ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਰਹੇ।
ਤੁਕਾਂ
ਸਰੀਰ, ਵਾਕ, ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ, ਬੁੱਧੀ, ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ (ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ) ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਭਾਵ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਪੂਜਾ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਰਤ-ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਭਗਤੀ) ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Maharishi Vedavyasa · Ancient Vedic Rishi · Traditional antiquity
Traditionally credited as the compiler of the four Vedas and the author of the Mahabharata (within which the Bhagavad Gita appears) and the Puranas — making him one of the most cited authorial figures in the entire Hindu canon, spanning philosophy, epic narrative, and devotional literature.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਇਹ ਸਲੋਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਵ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ, ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਈਏ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ।
ਇਹ ਸਲੋਕ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ (ਗਿਆਨਖੰਡ) ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਈ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾਸ਼ਟਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤੀ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੇਸ ਸਵਭਾਵਾਤ' ਦਾ ਅਰਥ
ਇਹ ਵਾਕ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਗੁਣਾਂ (ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਸੁਭਾਵਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੰਜ ਤੱਤ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ, ਵਾਚਾ, ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ — ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਭਕਤੀ ਰਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ
ਇਹ ਸਲੋਕ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ (ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ) ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 'ਆਤਮ ਨਿਵੇਦਨ' ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਗੌੜੀਯ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਹਾਮੰਤਰ ਜਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਹਰੀ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੋਲਣਾ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।