વિષ્ણુ સહસ્રનામ — ધ્યાન શ્લોક

આઠ શ્લોકો અને અંતિમ ફળશ્રુતિ શ્લોક ભગવાન વિષ્ણુને અનેક નામે આહ્વાન કરે છે; દરેક શ્લોક 'શ્રીપતે, મારું સર્વ દુઃખ શાંત કરો' એવી વિનંતીથી પૂરો થાય છે.

આઠ શ્લોક અને અંતિમ ફળશ્રુતિ શ્લોક ભગવાન વિષ્ણુને કૃષ્ણ અને રામ રૂપે તેમનાં દિવ્ય નામો ગણાવીને સન્માને છે; આશીર્વાદ અને રક્ષણ માટે તેનો પાઠ થાય છે.

આઠ શ્લોક 'અચ્યુત' નામની શક્તિનું વર્ણન કરે છે, જેમાં દ્રૌપદી અને ગજેન્દ્રના દૃષ્ટાંત આપવામાં આવ્યા છે. રચયિતા ૧૭મી સદીના કવિ-સંત શ્રીધર વેંકટેશ છે.

આ શ્રી નૃસિંહ અષ્ટોત્તર શત નામાવલી છે, જેમાં વિષ્ણુના નૃસિંહ સ્વરૂપ એવા ભગવાન નૃસિંહના ૧૦૮ નામ છે. દરેક નામ રક્ષણ, સાહસ અને કૃપા માટે ૐ અને ‘નમઃ’ સાથે અર્પણ કરવામાં આવે છે.

મહાભારતના અનુશાસન પર્વના 149મા અધ્યાયમાં ભીષ્મે યુધિષ્ઠિરને ઉપદેશેલા ભગવાન વિષ્ણુના સહસ્ર નામો, 108 શ્લોકોમાં.

પરમ રક્ષક તરીકે ભગવાન જગદીશ (વિષ્ણુ/કૃષ્ણ)ની સ્તુતિ કરતી હિન્દુ આરતી, જે આશીર્વાદ મેળવવા અને ભક્તિ વ્યક્ત કરવા સાંજની ઉપાસના દરમિયાન ગવાય છે.

શુક્લામ્બરધરમ્: શ્વેત વસ્ત્રધારી, ચંદ્ર સમાન વર્ણવાળા, ચાર ભુજાવાળા અને પ્રસન્ન મુખવાળા પ્રભુનું ધ્યાન ધરતો સંસ્કૃત શ્લોક, જે પૂજા કે અભ્યાસ પહેલાં સર્વ વિઘ્નોના શમન માટે પઠવામાં આવે છે.

ભગવાન સત્યનારાયણ (વિષ્ણુનું એક સ્વરૂપ)ની ભક્તિ-આરતી, જે ભક્તિ વ્યક્ત કરવા અને આશીર્વાદ મેળવવા સત્યનારાયણ પૂજા દરમિયાન ગવાય છે.

વેદાંત દેશિકના અચ્યુતશતકમના શ્લોક ૧ થી ૨૦, જેમાં તિરુવહીન્દ્રપુરમના અચ્યુતને પોતાના શરણાગત ભક્તો પ્રત્યે સદા સત્ય રહેનારા ભગવાન તરીકે સ્તવવામાં આવ્યા છે.

૬૧ શ્લોકનું અતિમાનુષસ્તવ, જેમાં રામ અને કૃષ્ણ જેવા માનવરૂપોમાં પ્રભુનાં અલૌકિક કાર્યો પર વિસ્મય વ્યક્ત કરીને અંતે વિનમ્ર શરણાગતિ છે.