰাজপুত ৰাজকুমাৰী আৰু সন্ত-কবয়িত্ৰী; কৃষ্ণৰ বাবে তেওঁৰ বিৰহ-পদ পৰম্পৰা অনুসাৰে দ্বাৰকাৰ সৈতে জড়িত, য'ত বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ প্ৰভুৰ বিগ্ৰহত লীন হৈছিল।
- •নৰসিংহ মেহতা (পঞ্চদশ শতিকা): গুজৰাটৰ কবি-সন্ত, যাঁৰ কৃষ্ণ ভজন প্ৰতিটো গুজৰাটী ঘৰত গোৱা হয়।
পবিত্ৰ শ্লোক আৰু ধ্যান
শ্ৰীমদ্ভাগৱত মাহাত্ম্যৰ আৰম্ভণি মংগলাচৰণ, যিটো ভাগৱত পাঠৰ আগত উচ্চাৰণ কৰা হয়, দ্বাৰকাধীশৰ ধ্যানৰ বাবে স্মৰণীয়:
सच्चिदानन्दरूपाय विश्वोत्पत्त्यादिहेतवे ।
तापत्रयविनाशाय श्रीकृष्णाय वयं नुमः ॥
Saccidānanda-rūpāya viśvotpatty-ādi-hetave ।
Tāpatraya-vināśāya śrī-kṛṣṇāya vayaṁ numaḥ ॥
"সৎ, চিৎ আৰু আনন্দ যাঁৰ স্বৰূপ, যিজন বিশ্বসৃষ্টি আদিৰ কাৰণ আৰু ত্ৰিবিধ তাপৰ বিনাশক, সেই ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণক আমি প্ৰণাম জনাওঁ।"
আপুনি জানেনে?
The Dwarakadhish Jagat Mandir, on the shore at Dwaraka, is crowned by a great flag that is changed several times each day and seen from afar by pilgrims.
At Dakor, tradition holds that the Lord came from Dwaraka in the twelfth century to dwell with His aged devotee Bodana, and the Ranchhodraiji temple that stands today dates from the eighteenth century.
Flattened rice is offered at Bet Dwaraka in remembrance of the gift of Sudama to his friend Krishna, told in the Bhagavata Purana.
The image of Shrinathji at Nathdwara came to Mewar from Braj in the seventeenth century; tradition says the chariot carrying it halted at Sihad, and the Lord has dwelt there since.
The Dwarkadhish Temple at Kankroli stands on the southern shore of Rajsamand Lake and is counted as the third seat of the Pushtimarga.