Bharat Devotion
Embroidered artwork for શ્રી લલિતાષ્ટોત્તર શતનામાવલિ: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

શ્રી લલિતાષ્ટોત્તર શતનામાવલિ

શ્રી લલિતાષ્ટોત્તર શતનામાવલિ

શ્રી વિદ્યા પરંપરામાં દેવી લલિતા (ત્રિપુરસુંદરી)ના ૧૦૮ નામ, જેમાં એક ધ્યાન-શ્લોક અને સમાપન-અર્પણ સામેલ છે.

શ્લોકો

ધ્યાન અને મંગલાચરણ

૧૦૮ નામોના જપ પૂર્વે પ્રભુના દિવ્ય સ્વરૂપનું ધ્યાન અને બીજ મંત્ર.

શ્રીરસ્તુ
Shri Rastu

શ્લોક Invocation

અથ શ્રીલલિતાષ્ટોત્તરશતનામાવલિઃ
Ath Shri Lalita Ashtottar Shat Namavali

શ્લોક Invocation

ૐ-ઐં-હ્રીં-શ્રીં
Om Aim Hreem Shreem

શ્લોક Bīja Mantra

અથ ધ્યાનમ્ -
Ath Dhyan

શ્લોક Dhyāna 1

સિન્દૂરારુણવિગ્રહાં ત્રિનયનાં માણિક્યમૌલિસ્ફુરત્- તારાનાયકશેખરાં સ્મિતમમુખીમાપીનવક્ષોરુહામ્
Sindoor Arun Vigrah Trinayan Manikya Mauli Sphurat Tara Nayak Shekhar Smit Mukhi Aapeen Vakshoruh

શ્લોક Dhyāna 2

પાણિભ્યામતિપૂર્ણરત્નચષકં રક્તોત્પલં વિભ્રતીં સૌમ્યાં રત્નઘટસ્થરક્તચરણાં ધ્યાયેત્ પરામમ્બિકામ્
Paanibhyaam Ati Poorn Ratna Chashakam Raktotpalam Vibhrateem Saumyaam Ratna Ghat Stha Rakt Charanam Dhyaayet Paraam Ambikaam

શ્લોક Dhyāna 3

૧૦૮ પવિત્ર નામાવલિ

ભગવાનના ૧૦૮ દિવ્ય નામો, જેનો 'ૐ' અને 'નમઃ' સાથે અર્ચન અને જાપ કરવામાં આવે છે.

રજતાચલશ‍ૃઙ્ગાગ્રમધ્યસ્થાયૈ નમો નમઃ
Rajat Achal Shring Agr Madhy Sthayai Namo Namah

શ્લોક 1

હિમાચલમહાવંશપાવનાયૈ નમો નમઃ
Himachal Maha Vansh Paavanayai Namo Namah

શ્લોક 2

શઙ્કરાર્ધાઙ્ગસૌન્દર્યશરીરાયૈ નમો નમઃ
Shankar Ardhang Saundarya Sharir Ayai Namo Namah

શ્લોક 3

લસન્મરકતસ્વચ્છવિગ્રહાયૈ નમો નમઃ
Lasat Marakat Svachch Vigrah Ayai Namo Namah

શ્લોક 4

મહાતિશયસૌન્દર્યલાવણ્યાયૈ નમો નમઃ
Maha Atishay Saundarya Lavanyayai Namo Namah

શ્લોક 5

શશાઙ્કશેખરપ્રાણવલ્લભાયૈ નમો નમઃ
Shashank Shekhar Pran Vallabh Ayai Namo Namah

શ્લોક 6

સદાપઞ્ચદશાત્મૈક્યસ્વરૂપાયૈ નમો નમઃ
Sada Panchadash Atmaikya Swaroop Ayai Namo Namah

શ્લોક 7

વજ્રમાણિક્યકટકકિરીટાયૈ નમો નમઃ
Vajra Manikya Katak Kirit Ayai Namo Namah

શ્લોક 8

કસ્તૂરીતિલકોલ્લાસનિટિલાયૈ નમો નમઃ
Kasturi Tilak Ollas Nitil Ayai Namo Namah

શ્લોક 9

ભસ્મરેખાઙ્કિતલસન્મસ્તકાયૈ નમો નમઃ ૧૦
Bhasma Rekha Ankit Lasat Mastak Ayai Namo Namah

