തീജ് വ്രത കഥ

തീജ് വ്രതം ഹിന്ദു സ്ത്രീകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്തരേന്ത്യയിൽ, ഭർത്താവിന്റെ ദീർഘായുസ്സിനും ദാമ്പത്യ സുഖത്തിനും വേണ്ടി ആചരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന നോമ്പാണ്. ഇത് പ്രധാനമായും ശ്രാവണ മാസത്തിലും (ജൂലൈ-ഓഗസ്റ്റ്) ഭാദ്രപദ മാസത്തിലും വരുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലാണ് ആചരിക്കുന്നത്: ഹരിയാലി തീജ്, കാജരി തീജ്, ഹാർത്താലിക തീജ്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഹാർത്താലിക തീജ് ആണ്, ഇത് ശ്രാവണ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ തൃതീയ ദിനത്തിലാണ് വരുന്നത്. ഈ വ്രതത്തിന്റെ കഥ പാർവതി ദേവി ശിവനെ ഭർത്താവായി ലഭിക്കാൻ ചെയ്ത തപസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച്, പാർവതി ദേവിയുടെ മുൻജന്മമായ സതി ദേവി, തന്റെ പിതാവായ ദക്ഷന്റെ യാഗത്തിൽ അപമാനിക്കപ്പെട്ട് ശരീരം ത്യജിച്ചു. പിന്നീട് അവർ ഹിമവാന്റെയും മൈനാവതിയുടെയും മകളായി പാർവതിയായി ജനിച്ചു. ബാല്യത്തിൽ നിന്നും പാർവതിക്ക് ശിവനെ ഭർത്താവായി ലഭിക്കണമെന്ന ഉറച്ച ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ശിവൻ ധ്യാനത്തിലും യോഗത്തിലും മുഴുകിയിരുന്ന ഒരു തപസ്വിയായിരുന്നു. പാർവതി തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.

പാർവതി ഹിമാലയത്തിലെ വനങ്ങളിൽ പോയി, ഭക്ഷണവും വെള്ളവും പോലും ഉപേക്ഷിച്ചു. കൊടും ചൂടിലും കനത്ത മഴയിലും അവൾ ശിവന്റെ നാമം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു. ചില പ്രദേശങ്ങളിലെ കഥകളിൽ, അവൾ അഗ്നിക്ക് ചുറ്റും നിന്ന് തപസ്സ് ചെയ്തതായും മറ്റു ചിലതിൽ അവൾ ഭൂമിയിൽ കിടന്ന് ധ്യാനിച്ചതായും പറയുന്നു. ഈ വിവരണങ്ങൾ ഓരോ സ്ഥലത്തിനും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്തായാലും, അവളുടെ തപസ്സ് വളരെ കഠിനമായിരുന്നു, അത് ദേവന്മാരെപ്പോലും അമ്പരപ്പിച്ചു.

പാർവതിയുടെ ഭക്തിയും തപസ്സും കണ്ട് ശിവൻ പ്രസന്നനായി. ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹം അവളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, അവളുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി. ശിവൻ പാർവതിയെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ സമ്മതിച്ചു. ഹാർത്താലിക തീജ് ദിനത്തിൽ, പാർവതി തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ സഹായത്തോടെ (ഹാർത്താലിക എന്നാൽ 'സുഹൃത്തുക്കളാൽ അപഹരിക്കപ്പെട്ടവൾ' എന്നാണ്) വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചുപോയി ശിവനെ ധ്യാനിച്ചതായും ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. എങ്കിലും ഏറ്റവും പ്രധാനം, ഈ ദിവസം പാർവതി ശിവനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ചു എന്നതാണ്.

ഈ കഥയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് സ്ത്രീകൾ തീജ് വ്രതം ആചരിക്കുന്നത്. പാർവതി ദേവിയെപ്പോലെ തങ്ങൾക്കും ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയും സ്നേഹവും ലഭിക്കണമെന്നും കുടുംബ ജീവിതം സുഖകരമാകണമെന്നും അവർ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. വ്രതം കഠിനമായ ഉപവാസമാണ്, പലരും ദിവസം മുഴുവൻ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും കഴിക്കാറില്ല. വൈകുന്നേരത്തോ രാത്രിയിലോ പാർവതി-ശിവ കഥ കേട്ടുകൊണ്ട് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു പ്രതീകാത്മക ആചാരമാണ്, പാർവതിയുടെ തപസ്സിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.

ഈ വ്രതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഓരോ പ്രദേശത്തും അല്പം വ്യത്യസ്തമാണ്. രാജസ്ഥാനിലും ഉത്തർപ്രദേശിലും ഇത് വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾക്ക് വളരെ പ്രധാനമാണ്, അവിവാഹിതരായ സ്ത്രീകളും നല്ല ഭർത്താവിനായി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ശ്രാവണ മാസത്തിലെ മഴക്കാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, ഈ വ്രതം പ്രകൃതിയുടെ പുതുമയെയും ജീവിതത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, കഥയുടെ കാതൽ ഒന്നുതന്നെ: ഭക്തിയും തപസ്സും കൊണ്ട് പാർവതി തന്റെ ആഗ്രഹം നേടിയെടുത്തു, അതുപോലെ സ്ത്രീകൾ ഈ ദിവസം അവളുടെ അനുഗ്രഹം തേടുന്നു.