ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ — ਧਿਆਨ ਸ਼ਲੋਕ

ਇਹ ਭਜਨ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਚਯੁਤ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਸ਼੍ਰੀਪਤੇ ਸ਼ਮਯ ਦੁਃਖਮਸ਼ੇਸ਼ਮ' (ਹੇ ਸ੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੋ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ-ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ/ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ/ਰਾਮ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ (ਅਚਯੁਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗੋਵਿੰਦ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ (ਨਰਸਿੰਘ) ਦੇ 108 ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਮਨੁੱਖ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ ਅਸ਼ਟੋੱਤਰ ਸ਼ਤ ਨਾਮਾਵਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਜਪ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮ, ਜੋ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ੧੪੯ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ੧੦੮ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੂ ਭਜਨ (ਆਰਤੀ) ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਜਗਦੀਸ਼ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਪੂਜਾ ਨਾਮਕ ਰੀਤ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਅਚਿਉਤ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੀ ਇੱਕ ਸਤੁਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ 'ਕਿੰਕਰ ਸਤਿ' (ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰੀਆ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇਸ਼ਿਕ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਸਰਬਵਿਆਪਕਤਾ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।