શ્લોક 10

વિકચાંભોરુહદલલોચનાયૈ નમો નમઃ
Vikach Ambhoruh Dal Lochan Ayai Namo Namah

શ્લોક 11

શરચ્ચાંપેયપુષ્પાભનાસિકાયૈ નમો નમઃ
Sharat Champeya Pushp Abh Nasik Ayai Namo Namah

શ્લોક 12

લસત્કાઞ્ચનતાટઙ્કયુગલાયૈ નમો નમઃ
Lasat Kanchan Taatank Yugal Ayai Namo Namah

શ્લોક 13

મણિદર્પણસઙ્કાશકપોલાયૈ નમો નમઃ
Mani Darpan Sankash Kapol Ayai Namo Namah

શ્લોક 14

તામ્બૂલપૂરિતસ્મેરવદનાયૈ નમો નમઃ
Tambool Purit Smer Vadan Ayai Namo Namah

શ્લોક 15

સુપક્વદાડિમીબીજરદનાયૈ નમો નમઃ
Supakv Dadimi Beej Radan Ayai Namo Namah

શ્લોક 16

કંબુપૂગસમચ્છાયકન્ધરાયૈ નમો નમઃ
Kambu Pug Samachchhaya Kandhar Ayai Namo Namah

શ્લોક 17

સ્થૂલમુક્તાફલોદારસુહારાયૈ નમો નમઃ
Sthool Mukta Phal Udar Suhar Ayai Namo Namah

શ્લોક 18

ગિરીશબદ્ધમાઙ્ગલ્યમઙ્ગલાયૈ નમો નમઃ
Girish Baddha Mangalya Mangal Ayai Namo Namah

શ્લોક 19

પદ્મપાશાઙ્કુશલસત્કરાબ્જાયૈ નમો નમઃ ૨૦
Padm Pash Ankush Lasat Karabj Ayai Namo Namah

શ્લોક 20

પદ્મકૈરવમન્દારસુમાલિન્યૈ નમો નમઃ
Padm Kairav Mandar Sumalinyai Namo Namah

શ્લોક 21

સુવર્ણકુંભયુગ્માભસુકુચાયૈ નમો નમઃ
Suvarn Kumbh Yugmabh Sukuch Ayai Namo Namah

શ્લોક 22

રમણીયચતુર્બાહુસંયુક્તાયૈ નમો નમઃ
Ramaniya Chatur Bahu Sanyukt Ayai Namo Namah

શ્લોક 23

કનકાઙ્ગદકેયૂરભૂષિતાયૈ નમો નમઃ
Kanak Angad Keyur Bhushit Ayai Namo Namah

શ્લોક 24

બૃહત્સૌવર્ણસૌન્દર્યવસનાયૈ નમો નમઃ
Brihat Sauvarn Saundarya Vasan Ayai Namo Namah

શ્લોક 25

બૃહન્નિતંબવિલસજ્જઘનાયૈ નમો નમઃ
Brihan Nitamb Vilasaj Jaghan Ayai Namo Namah

શ્લોક 26

સૌભાગ્યજાતશ‍ૃઙ્ગારમધ્યમાયૈ નમો નમઃ
Saubhagya Jat Shringar Madhyam Ayai Namo Namah

શ્લોક 27

દિવ્યભૂષણસન્દોહરઞ્જિતાયૈ નમો નમઃ
Divya Bhushan Sandoh Ranjit Ayai Namo Namah

શ્લોક 28

પારિજાતગુણાધિક્યપદાબ્જાયૈ નમો નમઃ
Parijat Gun Adhikya Padabj Ayai Namo Namah

શ્લોક 29

સુપદ્મરાગસઙ્કાશચરણાયૈ નમો નમઃ ૩૦
Supadm Rag Sankash Charan Ayai Namo Namah

શ્લોક 30

કામકોટિમહાપદ્મપીઠસ્થાયૈ નમો નમઃ
Kam Koti Maha Padm Peeth Sthayai Namo Namah

શ્લોક 31

શ્રીકંઠનેત્રકુમુદચન્દ્રિકાયૈ નમો નમઃ
Shri Kanth Netra Kumud Chandrikayai Namo Namah

