විඝාස ජාතකය

පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 393, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනාවක් වූ පසාදකම්පන සූත්‍රයේ සඳහන් භික්ෂූන් පිළිබඳව පැවසූ සේක, ඔවුන් මෙම කථාවේම තවකාර ස්වාමීවරුන් සත් දෙනා සමඟ හඳුන්වනු ලැබූහ. ඔවුන්ගේ නොසැලකිලිමත්කම සැබවින්ම කුමකට සමාන දැයි පෙන්වීම සඳහා, බුදුරජාණන් වහන්සේ සත් බෑයන් වරක් සැබෑ ත්‍යාගශීලී භාවය ඉතා පහසු විනෝදයක් සඳහා හුවමාරු කර ගත් පැරණි ජීවිතයක් සිහිපත් කළ සේක.

වරක්, බෙනාරස් වාසීන්ගේ පැරණි කසී ප්‍රාන්තයේ ගමක සිට පැමිණි බෑයන් සත් දෙනෙකු එකට ලොවින් වෙන් වී, මෙජ්ඣරන්න වනාන්තරයේ තවකාර ජීවිතය පිළිගත්හ. තපස් සහ භාවනාවේ මාර්ගයක් එකට අනුගමනය කිරීම සඳහා ඔවුහු නිවස, පවුල සහ දේපළ හැර දමා ගියහ.

ඔවුන් අනුගමනය කිරීමට සැලසුම් කළ තපස්වී පිළිවෙත පවත්වාගෙන යෑම වෙනුවට, බෑයන් සත් දෙනා ක්‍රමයෙන් විවිධ විනෝදයන්ට තම ම පිරික් කර ගත්හ. භාවනාවෙන් සහ චින්තනයෙන් ඈත් වී, වනාන්තරයේ දින ගත කිරීම සඳහා පහසු, වඩාත් ප්‍රියජනක ක්‍රම වෙත ඔවුහු ගියහ.

දෙවියන්ගේ රජු වූ ශක්‍රම වූ බෝධිසත්වයා, කුරුල්ලෙකුගේ ස්වරූපයක් ගෙන, බෑයන් සත් දෙනා ඔවුන්ගේ ආශ්‍රමයේ ගැවසීමට පැමිණියේය. තම ම සම්පූර්ණයෙන් ත්‍යාගශීලී භාවයට සම්පිණ්ඩ කරගෙන ඇතැයි පැවසූ දින ඔවුහු සැබවින්ම කෙසේ ගත කරන බව ඔහු ළඟින් නිරීක්ෂණය කළේය.

ඔහුගේ පළමු ගැවසීමේදී, කුරුල්ලා තවකාර ජීවිතය උණුසුම්ව ප්‍රශංසා කළේය, එහි ගරුත්වය සහ ඕලාරික බරෙන් පුද්ගලයෙකු නිදහස් කිරීමට එහි ඇති බලය ගැන කතා කරමින්. සත් බෑයන්, ඔවුන් තෝරාගත් මාර්ගය එතරම් ඉහළින් කතා කරනු ඇසීමට සතුටට පත් ව, කුරුල්ලාගේ වදන්වලට විවෘතව ප්‍රීති වූහ, තම ම තේරීම තහවුරු වී ඇති බව දැනුණි.

ප්‍රශංසාවට ඔවුන්ගේ සැබෑ ප්‍රතිචාරය දැක, කුරුල්ලා ආපසු පැමිණ, මෙවර ඔවුන් තමාගේ ඉදිරියේ තවමත් කුමක් ලෙස සිතුවේදැයි නොව, ඔවුන්ගේ දින සැබවින්ම කුමකට පත් වී තිබේදැයි පැහැදිලිව කතා කළේය. කිසි ඵලදායී කාර්යයක් නොකරන, කිසි සැබෑ ආධ්‍යාත්මික ගුණධර්මයක් නොවැඩෙන, නමුත් අනුන් දෙන පූජාවලින් ජීවත් වන පුද්ගලයින්, ස්වාරමයින් ලෙස හැඳින්වීමට පමණක් සුදුසු බව ඔහු ඔවුන්ට පැහැදිලිව පැවසීය. ඔවුන් සැබෑ තවකාරයින් නොව කුණු කනුන් පමණක් බව.

