කුම්භකාර ජාතකය

ජේතවනාරාමයේ දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රාත්‍රියේ තුන් වරක් සහ දහවලේ තුන් වරක් තමන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් බලා සිටින බව කියනු ලැබේ. මධ්‍යම රාත්‍රිය ළඟා වන විට පන්සියයක් භික්ෂූන් කාමුක සිතිවිලිවල පැටලී සිටින බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දුටු සේක. උන් වහන්සේ ඔවුන් එක්රැස් කර, කුඩා වරදක් නොසලකා තැබුවහොත් එය මහා විනාශයක් දක්වා වර්ධනය වන බව ඉගැන් වූ සේක. ඉන්පසු, ඔවුන්ගේ තරම් නොව ඊට වඩා සියුම් ප්‍රලෝභනවලට පෙර යුගයේ ප්‍රාඥයෝ ජය ගත් ආකාරය, සහ සාමාන්‍ය දර්ශනයකට ප්‍රවේශමෙන් අවධානය යොමු කිරීමෙන් පමණක් පසේබුදු බවට පත් වූ ආකාරය ද වදාළ සේක.

ඒ පෙර යුගයේ රජවරු සතර දෙනෙක් ජම්බුද්වීපයේ මහා රාජ්‍ය සතරක් පාලනය කළහ; එක් එක් රජු තම සිංහාසනය ලබා දුන් සම්පූර්ණ සුවය භුක්ති වින්දේ ය. දන්තපුරයේ රජු වූ කරණ්ඩු, තම ඇමතියන් එක් උදෑසනක ඵල බරින් යුත් අඹ ගසක් සම්පූර්ණයෙන් නිෂ්ඵල කරනු දුටුවේ ය. ඒ අසල ඵලයක් නොදරන ගස නිහඬව හා නොකැළඹී සිටියේ ය. ඒ එක් දර්ශනයෙන් ම සම්පත් විනාශයට ආරාධනා කරන බවත්, කිසිවක් නොමැති බව සාමයට ආරාධනා කරන බවත් වටහාගෙන ඔහු ඒ ම මොහොතේ සිංහාසනය අත්හළේ ය.

රොරුක රජු වූ නග්ගජි, එක් වළලුවක් පමණක් පැළඳි විට එය කිසිදු ශබ්දයක් නොනගන බවත්, දෙවැන්න එකතු වූ විට ඒවා ගැටී හඬ නගන බවත් දුටුවේ ය. ඒ තුළ තනිකම සහ සහචරත්වයේ ඝර්ෂණය අතර ඇති සම්පූර්ණ වෙනස ඔහු දුටු අතර, ඔහු තමාගේ ම කිරුළ අත්හළේ ය. මිථිලාවේ රජු වූ නිමි, මස් කැබැල්ලක් ගෙන ගිය උකුස්සෙකු අනෙකුත් කුරුල්ලන්ගේ සමස්ත රංචුවක් විසින් පහර දෙනු ලැබ, අවසානයේ තම ගොදුර අතහැර, ඒ මොහොතේ ම සාමය සොයා ගන්නා තෙක් දුටුවේ ය. ග්‍රහණය ම දුක ආරාධනා කරන බව වටහාගෙන, ඔහු ඉන්ද්‍රියයන්ගේ පස් කාමසුඛයන් අත්හළේ ය. කම්පිල්ලේ රජු වූ දුම්මුඛ, එක ගවයෙකු නිසා ගොනුන් දෙදෙනෙක් ලේ වැගිරෙන තෙක් එකිනෙකාට ඇණ ගසන ආකාරය, එක් ගොනෙකු මරණාසන්නව වැටෙන තෙක් දුටුවේ ය. කාමයා තම මාරාන්තික අවසානය දක්වා ගෙන යනු දුටු ඔහු ද සිංහාසනයෙන් හැරී ගියේ ය. එක් එක් රජු, සැබෑ අවධානයේ එක් මොහොතකින් ම පසේබුදු බවට පත් විය.