શ્લોક 32

સઞ્ચારમરરમાવાણીવીજિતાયૈ નમો નમઃ
Sanchar Mararama Vanee Veejit Ayai Namo Namah

શ્લોક 33

ભક્તરક્ષણદાક્ષિણ્યકટાક્ષાયૈ નમો નમઃ
Bhakt Rakshan Dakshinya Kataksh Ayai Namo Namah

શ્લોક 34

ભૂતેશાલિઙ્ગનોદ્ભૂતપુલકાઙ્ગ્યૈ નમો નમઃ
Bhootesh Alinganodbhoot Pulakangyayai Namo Namah

શ્લોક 35

અનઙ્ગજનકાપાઙ્ગવીક્ષણાયૈ નમો નમઃ
Anang Janak Apang Veekshan Ayai Namo Namah

શ્લોક 36

બ્રહ્મોપેન્દ્રશિરોરત્નરઞ્જિતાયૈ નમો નમઃ
Brahm Upendra Shiro Ratna Ranjit Ayai Namo Namah

શ્લોક 37

શચીમુખ્યામરવધૂસેવિતાયૈ નમો નમઃ
Shachi Mukhya Amar Vadhu Sevit Ayai Namo Namah

શ્લોક 38

લીલાકલ્પિતબ્રહ્માણ્ડમણ્ડલાયૈ નમો નમઃ
Leela Kalpit Brahmand Mandal Ayai Namo Namah

શ્લોક 39

અમૃતાદિમહાશક્તિસંવૃતાયૈ નમો નમઃ ૪૦
Amrit Adi Maha Shakti Samvrit Ayai Namo Namah

શ્લોક 40

એકાતપત્રસામ્રાજ્યદાયિકાયૈ નમો નમઃ
Ek Atapatra Samrajya Dayikayai Namo Namah

શ્લોક 41

સનકાદિસમારાધ્યપાદુકાયૈ નમો નમઃ
Sanak Adi Samaradhya Padukayai Namo Namah

શ્લોક 42

દેવર્ષિભિસ્સ્તૂયમાનવૈભવાયૈ નમો નમઃ
Devarshi Bhi Stuyaman Vaibhav Ayai Namo Namah

શ્લોક 43

કલશોદ્ભવદુર્વાસઃપૂજિતાયૈ નમો નમઃ
Kalashodbhava Durvas Poojit Ayai Namo Namah

શ્લોક 44

મત્તેભવક્ત્રષડ્વક્ત્રવત્સલાયૈ નમો નમઃ
Mattebh Vaktra Shadvaktra Vatsal Ayai Namo Namah

શ્લોક 45

ચક્રરાજમહાયન્ત્રમધ્યવર્તિન્યૈ નમો નમઃ
Chakr Raj Maha Yantra Madhyavartinyai Namo Namah

શ્લોક 46

ચિદગ્નિકુણ્ડસંભૂતસુદેહાયૈ નમો નમઃ
Chidagni Kund Sambhoot Sudch Ayai Namo Namah

શ્લોક 47

શશાઙ્કખણ્ડસંયુક્તમકુટાયૈ નમો નમઃ
Shashank Khand Sanyukt Makut Ayai Namo Namah

શ્લોક 48

મત્તહંસવધૂમન્દગમનાયૈ નમો નમઃ
Matt Hans Vadhu Mand Gaman Ayai Namo Namah

શ્લોક 49

વન્દારુજનસન્દોહવન્દિતાયૈ નમો નમઃ ૫૦
Vandaru Jan Sandoh Vandit Ayai Namo Namah

શ્લોક 50

અન્તર્મુખજનાનન્દફલદાયૈ નમો નમઃ
Antarmukh Jan Anand Phal Dayai Namo Namah

શ્લોક 51

પતિવ્રતાઙ્ગનાભીષ્ટફલદાયૈ નમો નમઃ
Pativrata Angana Bheesht Phal Dayai Namo Namah

શ્લોક 52

અવ્યાજકરુણાપૂરપૂરિતાયૈ નમો નમઃ
Avyaj Karuna Poor Poorit Ayai Namo Namah

શ્લોક 53

નિતાન્તસચ્ચિદાનન્દસંયુક્તાયૈ નમો નમઃ
Nitanat Sachchidanand Sanyukt Ayai Namo Namah

