દેવી કવચ

અથ દેવીના કવચનો આરંભ થાય છે.

ૐ, આ શ્રી ચંડીકવચ છે.

બ્રહ્મા ઋષિ છે, અનુષ્ટુપ છંદ છે, ચામુંડા દેવતા છે. અંગન્યાસમાં કહેલી માતાઓ બીજ છે. દિગ્બંધ દેવતાઓ તત્ત્વ છે. શ્રી જગદંબાની પ્રીતિ માટે સપ્તશતીના પાઠના અંગરૂપે જપમાં વિનિયોગ છે.

ૐ, ચંડિકાને નમસ્કાર.

માર્કંડેય ઋષિએ કહ્યું: ૐ, હે પિતામહ! જે લોકમાં પરમ ગુપ્ત, સર્વ મનુષ્યોની રક્ષા કરનારું છે અને જે કોઈને કહેવામાં આવ્યું નથી, તે મને કહો.

બ્રહ્માજીએ કહ્યું: હે વિપ્ર! સર્વ ભૂતોનું ઉપકાર કરનારું, અત્યંત ગુપ્ત અને પવિત્ર દેવીનું કવચ છે. હે મહામુને! તે સાંભળો.

પ્રથમ શૈલપુત્રી, બીજી બ્રહ્મચારિણી, ત્રીજી ચંદ્રઘંટા અને ચોથી કૂષ્માંડા છે.

પાંચમી સ્કંદમાતા, છઠ્ઠી કાત્યાયની, સાતમી કાલરાત્રી અને આઠમી મહાગૌરી છે.

નવમી સિદ્ધિદાત્રી છે – આ રીતે નવદુર્ગાઓ કહેવાય છે. મહાત્મા બ્રહ્માએ આ નામો કહ્યાં છે.

અગ્નિથી બળતા, શત્રુઓની મધ્યમાં ગયેલા, રણમાં, વિષમ અને દુર્ગમ સ્થાનમાં ભયથી પીડાઈને જે લોકો શરણે આવે છે.

તેમને રણસંકટમાં કોઈ અશુભ થતું નથી. તેમની કોઈ આપદા, શોક, દુઃખ કે ભય હું જોતો નથી.

જેઓ ભક્તિથી સ્મરણ કરે છે, તેમની નિશ્ચિત રીતે વૃદ્ધિ થાય છે. હે દેવેશિ! જે તમને સ્મરે છે, તેમની તમે રક્ષા કરો છો – તેમાં સંશય નથી.

ચામુંડા પ્રેત પર સ્થિત છે, વારાહી મહિષ પર આરૂઢ છે, ઐન્દ્રી હાથી પર બેઠી છે, વૈષ્ણવી ગરુડ પર આસન છે.

માહેશ્વરી વૃષભ પર આરૂઢ છે, કૌમારી મોર પર સવાર છે, લક્ષ્મી પદ્માસન પર બિરાજે છે, હાથમાં પદ્મ ધારણ કરે છે અને હરિની પ્રિયા છે.

શ્વેત રૂપ ધારણ કરનારી દેવી ઈશ્વરી વૃષભ પર સવાર છે, બ્રાહ્મી હંસ પર આરૂઢ છે અને સર્વ આભૂષણોથી વિભૂષિત છે.

આમ આ બધી માતાઓ સર્વ યોગોથી સંપન્ન છે, નાના આભૂષણોથી શોભાયમાન છે અને નાના રત્નોથી સુશોભિત છે.

તે દેવીઓ ક્રોધથી વ્યાકુળ થઈ રથ પર આરૂઢ દેખાય છે. તેઓ શંખ, ચક્ર, ગદા, શક્તિ, હળ અને મુસળ આયુધ ધારણ કરે છે.

ઢાલ, તોમર, પરશુ, પાશ, કુંત આયુધ, ત્રિશૂળ અને ઉત્તમ શાર્ઙ્ગ ધનુષ્ય પણ ધારણ કરે છે.

દૈત્યોના શરીરનો નાશ કરવા, ભક્તોને અભય આપવા અને દેવોના હિત માટે તેઓ આ પ્રકારે આયુધ ધારણ કરે છે.

હે મહારૌદ્ર, મહાઘોર પરાક્રમવાળી, મહાબલા, મહોત્સાહી અને મહાભયનો નાશ કરનારી! તમને નમસ્કાર હો.

હે દુષ્પ્રેક્ષ્ય (જેને જોવી મુશ્કેલ) દેવી! શત્રુઓના ભયને વધારનારી! મને ત્રાહી (રક્ષા કરો). પૂર્વ દિશામાં ઐન્દ્રી મારી રક્ષા કરે, આગ્નેય દિશામાં અગ્નિદેવતા રક્ષા કરે.

દક્ષિણ દિશામાં વારાહી રક્ષા કરે, નૈરૃત્ય દિશામાં ખડ્ગધારિણી રક્ષા કરે, પશ્ચિમ દિશામાં વારુણી રક્ષા કરે, વાયવ્ય દિશામાં મૃગવાહિની રક્ષા કરે.