ඒ ම යුගයේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ බරණැස කුඹල්කරුවෙකු ලෙස තම භාර්යාව වූ භග්ගවී සහ කුඩා පුත්‍රයා හා දුව සමඟ ජීවත් වූ සේක; රෝදය සහ උදුන හරහා අවංක ජීවිකාව උපයමින්. දැන් හිමාලයේ නන්දමූල ගුහාවේ වාසය කරන පසේබුදු සතර දෙනා භික්ෂාවට එකට අහසින් බැස ආ විට, ඔවුන් නතර වූයේ කුඹල්කරුගේ ම දොරටුව අසලය. ඔහු සහ ඔහුගේ භාර්යාව ඔවුන්ට සතුටින් ආහාර දුන්හ; ඔවුන් එක් එක් අය පැවිද්දට පෙළඹුණේ කුමක් දැයි විමසූ විට, හතර දෙනාම තම තමාගේ අවබෝධයේ ගාථා පිළිවෙළින් පාරායනය කළහ.

ඇසූ දෙයින් සිත් වෙනස් වූ කුඹල්කරු, තම භාර්යාවට පැහැදිලිව කීවේ, ශ්‍රමයෙන් තම ආහාර උපයන ගෘහස්ථයෙකු ලෙස තවදුරටත් ජීවත් වීමට තමා කිසිදු හේතුවක් නොදකින බව ය. භාර්යාව ඔහුගේ අධිෂ්ඨානය සම්පූර්ණයෙන්ම බෙදා ගන්නාක් මෙන් පිළිතුරු දුන්නේ ය; ඉන්පසු නිහඬව ඔහුට වංචා කළා ය. ජලය ගෙන ඒමට පමණක් යන බව ඇය කීවා ය; ඉන්පසු ඔවුන්ගේ මේසයේ ආහාර ගත් ම ඒ ඍෂිවරුන් යටතේ ම පැවිදි වීමට ඇය ගියා ය. ඇගේ පැවිද්ද ගැන ඔහු දැනගත්තේ ඉන් පසුවයි.

ඇය වහාම අනුගමනය නොකර, කුඹල්කරු තම පුත්‍රයා සහ දුව තමා ම හදා වඩා ගැනීමට රැඳුණේ ය. ඔහු සිතිය හැකි සියලු ආකාරවලින් ඔවුන්ගේ බත් හිතාමතාම වැරදි ලෙස පිසීය: අමු, අර්ධ වශයෙන් පිසුණ, පිච්චුණ, ලුණු වැඩි, ලුණු අඩු වූ බත්; දරුවන් දෙදෙනාම නිසි ලෙස පිසූ ආහාරයකට කුමක් අවශ්‍ය දැයි තමන් ම ඉගෙන ගෙන, ඔහු නොමැතිව තම ගෘහස්ථ ජීවිතය පවත්වා ගත හැකි වන තුරු ය. ඔවුන්ට තමන් ම පා මත සිටිය හැකි බව ඔහු නිශ්චිත වූ පසු පමණක්, ඔහු ද පැවිද්ද සොයා ගියේ ය.

කලක් ගත වූ පසු, දැන් තමා ම තාපසියක් වූ ඇය, ඔහු වෙත පැමිණ ඔහු දරුවන් අත්හැර ගිය බව චෝදනා කළා ය. කුඹල්කරු ඇයට පැහැදිලිව පිළිතුරු දුන්නේ ය: දරුවන්ට එවැනි දේ තමන් ම තේරුම් ගත හැකි වන තුරු ඔහු ගිය පසු බලා සිටි බවත්, ජලය ගෙන ඒමට යන බව කියා ඇය රහසේ ගිය විට දරුවන් වෙනුවෙන් එවැනි සැලකිල්ලක් ඇය කිසිසේත් නොදැක්වූ බවත් ය.

දුව උප්පලවණ්ණා ලෙසත්, පුත්‍රයා රාහුල ලෙසත්, තම සැමියා එක්වරක් වංචා කළ භාර්යාව රාහුලගේ ම මව ලෙසත්, කුඹල්කරු ම පෙර ජාතියේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෙසත් නම් කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනාව අවසන් කළ සේක. පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 408 කථාව මෙම ස්වරූපයෙන් වාර්තා කරයි. එය පන්සියයක් භික්ෂූන්ට දෙනු ලැබුවේ, ගැඹුරින් ගත් නෙෂ්ක්‍රම්‍යය (ගිහිගෙයින් වෙන්වීම) තමන්ට ම අවංක වීම පමණක් නොව, එම අවංකභාවය නිසි කාලයේ ඵල දරන විට එයට යැපෙන අය කෙරෙහි වගකීමද ඉල්ලා සිටින බවට සාක්ෂියක් වශයෙනි.