භක්තිකයෙකු අවංක වෙහෙසකින් උපයාගත් ආහාරය, පිං රැස් කිරීම සහ නිවනට ළංවීම බලාපොරොත්තු ව පූජා කරයි යයි කුරුල්ලා පැහැදිලි කළේය. එම තෑග්ග අදහස් කර ඇත්තේ ආහාරය පමණින් කළ නොහැකි දුෂ්කර අභ්‍යන්තර වෙහෙස සැබවින්ම කරන කෙනෙකුට සහාය වීමටයි. ප්‍රඥාව සොයා නොගොස්, තම ම කෙලෙස් දවා නොදමා එම පූජාව පිරිවැයක් නැතුව භුක්ති විඳින සෙවීමක් ලබන්නේ පුරවා ගත් බඩක් පමණක් මිස වෙනත් කිසිවක් නැත. ඔහු දැරීමට කිසි දේවකින් සුපයෝගී නොවූ දේ ගත් ණය ඔහුට එරෙහිව වැඩෙනු ම පවතී.

කුරුල්ලාගේ විනිවිද යන අවංකකම සත් බෑයන්ට ඔහුගේ පෙර ප්‍රශංසාවට වඩා බොහෝ තදින් වැදුණේය, හරියටම ඔහු ඔවුන්ගේ ම දිනපතා පුරුද්දේ දැක නොගැනීමට තව කවදත් ඇදහිය නොහැකි දෙයක් නම් කළ නිසයි. ඔවුන් කුමක් වීමට ඉඩ හැරියේද යන්න ගැන සැබෑ භීතියකින් ජේරී, ඔවුන් හෙමෙහින් ගිලී ගිය සුවපහසු මාර්ගය නිවනට මාර්ගයක්ම නොවූ බව ඔවුහු තේරුම් ගත්හ.

ඔවුන් ඇසූ දෙයින් නිහතමානී වී, සත් බෑයන් ඔවුන්ගේ භාවනාව නිශ්ශබ්දව ප්‍රතිස්ථාපනය කර තිබූ විනෝදයන් හැර දැමූහ. ඔවුහු මුලින් අනුගමනය කිරීමට සැලසුම් කළ දරුණු පිළිවෙත වෙත ආපසු හැරී, ඔවුන් සැබවින්ම ජීවත් නොවී ඉදිරිපත් කරමින් සිටි චින්තනික ජීවිතයට සම්පූර්ණයෙන් නැවත ප්‍රතිඥා දුන්හ.

කථාවේ අවසානයේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ පසාදකම්පන සූත්‍රයේ භික්ෂූන් මෙම පැරණි කථාවේ සත් තවකාරයින් සමඟ හඳුන්වා දුන් සේක. සැබෑ පිළිවෙතින් සුවපහසු පුරුද්දකට සිදු වූ එකම නිශ්ශබ්ද ගැලීම, එය අවංක ආගන්තුකයෙකු විසින් පැහැදිලිව නම් කරන ලද විට, පැරණි වනාන්තරයක සත් බෑයන්ට පැවති තරමටම අද වත්මනේදී ද පිළියම් කළ හැකි ව පැවතුණි.

සත් බෑයන් වෙත අවසානයේ ළඟා වූයේ ධර්මය පිළිබඳ දේශනාවක් නොව, ප්‍රශංසනීය නොවූ එක් වදනක් පමණි: ස්වාරමයින්. එය පැවසූයේ, ඔවුන් සැබවින්ම අසන්නට අවශ්‍ය දෙය කීමට පෙර, සැබෑ ප්‍රශංසාවෙන් ඔවුන්ගේ විශ්වාසය පළමුව ලබාගත් කෙනෙකි. ඔවුන්ට ප්‍රශංසා කිරීම පමණක් කළ ආගන්තුකයෙකු කිසිවක් වෙනස් කරන්නේ නැත, ඔවුන්ට චෝදනා කිරීම පමණක් කළ ආගන්තුකයෙකු කිසි විටෙකත් ඇසීමට ලැබෙන්නේ නැත. විශ්වාසය දැනටමත් ගොඩනඟා ගත් පසු පමණක් ලබා දුන් සත්‍යය, දෙකම ඉදිරිපත් කිරීමේ කුරුල්ලාගේ ඉඩ ඇරීමයි, එය අවසානයේ ම සුවපහසු පුරුෂයින් සත් දෙනාට ඔවුන් තවමත් ගමන් කරන ලෙස විශ්වාස කරන මාර්ගයෙන් කෙතරම් දුරට හැරී ගොස් ඇත්දැයි හරියටම හඳුනා ගැනීමට ඉඩ දුන්නේය.