ઉત્તર દિશામાં કૌમારી રક્ષા કરે, ઈશાન દિશામાં શૂલધારિણી રક્ષા કરે, ઉપર બ્રહ્માણી મારી રક્ષા કરે અને નીચે વૈષ્ણવી રક્ષા કરે.

આ રીતે દસે દિશાઓમાં શવવાહના ચામુંડા રક્ષા કરે. જયા મારી આગળ રક્ષા કરે, વિજયા પાછળ રક્ષા કરે.

અજિતા ડાબી બાજુએ અને અપરાજિતા જમણી બાજુએ રક્ષા કરે. ઉદ્યોતિની શિખાની રક્ષા કરે, ઉમા મસ્તક પર સ્થિત થઈ રક્ષા કરે.

માલાધારી લલાટ પર રક્ષા કરે, યશસ્વિની ભ્રૂકુટીઓની રક્ષા કરે, ત્રિનેત્રા ભ્રૂકુટીની મધ્યમાં રક્ષા કરે, યમઘંટા નાસિકાની રક્ષા કરે.

શંખિની બે આંખોની મધ્યમાં રક્ષા કરે, દ્વારવાસિની કાનોની રક્ષા કરે, કાલિકા ગાલની રક્ષા કરે, શાંકરી કાનના મૂળમાં રક્ષા કરે.

સુગંધા નાસિકાની રક્ષા કરે, ચર્ચિકા ઉપરના હોઠની રક્ષા કરે, અમૃતકલા નીચેના હોઠની રક્ષા કરે, સરસ્વતી જીભની રક્ષા કરે.

કૌમારી દાંતની રક્ષા કરે, ચંડિકા કંઠ પ્રદેશની રક્ષા કરે, ચિત્રઘંટા ઘંટિકાની રક્ષા કરે, મહામાયા તાળવાની રક્ષા કરે.

કામાક્ષી હનુની રક્ષા કરે, સર્વમંગલા મારી વાણીની રક્ષા કરે, ભદ્રકાલી ગ્રીવાની રક્ષા કરે, ધનુર્ધરી પીઠના વંશ (કરોડરજ્જુ)ની રક્ષા કરે.

નીલગ્રીવા ગળાના બહારના ભાગની રક્ષા કરે, નલકૂબરી નલિકા (ગળાની નળી)ની રક્ષા કરે, ખડ્ગિની બંને ખભાની રક્ષા કરે, વજ્રધારિણી મારા બાહુઓની રક્ષા કરે.

દંડિની હાથની રક્ષા કરે, અંબિકા આંગળીઓની રક્ષા કરે, શૂલેશ્વરી નખોની રક્ષા કરે, કુલેશ્વરી કુક્ષિ (પેટના ઉપરના ભાગ)ની રક્ષા કરે.

મહાદેવી સ્તનોની રક્ષા કરે, મનઃશોકવિનાશિની રક્ષા કરે, લલિતા દેવી હૃદયની રક્ષા કરે, શૂલધારિણી ઉદરની રક્ષા કરે.

કામિની નાભિની રક્ષા કરે, ગુહ્યેશ્વરી ગુપ્ત સ્થાનની રક્ષા કરે, પૂતના અને કામિકા મેઢ્ર (પુરુષાંગ)ની રક્ષા કરે, મહિષવાહિની ગુદાની રક્ષા કરે.

ભગવતી કટિ (કમર)ની રક્ષા કરે, વિંધ્યવાસિની ઘૂંટણોની રક્ષા કરે, મહાબલા અને સર્વકામપ્રદાયિની પિંડળીઓની રક્ષા કરે.

નારસિંહી ગુલ્ફ (પગની ઘૂંટી)ની રક્ષા કરે, તૈજસી પગના પૃષ્ઠ ભાગની રક્ષા કરે, શ્રી પગની આંગળીઓની રક્ષા કરે, પાદાધસ્તલવાસિની પગના તળિયાની રક્ષા કરે.

દંષ્ટ્રાકરાલી નખોની રક્ષા કરે, ઊર્ધ્વકેશિની કેશોની રક્ષા કરે, કૌબેરી રોમકૂપોની રક્ષા કરે, વાગીશ્વરી ત્વચાની રક્ષા કરે.

પાર્વતી રક્ત, મજ્જા, વસા, માંસ, અસ્થિ અને મેદની રક્ષા કરે, કાલરાત્રી આંતરડાંની રક્ષા કરે, મુકુટેશ્વરી પિત્તની રક્ષા કરે.

પદ્માવતી પદ્મકોશ (ફેફસાં)ની રક્ષા કરે, ચૂડામણિ કફની રક્ષા કરે, જ્વાલામુખી નખોની જ્વાળાની રક્ષા કરે, અભેદ્યા સર્વ સંધિઓની રક્ષા કરે.

બ્રહ્માણી મારા શુક્રની રક્ષા કરે, છત્રેશ્વરી છાયાની રક્ષા કરે, ધર્મધારિણી મારા અહંકાર, મન અને બુદ્ધિની રક્ષા કરે.

