Bharat Devotion
Embroidered artwork for શ્રી સૂક્ત: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

શ્રી સૂક્ત

શ્રી સૂક્ત

શ્રી સૂક્ત, ઋગ્વેદનું ખિલ સ્તોત્ર, જે જાતવેદસ (અગ્નિ) દ્વારા લક્ષ્મીનું આહ્વાન કરે છે, સમૃદ્ધિ અને કૃપા માટે.

શ્લોકો

ૐ હિરણ્યવર્ણાં હરિણીં સુવર્ણરજતસ્રજામ્ ચન્દ્રાં હિરણ્મયીં લક્ષ્મીં જાતવેદો મ આવહ
Om Hiranyavarnaam Harineem Suvarna Rajat Srajaam Chandraam Hiranmayeem Lakshmeem Jaatvedo Ma Aavah

શ્લોક 1

તાં મ આવહ જાતવેદો લક્ષ્મીમનપગામિનીમ્ યસ્યાં હિરણ્યં વિન્દેયં ગામશ્વં પુરુષાનહમ્
Taam Ma Aavah Jaatvedo Lakshmeem Anapgaamineem Yasyaam Hiranyam Vindeyam Gaam Ashwam Purushaan Aham

શ્લોક 2

અશ્વપૂર્વાં રથમધ્યાં હસ્તિનાદપ્રબોધિનીમ્ શ્રિયં દેવીમુપહ્વયે શ્રીર્માદેવીર્જુષતામ્
Ashwa Poorvaam Ratha Madhyaam Hasti Naad Prabodheeneem Shriyam Devee Mupahvaye Shreer Maa Deveer Jushataam

શ્લોક 3

કાં સોસ્મિતાં હિરણ્યપ્રાકારામાર્દ્રાં જ્વલન્તીં તૃપ્તાં તર્પયન્તીમ્ પદ્મે સ્થિતાં પદ્મવર્ણાં તામિહોપહ્વયે શ્રિયમ્
Kaam Sosmitaam Hiranya Praakaaraam Aardraam Jwalanteem Triptaam Tarpayantheem Padme Sthitaam Padma Varnaam Taam Ihopahvaye Shriyam

શ્લોક 4

ચન્દ્રાં પ્રભાસાં યશસા જ્વલન્તીં શ્રિયં લોકે દેવજુષ્ટામુદારામ્ તાં પદ્મિનીમીં શરણમહં પ્રપદ્યેઽલક્ષ્મીર્મે નશ્યતાં ત્વાં વૃણે
Chandraam Prabhaasaam Yashasaa Jwalanteem Shriyam Loke Dev Jushtaam Udaaraam Taam Padminimeem Sharanam Aham Prapadye Alaksheer Me Nashyataam Tvaam Vrine

શ્લોક 5

આદિત્યવર્ણે તપસોઽધિજાતો વનસ્પતિસ્તવ વૃક્ષોઽથ બિલ્વઃ તસ્ય ફલાનિ તપસા નુદન્તુ માયાન્તરાયાશ્ચ બાહ્યા અલક્ષ્મીઃ
Aaditya Varne Tapaso Dhijaato Vanaspati-Stava Vriksho Atha Bilvah Tasya Falaani Tapasaa Nudantu Maayaantaraayaash Cha Baahyaa Alaksheeh

શ્લોક 6

ઉપૈતુ માં દેવસખઃ કીર્તિશ્ચ મણિના સહ પ્રાદુર્ભૂતોઽસ્મિ રાષ્ટ્રેઽસ્મિન્ કીર્તિમૃદ્ધિં દદાતુ મે
Upaitu Maam Deva Sakhah Keertish Cha Maninaa Saha Praadurbhooto Asmi Raashtre Asmin Keertim Riddhim Dadaatu Me

શ્લોક 7

ક્ષુત્પિપાસામલાં જ્યેષ્ઠામલક્ષ્મીં નાશયામ્યહમ્ અભૂતિમસમૃદ્ધિં ચ સર્વાં નિર્ણુદ મે ગૃહાત્
Kshut Pipaasaa Malaam Jyeshthaam Alaksheem Naashyaamy Aham Abhooti Masamriddhim Cha Sarvaam Nirnuda Me Grihaat

શ્લોક 8

ગંધદ્વારાં દુરાધર્ષાં નિત્યપુષ્ટાં કરીષિણીમ્ ઈશ્વરીꣳ સર્વભૂતાનાં તામિહોપહ્વયે શ્રિયમ્
Gandha Dwaaraam Duraadharshaam Nitya Pushtaam Kareeshineem Eeshwareem Sarva Bhootaanaam Taam Ihopahvaye Shriyam