શ્લોક 54

સહસ્રસૂર્યસંયુક્તપ્રકાશાયૈ નમો નમઃ
Sahasr Sury Sanyukt Prakash Ayai Namo Namah

શ્લોક 55

રત્નચિન્તામણિગૃહમધ્યસ્થાયૈ નમો નમઃ
Ratna Chintamani Grih Madhy Sthayai Namo Namah

શ્લોક 56

હાનિવૃદ્ધિગુણાધિક્યરહિતાયૈ નમો નમઃ
Hani Vriddhi Gun Adhikya Rahit Ayai Namo Namah

શ્લોક 57

મહાપદ્માટવીમધ્યનિવાસાયૈ નમો નમઃ
Maha Padm Atavi Madhya Nivas Ayai Namo Namah

શ્લોક 58

જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્તીનાં સાક્ષિભૂત્યૈ નમો નમઃ
Jagrat Swapn Sushupteenam Sakshi Bhootyai Namo Namah

શ્લોક 59

મહાપાપૌઘપાપાનાં વિનાશિન્યૈ નમો નમઃ ૬૦
Maha Papaugh Papanam Vinashinyai Namo Namah

શ્લોક 60

દુષ્ટભીતિમહાભીતિભઞ્જનાયૈ નમો નમઃ
Dusht Bhiti Maha Bhiti Bhanjan Ayai Namo Namah

શ્લોક 61

સમસ્તદેવદનુજપ્રેરકાયૈ નમો નમઃ
Samast Dev Danuj Prerak Ayai Namo Namah

શ્લોક 62

સમસ્તહૃદયાંભૂજનિલયાયૈ નમો નમઃ
Samast Hriday Ambhoj Nilay Ayai Namo Namah

શ્લોક 63

અનાહતમહાપદ્મમન્દિરાયૈ નમો નમઃ
Anahat Maha Padm Mandir Ayai Namo Namah

શ્લોક 64

સહસ્રારસરોજાતવાસિતાયૈ નમો નમઃ
Sahasrar Sarojat Vasit Ayai Namo Namah

શ્લોક 65

પુનરાવૃત્તિરહિતપુરસ્થાયૈ નમો નમઃ
Punaravritti Rahit Pur Sthayai Namo Namah

શ્લોક 66

વાણીગાયત્રીસાવિત્રીસન્નુતાયૈ નમો નમઃ
Vanee Gayatri Savitri Sannut Ayai Namo Namah

શ્લોક 67

રમાભૂમિસુતારાધ્યપદાબ્જાયૈ નમો નમઃ
Rama Bhumi Suta Radhya Padabj Ayai Namo Namah

શ્લોક 68

લોપામુદ્રાર્ચિતશ્રીમચ્ચરણાયૈ નમો નમઃ
Lopamudra Archit Shri Mach Charan Ayai Namo Namah

શ્લોક 69

સહસ્રરતિસૌન્દર્યશરીરાયૈ નમો નમઃ ૭૦
Sahasr Rati Saundarya Sharir Ayai Namo Namah

શ્લોક 70

ભાવનામાત્રસન્તુષ્ટહૃદયાયૈ નમો નમઃ
Bhavana Matra Santusht Hriday Ayai Namo Namah

શ્લોક 71

સત્યસમ્પૂર્ણવિજ્ઞાનસિદ્ધિદાયૈ નમો નમઃ
Satya Sampoorn Vigyan Siddhi Dayai Namo Namah

શ્લોક 72

શ્રીલોચનકૃતોલ્લાસફલદાયૈ નમો નમઃ
Shri Lochan Krit Ollas Phal Dayai Namo Namah

શ્લોક 73

શ્રીસુધાબ્ધિમણિદ્વીપમધ્યગાયૈ નમો નમઃ
Shri Sudhabdhi Mani Dweep Madhyagayai Namo Namah

