Bharat Devotion
Embroidered artwork for ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਪੰਚਰਤਨ: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਪੰਚਰਤਨ

ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਪੰਚਰਤਨ

ਇਹ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।

ਤੁਕਾਂ

ਸ਼੍ਰੀਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮ੍ ੨ षਡਾਨਨਂ ਚਨ੍ਦਨਲੇਪਿਤਾਙ੍ਗਂ ਮਹੋਰਸਂ ਦਿਵ੍ਯਮਯੂਰਵਾਹਨਮ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੂਨੁਂ ਸੁਰਲੋਕਨਾਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
Shree Subrahmanya Pancharatnam 2 Shadaananam Chandanalepitaangam Mahorasam Divyamayooravaahanam Rudrasya Soonum Suralokanaatham Brahmanyadevam Sharanam Prapadye

ਸ਼ਲੋਕ 1

ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਸੁਰਵृਨ੍ਦਵਨ੍ਦ੍ਯਂ ਕੁਮਾਰ ਧਾਰਾਤਟ ਮਨ੍ਦਿਰਸ੍ਥਮ੍ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਰੂਪਂ ਕਮਨੀਯਗਾਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
Jaajwalyamaanam Suravrindavandyam Kumaara Dhaaraatata Mandirastham Kandarparoopam Kamaneeyagaatram Brahmanyadevam Sharanam Prapadye

ਸ਼ਲੋਕ 2

ਦ੍ਵਿषਡ੍ਭੁਜਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਦਿਵ੍ਯਨੇਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਯੀਤਨੁਂ ਸ਼ੂਲਮਸੀ ਦਧਾਨਮ੍ ਸ਼ੇषਾਵਤਾਰਂ ਕਮਨੀਯਰੂਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
Dwishadbhujam Dwaadashadivyanetram Trayeetanum Shoolamasee Dadhaanam Sheshaavataaram Kamaneeyaroopam Brahmanyadevam Sharanam Prapadye

ਸ਼ਲੋਕ 3

ਸੁਰਾਰਿ ਘੋਰਾਹਵਸ਼ੋਭਮਾਨਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਧਰਂ ਕੁਮਾਰਮ੍ ਸੁਧਾਰ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਯੁਧ ਸ਼ੋਭਿਹਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
Suraari Ghoraahavashobhamaanam Surottamam Shaktidharam Kumaaram Sudhaara Shaktyaayudha Shobhihastam Brahmanyadevam Sharanam Prapadye

ਸ਼ਲੋਕ 4

ਇष੍ਟਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਮੀਸ਼ਪੁਤ੍ਰਂ ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਦਂ ਭੂਸੁਰ ਕਾਮਧੇਨੁਮ੍ ਗਙ੍ਗੋਦ੍ਭਵਂ ਸਰ੍ਵਜਨਾਨੁਕੂਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
Ishtaarthasiddhipradameeshaputram Mishtaannadam Bhoosura Kaamadhenum Gangodbhavam Sarvajanaanukoolam Brahmanyadevam Sharanam Prapadye

ਸ਼ਲੋਕ 5

ਯਃ ਸ਼੍ਲੋਕਪਞ੍ਚਮਿਦਂ ਪਠਤੀਹ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤ ਮਾਨਸਃ ਸਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭੋਗਮਖਿਲਂ ਭੁਵਿ ਯਦ੍ਯਦਿष੍ਟ- ਮਨ੍ਤੇ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮੁਦਾ ਗੁਹਸਾਮ੍ਯਮੇਵ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍
Yah Shlokapanchamidam Pathateeha Bhaktyaa Brahmanyadeva Viniveshita Maanasah San Praapnoti Bhogamakhilam Bhuvi Yadyadishtam Ante Sa Gacchati Mudaa Guhasaamyameva Iti Shree Subrahmanya Pancharatnam Samaaptam

ਸ਼ਲੋਕ 6

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ

Best Time (Muhurta)

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ

Sacred Offerings

ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ

ਪਿਛੋਕੜ

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਚਨਾ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਪੰਚਰਤਨ' (ਪੰਚ = ਪੰਜ, ਰਤਨ = ਰਤਨ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਿਆ (8ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਦੇਵ' (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਾਮ

ਇਸ ਸਟੋਤਰ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰੀਸੁਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯਪੰਚਰਤਨਮ੍' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਦੇ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਲੋਕ। ਇਹ ਪੰਜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯਦੇਵੰ ਸ਼ਰਣੰ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ' (ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ) ਦਾ ਮੰਤਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਰੂਪ

ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਛੇ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲਾ (ਸ਼ਡਾਨਨ), ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਕੀਤਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਮੋਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 'ਸੁਰਲੋਕਨਾਥ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ

ਤੀਜੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਦਰਸ਼ੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 'ਤ੍ਰਯੀਤਨੁ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਵੇਦਾਂ (ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ) ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ

ਚੌਥੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੈਂਤਾਂ (ਸੁਰਾਰੀ) ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਮਕ ਅਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਅਜੇਤੂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ (ਸੁਰੋਤਤਮ) ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ

ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਟੋਤਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਸਮਾਨ (ਗੁਹਸਾਮ੍ਯ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 'ਭੂਸੁਰ ਕਾਮਧੇਨੁ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਵਰਗਾ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ

ਪੰਜਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ (ਗੰਗੋਦ੍ਭਵ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਰਵਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਟੋਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਵ ਭਗਵਾਨ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣਾ ਹੈ।

Murugan ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠ

Murugan

Murugan ਦਾ ਸਭ ਵੇਖੋ →

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ

ਸਭ ਵੇਖੋ