શ્લોક 9

મનસઃ કામમાકૂતિં વાચઃ સત્યમશીમહિ પશૂનાં રૂપમન્નસ્ય મયિ શ્રીઃ શ્રયતાં યશઃ
Manasah Kaam Aakootim Vaachah Satyam Asheemahi Pashoonaam Roopam Annasya Mayi Shreeh Shrayataam Yashah

શ્લોક 10

કર્દમેન પ્રજાભૂતા મયિ સમ્ભવ કર્દમ શ્રિયં વાસય મે કુલે માતરં પદ્મમાલિનીમ્
Kardamen Prajaa Bhootaa Mayi Sambhav Kardam Shriyam Vaasay Me Kule Maataram Padma Maalineem

શ્લોક 11

આપઃ સૃજન્તુ સ્નિગ્ધાનિ ચિક્લીત વસ મે ગૃહે નિ ચ દેવીં માતરં શ્રિયં વાસય મે કુલે
Aapah Srijantu Snigdhaani Chikleeta Vas Me Grihe Ni Cha Devee Maataram Shriyam Vaasay Me Kule

શ્લોક 12

આર્દ્રાં પુષ્કરિણીં પુષ્ટિં પિઙ્ગલાં પદ્મમાલિનીમ્ ચન્દ્રાં હિરણ્મયીં લક્ષ્મીં જાતવેદો મ આવહ
Aardraam Pushkarineem Pushtim Pingalaam Padma Maalineem Chandraam Hiranmayeem Lakshmeem Jaatvedo Ma Aavah

શ્લોક 13

આર્દ્રાં યઃ કરિણીં યષ્ટિં સુવર્ણાં હેમમાલિનીમ્ સૂર્યાં હિરણ્મયીં લક્ષ્મીં જાતવેદો મ આવહ
Aardraam Yah Karineem Yashteem Suvarnaam Hema Maalineem Sooryaam Hiranmayeem Lakshmeem Jaatvedo Ma Aavah

શ્લોક 14

તાં મ આવહ જાતવેદો લક્ષ્મીમનપગામિનીમ્ યસ્યાં હિરણ્યં પ્રભૂતં ગાવો દાસ્યોઽશ્વાન્વિન્દેયં પુરુષાનહમ્
Taam Ma Aavah Jaatvedo Lakshmeem Anapgaamineem Yasyaam Hiranyam Prabhootam Gaavo Daasyo Ashvaan Vindeyam Purushaan Aham

શ્લોક 15

યઃ શુચિઃ પ્રયતો ભૂત્વા જુહુયાદાજ્ય મન્વહમ્ શ્રિયઃ પઞ્ચદશર્ચં ચ શ્રીકામઃ સતતં જપેત્
Yah Shuchih Prayato Bhootvaa Juhu Yaadaajya Manvaham Shriyah Pancha Dasharcham Cha Shree Kaamah Satatam Japet

શ્લોક 16

પદ્માનને પદ્મ ઊરૂ પદ્માક્ષી પદ્મસમ્ભવે ત્વં માં ભજસ્વ પદ્માક્ષી યેન સૌખ્યં લભામ્યહમ્
Padmaanane Padma Ooroo Padmaakshee Padma Sambhave Tvam Maam Bhajasva Padmaakshee Yena Saukhyam Labhaamy Aham

શ્લોક 17

અશ્વદાયી ગોદાયી ધનદાયી મહાધને ધનં મે જુષતાં દેવિ સર્વકામાંશ્ચ દેહિ મે
Ashwa Daayee Go Daayee Dhana Daayee Mahaa Dhane Dhanam Me Jushataam Devi Sarva Kaamaansh Cha Dehi Me

શ્લોક 18

પુત્રપૌત્ર ધનં ધાન્યં હસ્ત્યશ્વાદિગવે રથમ્ પ્રજાનાં ભવસિ માતા આયુષ્મન્તં કરોતુ મામ્
Putra Pautra Dhanam Dhaanyam Hasty Ashwaadi Gave Ratham Prajaanaam Bhavasi Maataa Aayushmantam Karotu Maam

શ્લોક 19

ધનમગ્નિર્ધનં વાયુર્ધનં સૂર્યો ધનં વસુઃ ધનમિન્દ્રો બૃહસ્પતિર્વરુણં ધનમશ્નુ તે
Dhanam Agnir Dhanam Vaayur Dhanam Sooryo Dhanam Vasuh Dhanam Indro Brihaspatir Varunam Dhanam Ashnu Te

શ્લોક 20

વૈનતેય સોમં પિબ સોમં પિબતુ વૃત્રહા સોમં ધનસ્ય સોમિનો મહ્યં દદાતુ સોમિનઃ
Vainateya Somam Pib Somam Pibatu Vritrahaa Somam Dhanasya Somino Mahyam Dadaatu Sominah

શ્લોક 21

ન ક્રોધો ન ચ માત્સર્યં ન લોભો નાશુભા મતિઃ
Na Krodho Na Cha Maatsaryam Na Lobho Naashubhaa Matih