શ્લોક 74

દક્ષાધ્વરવિનિર્ભેદસાધનાયૈ નમો નમઃ
Daksh Adhvar Vinirbhed Sadhan Ayai Namo Namah

શ્લોક 75

શ્રીનાથસોદરીભૂતશોભિતાયૈ નમો નમઃ
Shri Nath Sodari Bhoot Shobhit Ayai Namo Namah

શ્લોક 76

ચન્દ્રશેખરભક્તાર્તિભઞ્જનાયૈ નમો નમઃ
Chandra Shekhar Bhakt Arti Bhanjan Ayai Namo Namah

શ્લોક 77

સર્વોપાધિવિનિર્મુક્તચૈતન્યાયૈ નમો નમઃ
Sarvopadhi Vinirmukt Chaitanyayai Namo Namah

શ્લોક 78

નામપારયણાભીષ્ટફલદાયૈ નમો નમઃ
Nam Parayan Abheesht Phal Dayai Namo Namah

શ્લોક 79

સૃષ્ટિસ્થિતિતિરોધાનસઙ્કલ્પાયૈ નમો નમઃ ૮૦
Srishti Sthiti Tirodhan Sankalp Ayai Namo Namah

શ્લોક 80

શ્રીષોડશાક્ષરીમન્ત્રમધ્યગાયૈ નમો નમઃ
Shri Shodash Akshari Mantra Madhyagayai Namo Namah

શ્લોક 81

અનાદ્યન્તસ્વયંભૂતદિવ્યમૂર્ત્યૈ નમો નમઃ
Anadyant Svayambhoot Divya Moortyai Namo Namah

શ્લોક 82

ભક્તહંસપરિમુખ્યવિયોગાયૈ નમો નમઃ
Bhakt Hans Parimukhya Viyog Ayai Namo Namah

શ્લોક 83

માતૃમણ્ડલસંયુક્તલલિતાયૈ નમો નમઃ
Matri Mandal Sanyukt Lalitayai Namo Namah

શ્લોક 84

ભણ્ડદૈત્યમહાસત્ત્વનાશનાયૈ નમો નમઃ
Bhand Daitya Maha Sattva Nashan Ayai Namo Namah

શ્લોક 85

ક્રૂરભણ્ડશિરચ્છેદનિપુણાયૈ નમો નમઃ
Kroor Bhand Shira Chheda Nipun Ayai Namo Namah

શ્લોક 86

ધાત્રચ્યુતસુરાધીશસુખદાયૈ નમો નમઃ
Dhatra Chyut Sura Adheesh Sukh Dayai Namo Namah

શ્લોક 87

ચણ્ડમુણ્ડનિશુંભાદિખણ્ડનાયૈ નમો નમઃ
Chanda Munda Nishumbh Adi Khandan Ayai Namo Namah

શ્લોક 88

રક્તાક્ષરક્તજિહ્વાદિશિક્ષણાયૈ નમો નમઃ
Raktaksh Raktajihva Adi Shikshan Ayai Namo Namah

શ્લોક 89

મહિષાસુરદોર્વીર્યનિગ્રહાયૈ નમો નમઃ ૯૦
Mahishasur Dorveerya Nigrah Ayai Namo Namah

શ્લોક 90

અભ્રકેશમહોત્સાહકારણાયૈ નમો નમઃ
Abhrakesh Mahotsah Karan Ayai Namo Namah

શ્લોક 91

મહેશયુક્તનટનતત્પરાયૈ નમો નમઃ
Mahesh Yukta Natan Tatpar Ayai Namo Namah

શ્લોક 92

નિજભર્તૃમુખાંભોજચિન્તનાયૈ નમો નમઃ
Nij Bhartru Mukh Ambhoj Chintan Ayai Namo Namah

શ્લોક 93

વૃષભધ્વજવિજ્ઞાનભાવનાયૈ નમો નમઃ
Vrishabh Dhwaj Vigyan Bhavan Ayai Namo Namah

શ્લોક 94

જન્મમૃત્યુજરારોગભઞ્જનાયૈ નમો નમઃ
Janm Mrityu Jara Rog Bhanjan Ayai Namo Namah

શ્લોક 95

વિધેયમુક્તવિજ્ઞનસિદ્ધિદાયૈ નમો નમઃ
Vidhey Mukta Vigyan Siddhi Dayai Namo Namah

શ્લોક 96

કામક્રોધાદિષડ્વર્ગનાશનાયૈ નમો નમઃ
Kam Krodh Adi Shadvarg Nashan Ayai Namo Namah

શ્લોક 97

રાજરાજાર્ચિતપદસરોજાયૈ નમો નમઃ
Raj Raj Archit Pad Saroj Ayai Namo Namah

શ્લોક 98

સર્વવેદાન્તસંસિદ્ધસુતત્વાયૈ નમો નમઃ ૧૦૦
Sarv Vedant Sansiddh Sutattvayai Namo Namah

