बहुत जनम बिछुरे थे माधो (भगत रविदास)
भगत रविदास यांचा राग धनासरीमधील शबद (अंग ६९४), प्रभुपासूनच्या वियोगावर आणि मिलनाच्या ओढीवर. शब्दरचनेबाबतची वाचनटीप पाहावी.
श्लोक
हे माधवा, हा जीव अनेक जन्मांपासून तुझ्यापासून विभक्त होता; आता मात्र तो तुझ्या लेखी आहे. शरीर, प्राण व जीवनाचा निधी—मन रामरसाच्या स्पर्शाने बहरले आहे.
श्लोक 1
हे कुशल, सुजाण, अद्वितीय सुंदर स्वरूपा! जीवाने आसक्तीमुळे तुला विसरले. भ्रमाने भरलेले मन वेडे झाले, जसे चातक पक्षी प्रेमामुळे व्याकुल होतो.
श्लोक 2
ज्या प्रकारे तू अनेक लीला केल्या, त्याच प्रकारे भेट झाली. मी अनेक प्रयत्नांनी ध्यान केले, तरी प्रेम सुटत नाही.
श्लोक 3
प्रभू अनेक रूपे व रंग धारण करून विलास करतो; नवनिधींचा लेखा लागत नाही. भक्तीपासून दूर झाल्याने ते उपयोगी पडले नाही. दासाला भेटणे हा प्रभूचा स्वभाव आहे.
श्लोक 4
भेटत-भेटत जीव अनंत झाला; तो पुन्हा जन्माला येत नाही. रविदास म्हणतो, मी आशेने जगतो—ज्याच्या भेटीने परमगती प्राप्त होते.
श्लोक 5
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
'बहुत जनम बिछुरे थे माधो' ही ओळ गुरु ग्रंथ साहिबच्या अंग ६९४ वरील भगत रविदास यांच्या राग धनासरीमधील शबदाची आहे. हा शबद शिखांच्या मध्यवर्ती ग्रंथात आहे. रविदास हे उत्तर भारतातील भक्ती चळवळीचे १५ व्या शतकातील संत-कवी होते, आणि अशा शबदांचे शीख व रविदासिया सभांमध्ये कीर्तन केले जाते. प्रामाणिक वाचनटीप: अंग ६९४ वरील शबदात दोन कडवी आणि एक ध्रुवपद आहे. त्यात 'इह जनम तुम्हारे लेखे' अशी ओळ आहे आणि शेवट 'कहि रविदास आस लाग जीवउ चिर भइओ दरसन देखे ||२||१||' असा होतो. या पृष्ठावर दिलेली शब्दरचना 'बहुत जनम बिछुरे थे माधो' या ओळीशी जुळते, परंतु नंतर ती गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये नसलेल्या चार कडव्यांमध्ये जाते. त्यामुळे ती एक भक्तिपर भावानुवाद म्हणून वाचावी, आणि मूळ शबद अंग ६९४ वरून वाचावा.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Bhagat Ravidas · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th–16th century, Varanasi
A poet-saint and leather worker by trade from Varanasi, whose hymns envisioned Begampura — a utopian realm free of sorrow, fear, and caste-based inequality. His compositions are included in the Guru Granth Sahib and form the devotional core of the modern Ravidassia tradition.
तुम्हाला माहीत आहे का?
रचयिता व स्थान
हा शबद भगत रविदास यांचा असून (सुमारे १५ वे ते १६ वे शतक), ते भक्ती चळवळीचे संत-कवी होते. त्यांची सुमारे चाळीस भजने गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये समाविष्ट आहेत. हा शबद अंग ६९४ वर राग धनासरीमध्ये आहे.
राग धनासरी
धनासरी हा गुरु ग्रंथ साहिबमधील दहावा राग आहे.
ही ओळ
'बहुत जनम बिछुरे थे माधो' याचा अर्थ 'अनेक जन्मांपासून मी तुझ्यापासून दुरावलो आहे, हे माधवा' असा आहे. माधव हे प्रभूचे एक नाव आहे. अंग ६९४ वरील मजकूर 'इह जनम तुम्हारे लेखे' असा पुढे जातो, म्हणजे हे जीवन तुझ्या हिशोबात अर्पण आहे.
अंग ६९४ काय सांगते
ध्रुवपद 'हउ बलि बलि जाउ रामइया कारणे' आहे, म्हणजे रामैया प्रभूसाठी मी बलिहारी जातो. शबद असे म्हणत संपतो की रविदास तुझ्या दर्शनाच्या आशेवर जगतात, कारण त्यांनी तुला पाहून फार काळ लोटला आहे.
शब्दरचनेबाबत वाचनटीप
या पृष्ठावरील मजकूर त्या ओळीनंतर चार कडव्यांमध्ये जातो (चातक पक्षी, नऊ निधी, आत्म्यांचे विलीनीकरण), जे अंग ६९४ वर किंवा गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये इतरत्र आम्हाला सापडले नाहीत. त्याला भक्तिपर भावानुवाद म्हणून वाचावे आणि मूळ शबद अंग ६९४ वरून घ्यावा.
Guru Ravidas Ji
रविदासिया धर्म से और
संबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत