Karma

In de heilige traditie van Sanatana Dharma staat Karma als de fundamentele wet van kosmische rechtvaardigheid en ethische causaliteit. Oorspronkelijk afkomstig van de Sanskriet wortel 'kri', wat handelen of doen betekent, omvat Karma de totaliteit van de menselijke ervaring—elke subtiele gedachte, elk gesproken woord en elke fysieke daad. Ver van een fatalistische doctrine te zijn, bevestigt Karma het hoogste morele handelen van de individuele ziel (Jiva). Het universum wordt begrepen als een harmonieuze manifestatie die wordt geleid door Rita, de kosmische orde, waarin elke handeling een gelijke en overeenkomstige reactie genereert, die echot door het weefsel van de tijd.

Het mechanisme van Karma is zeer ingewikkeld en werkt op het subtiele vlak van het bewustzijn. Het is de intentie (Chetana) achter een handeling die er karmische kracht aan verleent. Een daad die wordt verricht uit begeerte, woede of egoïsme laat een dichte spirituele indruk (Samskara) achter op het subtiele lichaam, wat de ziel bindt aan toekomstige rijping. Omgekeerd verfijnen handelingen die worden verricht met zuiverheid, mededogen en overgave het innerlijk instrument, waardoor spirituele versluieringen oplossen en men dichter bij de Goddelijke Aanwezigheid komt.

De hindoeïstische filosofie categoriseert deze omvangrijke karmische matrix in drie onderscheiden vormen: Sanchita, Prarabdha en Kriyamana. Sanchita Karma is het reusachtige verzamelde reservoir van alle eerdere handelingen waarvan de vruchten nog niet gerijpt zijn. Prarabdha Karma vertegenwoordigt dat specifieke deel van Sanchita Karma dat op dit moment tot uitdrukking komt om iemands huidige fysieke geboorte, karakter en levensomstandigheden te vormen. Kriyamana Karma bestaat uit de nieuwe handelingen die in het huidige moment worden verricht en die toekomstige lotsbestemmingen zullen vormgeven.

Cruciaal is dat Karma functioneert onder het soevereine toezicht van Ishvara, het Hoogste Bewustzijn, in de geschriften bekend als Karma-Phala-Data—de goddelijke schenker van de vruchten van handeling. God brengt geen lijden toe noch verleent Hij willekeurige gunsten; in plaats daarvan bedient het Goddelijke de karmische rechtvaardigheid met absolute volmaaktheid, waarbij ervoor wordt gezorgd dat elke ziel precies die ervaringen ontvangt die noodzakelijk zijn voor haar spirituele evolutie. Door opeenvolgende geboorten in de cyclus van Samsara leert de ziel de heilige lessen van Dharma.

Het ultieme doel van het hindoeïstische spirituele leven is niet louter de ophoping van positief Karma, maar de totale transcendentie van karmische gebondenheid. Zoals geopenbaard in de Bhagavad Gita, onthult Bhagavan Sri Krishna het verheven pad van Nishkama Karma—het vervullen van iemands heilige plicht zonder zelfzuchtige gehechtheid aan de vruchten van de handeling. Wanneer handelingen worden opgedragen als een daad van liefdevolle verering aan het Hoogste, worden de zaden van Karma verbrand in het vuur van spirituele wijsheid, wat het heilige pad plaveit naar Moksha, de eeuwige bevrijding.