શ્લોક 99

શ્રીવીરભક્તવિજ્ઞાનવિધાનાયૈ નમો નમઃ
Shri Veer Bhakt Vigyan Vidhan Ayai Namo Namah

શ્લોક 100

અશેષદુષ્ટદનુજસૂદનાયૈ નમો નમઃ
Ashesh Dusht Danuj Sudan Ayai Namo Namah

શ્લોક 101

સાક્ષાચ્છ્રીદક્ષિણામૂર્તિમનોજ્ઞાયૈ નમો નમઃ
Sakshachchhri Dakshinamurti Manogyayai Namo Namah

શ્લોક 102

હયમેધાગ્રસમ્પૂજ્યમહિમાયૈ નમો નમઃ
Hayamedh Agra Sampoojya Mahimayai Namo Namah

શ્લોક 103

દક્ષપ્રજાપતિસુતવેષાઢ્યાયૈ નમો નમઃ
Daksh Prajapati Sut Veshadhyayai Namo Namah

શ્લોક 104

સુમબાણેક્ષુકોદણ્ડમણ્ડિતાયૈ નમો નમઃ
Sum Baan Ikshu Kodand Mandit Ayai Namo Namah

શ્લોક 105

નિત્યયૌવનમાઙ્ગલ્યમઙ્ગલાયૈ નમો નમઃ
Nitya Yauvan Mangalya Mangal Ayai Namo Namah

શ્લોક 106

મહાદેવસમાયુક્તશરીરાયૈ નમો નમઃ
Mahadev Samayukt Sharir Ayai Namo Namah

શ્લોક 107

મહાદેવરતૌત્સુક્યમહાદેવ્યૈ નમો નમઃ
Mahadev Ratautsukya Mahadevyai Namo Namah

શ્લોક 108

સમાપન અને ફલશ્રુતિ

પાઠની પૂર્ણાહુતિ, પ્રભુને સમર્પણ અને ફળપ્રાપ્તિ.

શ્રીજગદમ્બાર્પણમસ્તુ
Shri Jagadamba Arpanamastu

શ્લોક Colophon

ઇતિ શ્રીલલિતાષ્ટોત્તરશતનામાવલિઃ સમ્પૂર્ણા
Iti Shri Lalita Ashtottar Shat Namavali Sampurna

શ્લોક Colophon

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર

Best Time (Muhurta)

બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા

Sacred Offerings

ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
Chanting Practice:Chant each sacred name distinctly with 'Om' prefix and 'Namah' reverence.

પૃષ્ઠભૂમિ

આ પાઠ શાક્ત પરંપરાની શ્રી વિદ્યા શાખાનો છે, જે દેવી લલિતા (ત્રિપુરસુંદરી)ને પરમ દેવી તરીકે પૂજે છે. સંસ્કૃત ડૉક્યુમેન્ટ્સનો પાઠ કોઈ નામાંકિત રચયિતા આપતો નથી (રચયિતા: પરંપરાગત), અને તે નામો ક્રમાંક ૧થી ૧૦૮ આપે છે. ૧૦૮ નામોનું પઠન પરંપરાગત રીતે દૈનિક પૂજા દરમિયાન અથવા વિશેષ ઉત્સવના દિવસોએ થાય છે, ઘણી વાર બ્રહ્માંડ પુરાણના લાંબા લલિતા સહસ્રનામના સંક્ષિપ્ત વિકલ્પ તરીકે. આ સૂચિમાં એક ધ્યાન-શ્લોક છે અને તે એક અર્પણ સાથે સમાપ્ત થાય છે, જે તેને વ્યક્તિગત કે સામૂહિક ભક્તિ માટે સંપૂર્ણ ઉપાસનાત્મક રચના બનાવે છે.