વજ્રહસ્તા અને કલ્યાણશોભના પ્રાણ, અપાન, વ્યાન, ઉદાન અને સમાન વાયુઓની રક્ષા કરે, અને પ્રાણની રક્ષા કરે.

યોગિની રસ, રૂપ, ગંધ, શબ્દ અને સ્પર્શમાં રક્ષા કરે, નારાયણી સત્ત્વ, રજસ અને તમસની સદા રક્ષા કરે.

વારાહી આયુષ્યની રક્ષા કરે, વૈષ્ણવી ધર્મની રક્ષા કરે, ચક્રિણી યશ, કીર્તિ, લક્ષ્મી, ધન અને વિદ્યાની રક્ષા કરે.

ઇન્દ્રાણી મારા ગોત્રની રક્ષા કરે, હે ચંડિકે! મારા પશુઓની રક્ષા કરો, મહાલક્ષ્મી પુત્રોની રક્ષા કરે, ભૈરવી પત્નીની રક્ષા કરે.

સુપથા પંથ (માર્ગ)ની રક્ષા કરે, ક્ષેમકરી માર્ગની રક્ષા કરે, મહાલક્ષ્મી રાજદ્વારમાં રક્ષા કરે, વિજયા સર્વત્ર સ્થિત છે.

હે દેવિ! જયંતી અને પાપનાશિની! જે સ્થાન રક્ષાથી રહિત છે અને કવચથી વર્જિત છે, તે સર્વની મારે માટે રક્ષા કરો.

જે પોતાના કલ્યાણની ઇચ્છા રાખે છે, તેણે એક પગલું પણ કવચ વિના ન જવું જોઈએ. કવચથી આવૃત થઈને જ્યાં જ્યાં જાય છે.

ત્યાં ત્યાં અર્થલાભ અને સર્વ કામનાઓ પૂર્ણ કરનારો વિજય થાય છે. જે જે કામના ચિંતવે છે, તે તે નિશ્ચિત રીતે પ્રાપ્ત કરે છે. પૃથ્વી પરનો મનુષ્ય અતુલ પરમ ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

મર્ત્ય મનુષ્ય નિર્ભય થાય છે અને સંગ્રામોમાં અપરાજિત રહે છે. કવચથી આવૃત પુરુષ ત્રિલોકીમાં પૂજ્ય થાય છે.

આ દેવીનું કવચ દેવોને પણ દુર્લભ છે. જે નિત્ય ત્રણ સંધ્યાએ શ્રદ્ધાપૂર્વક સંયમપૂર્વક પઠન કરે છે.

તેને દૈવી કળા પ્રાપ્ત થાય છે અને તે ત્રિલોકીમાં અપરાજિત રહે છે. તે અકાળ મૃત્યુથી રહિત થઈ સો વર્ષથી વધુ જીવે છે.

લૂતા (કરોળિયા), વિસ્ફોટક (ફોડા) વગેરે સર્વ રોગો નાશ પામે છે. સ્થાવર, જંગમ અને કૃત્રિમ – જે પણ વિષ હોય તે નાશ પામે છે.

પૃથ્વી પરના સર્વ અભિચાર (શત્રુના પ્રયોગો), મંત્ર અને યંત્ર, ભૂચર, ખેચર, જલજ અને ઉપદેશિક (શિષ્ય દ્વારા પ્રયુક્ત) – સર્વ નાશ પામે છે.

સહજા, કુલજા, માલા, ડાકિની, શાકિની, અંતરિક્ષમાં વિચરતી ઘોર અને મહાબલા ડાકિનીઓ – સર્વ નાશ પામે છે.

ગ્રહ, ભૂત, પિશાચ, યક્ષ, ગંધર્વ, રાક્ષસ, બ્રહ્મરાક્ષસ, વેતાલ, કૂષ્માંડ, ભૈરવ વગેરે – સર્વ નાશ પામે છે.

જ્યારે કવચ હૃદયમાં સ્થિત હોય છે, ત્યારે તેના દર્શન માત્રથી આ બધા નાશ પામે છે. રાજાનો માન અને ઉન્નતિ થાય છે, અને તે પરમ તેજોવૃદ્ધિ કરનારું છે.

તે મનુષ્ય યશથી વધે છે અને પૃથ્વી પર કીર્તિથી મંડિત થાય છે. પહેલાં કવચ કરીને પછી સપ્તશતી ચંડીનો જપ કરે.

જ્યાં સુધી પૃથ્વીમંડળ પર્વતો અને વનો સહિત ટકે છે, ત્યાં સુધી પૃથ્વી પર તેની પુત્ર-પૌત્રની સંતતિ ટકે છે.

દેહાંતે તે પુરુષ તે પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે, જે દેવોને પણ દુર્લભ છે. આ મહામાયાના પ્રસાદથી થાય છે.

તે પરમ રૂપ પ્રાપ્ત કરે છે અને શિવજી સાથે આનંદ કરે છે. ૐ.