शबद

शीख अरदास ही सामूहिक प्रार्थना असून ती गुरु गोबिंद सिंह यांच्या 'वार श्री भगौती जी की' ने सुरू होते आणि सर्वांच्या कल्याणासाठीच्या प्रार्थनेने संपते.

गुरु अर्जन देव यांचा गुजरी श्लोक (अंग ५१७), जो रहिरास साहिबमध्येही म्हटला जातो. रक्षणकर्ता प्रभू आपल्या भक्तांचे रक्षण करतो आणि निंदकांचा नाश करतो.

ही एक शीख भक्तिपर कविता आहे (शबद), ज्यामध्ये गुरूच्या चरणांवर प्रेम करून, त्यांच्या नामस्मरणाने भवसागर तरून जाण्याची आणि परमेश्वराची कृपा होऊन आशा पूर्ण होण्याची भावन व्यक्त केली आहे.

भगत रविदास यांचे बेगमपुरा या नगराचे वर्णन करणारे शबद. वेदना, कर आणि भयापासून मुक्त असे परिपूर्ण नगर, सामाजिक समतेचे आणि आध्यात्मिक मुक्तीचे दर्शन.

भगत रविदास यांचा राग मारूमधील शबद, अंग ११०६: गरिबांचे रक्षण करणारा, दीनांना उंचावणारा आणि नामदेव, कबीर, त्रिलोचन, साधना व सैण यांना तारणारा प्रभू यांचे वर्णन.

भगत रविदास यांचा राग धनासरीमधील शबद (अंग ६९४), प्रभुपासूनच्या वियोगावर आणि मिलनाच्या ओढीवर. शब्दरचनेबाबतची वाचनटीप पाहावी.

भगत रविदास लाटा व पाणी, सोने व अलंकार या प्रतिमांद्वारे शिकवतात की आत्मा आणि परमेश्वर एक आहेत आणि वेगळेपणा हा भ्रम आहे.

रविदास मानवी देहाची तुलना मातीच्या बाहुलीशी करतात, जी लाभात गर्वाने नाचते आणि हानीत रडते, आणि ते या भ्रमाच्या पलीकडे निर्देश करतात.

रविदास आपली जात चर्मकार अशी सांगतात आणि म्हणतात की रामाच्या गुणांनी त्यांचे हृदय भरलेले आहे. भक्ती, जन्म नव्हे, मनुष्याला शुद्ध करते.

ही एक आध्यात्मिक रचना आहे ज्यामध्ये कबीरांनी शरीरातील सूक्ष्म ऊर्जा आणि ध्यानाच्या प्रक्रियेचे वर्णन 'चदर' (चादर) विणण्याच्या उपमेने केले आहे.