શું તમે જાણો છો?

રચના અને બીજ મંત્રો

૧૦૮ નામોની આ નામાવલી બીજાક્ષરો ‘ૐ ઐં હ્રીં શ્રીં’થી શરૂ થાય છે, જે શ્રી વિદ્યા પરંપરાના મૂળ બીજ મંત્રો છે. માન્યતા છે કે આ ધ્વનિઓ દેવીની સર્જક, પાલક અને વિલયકારી શક્તિઓને મૂર્તિમંત કરે છે, અને દેવીનાં નામોના પઠન પહેલાં તેમની ઉપસ્થિતિનું આહ્વાન કરવા માટે તેઓ ઘણીવાર જપવામાં આવે છે.

ધ્યાન-શ્લોકનું વર્ણન

બીજ મંત્રો પછી આવતો ધ્યાન-શ્લોક દેવીનું સ્પષ્ટ પ્રતિમાચિત્ર આપે છે: લલિતા સિંદૂર જેવાં લાલ રંગનાં, ત્રણ નેત્રવાળાં, અર્ધચંદ્રના મુગટવાળાં છે, રત્નજડિત પ્યાલો અને લાલ કમળ ધારણ કરે છે, અને તેમના ચરણ રત્નજડિત પાત્ર પર ટેકવેલા છે. દરેક તત્ત્વ — રંગો, વસ્તુઓ અને મુદ્રા — પ્રતીકાત્મક અર્થથી સમૃદ્ધ છે, અને તેમને શ્રીચક્ર તથા સમગ્ર બ્રહ્માંડ સાથે જોડે છે.

પૌરાણિક સંદર્ભો

અનેક નામો દેવીના ભંડાસુર પરના વિજયનો સીધો ઉલ્લેખ કરે છે (દા.ત. ‘ભંડદૈત્યમહાસત્ત્વનાશના’ અને ‘ક્રૂરભંડશિરચ્છેદનિપુણા’). આ કથા બ્રહ્માંડ પુરાણના લલિતા સહસ્રનામની, એટલે કે લલિતોપાખ્યાનની, કેન્દ્રીય કથા છે, જે દર્શાવે છે કે લલિતાએ દેવોને દૈત્ય અને તેની સેનાનો સંહાર કરવા દોર્યા, અને આ રીતે તેમને પરમ યોદ્ધા દેવી તરીકે સ્થાપિત કર્યાં.

શ્રીચક્ર સાથે જોડાણ

‘ચક્રરાજમહાયંત્રમધ્યવર્તિન્યૈ’ (યંત્રોના રાજા એવા મહાયંત્રના મધ્યમાં વસનારી) અને ‘મહાપદ્માટવીમધ્યનિવાસાયૈ’ (મહાપદ્મના વનના મધ્યમાં વસનારી) જેવાં નામો તેમને શ્રીચક્રના હૃદયમાં અને એક વિશાળ કમળવનમાં સ્થાપે છે. આ નામો તેમને શ્રી વિદ્યા પરંપરાના કેન્દ્રીય દેવતા તરીકે ઓળખાવે છે, જ્યાં શ્રીચક્ર એકસાથે ભૌમિતિક આકૃતિ અને બ્રહ્માંડનો નકશો છે.

તત્ત્વજ્ઞાન અને યોગિક પરિમાણો

નામાવલીમાં એવાં નામો છે જે દેવીને જાગૃત, સ્વપ્ન અને ગાઢ નિદ્રા — એ ત્રણ અવસ્થાઓના સાક્ષી તરીકે, અનાહત (હૃદય) અને સહસ્રાર (મુગટ) ચક્રોમાં વસનારાં તરીકે, અને પુનર્જન્મથી પર મુક્તિ આપનારાં (‘પુનરાવૃત્તિરહિતપુરસ્થાયૈ’) તરીકે વર્ણવે છે. આ તાંત્રિક અને વેદાંતિક વિચારોને એકસાથે ગૂંથે છે, અને લલિતાને સર્વવ્યાપી તેમજ અતીત, બંને રૂપે રજૂ કરે છે.

Deviની સંપૂર્ણ સ્તુતિ અને પાઠ

Devi

Deviનું બધું જુઓ →

હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ

બધું જુઓ