શ્લોક 22

ભવન્તિ કૃતપુણ્યાનાં ભક્તાનાં શ્રીસૂક્તં જપેત્સદા
Bhavanti Krita Punyaanaam Bhaktaanaam Shree Sooktam Japet Sadaa

શ્લોક 23

વર્ષન્તુ તે વિભાવરિ દિવો અભ્રસ્ય વિદ્યુતઃ રોહન્તુ સર્વબીજાન્યવ બ્રહ્મ દ્વિષો જહિ
Varshantu Te Vibhaavari Divo Abhrasya Vidyutah Rohantu Sarva Beejaany Ava Brahma Dvisho Jahi

શ્લોક 24

પદ્મપ્રિયે પદ્મિનિ પદ્મહસ્તે પદ્માલયે પદ્મદલાયતાક્ષિ વિશ્વપ્રિયે વિષ્ણુ મનોઽનુકૂલે ત્વત્પાદપદ્મં મયિ સન્નિધત્સ્વ
Padma Priye Padmini Padma Haste Padmaalaye Padma Dalaayataakshi Vishwa Priye Vishnu Mano Anukoole Tvat Paada Padmam Mayi Sannidhatsva

શ્લોક 25

યા સા પદ્માસનસ્થા વિપુલકટિતટી પદ્મપત્રાયતાક્ષી ગમ્ભીરા વર્તનાભિઃ સ્તનભર નમિતા શુભ્ર વસ્ત્રોત્તરીયા લક્ષ્મીર્દિવ્યૈર્ગજેન્દ્રૈર્મણિગણ ખચિતૈસ્સ્નાપિતા હેમકુમ્ભૈઃ નિત્યં સા પદ્મહસ્તા મમ વસતુ ગૃહે સર્વમાઙ્ગલ્યયુક્તા
Ya Sa Padmasanastha Vipulakatitati Padma Patrayatakshi Gambhira Vartanabhih Stanabhara Namita Shubhra Vastrottariya Lakshmir Divyair Gajendrair Manigana Khachitaih Snapita Hema Kumbhaih Nityam Sa Padma Hasta Mama Vasatu Grihe Sarva Mangalya Yukta

શ્લોક 26

લક્ષ્મીં ક્ષીરસમુદ્ર રાજતનયાં શ્રીરંગધામેશ્વરીમ્ દાસીભૂતસમસ્ત દેવ વનિતાં લોકૈક દીપાંકુરામ્ શ્રીમન્મન્દકટાક્ષલબ્ધ વિભવ બ્રહ્મેન્દ્રગઙ્ગાધરામ્ ત્વાં ત્રૈલોક્ય કુટુમ્બિનીં સરસિજાં વન્દે મુકુન્દપ્રિયામ્
Lakshmim Ksheera Samudra Raja Tanayam Shriranga Dhameshvareem Daseebhoota Samasta Deva Vanitam Lokaika Deepankuram Shriman Manda Kataksha Labdha Vibhava Brahmendra Gangadharam Tvam Trailokya Kutumbineem Sarasijam Vande Mukunda Priyam

શ્લોક 27

સિદ્ધલક્ષ્મીર્મોક્ષલક્ષ્મીર્જયલક્ષ્મીસ્સરસ્વતી શ્રીલક્ષ્મીર્વરલક્ષ્મીશ્ચ પ્રસન્ના મમ સર્વદા
Siddha Lakshmir Moksha Lakshmir Jaya Lakshmis Saraswati Shri Lakshmir Vara Lakshmishcha Prasanna Mama Sarvada

શ્લોક 28

વરાંકુશૌ પાશમભીતિમુદ્રાં કરૈર્વહન્તીં કમલાસનસ્થામ્ બાલાર્ક કોટિ પ્રતિભાં ત્રિણેત્રાં ભજેહમાદ્યાં જગદીશ્વરીં તામ્
Varankushau Pasham Abheeti Mudram Karair Vahanteem Kamalasanastham Balarka Koti Pratibham Trinetram Bhajeham Aadyam Jagadeeshvareem Taam

શ્લોક 29

સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાર્થ સાધિકે શરણ્યે ત્ર્યમ્બકે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુ તે
Sarva Mangala Mangalye Shive Sarvartha Sadhike Sharanye Tryambake Devi Narayani Namostu Te

શ્લોક 30

સરસિજનિલયે સરોજહસ્તે ધવલતરાંશુક ગન્ધમાલ્યશોભે ભગવતિ હરિવલ્લભે મનોજ્ઞે ત્રિભુવનભૂતિકરિપ્રસીદ મહ્યમ્
Sarasija Nilaye Saroja Haste Dhavalataraanshuka Gandha Malya Shobhe Bhagavati Hari Vallabhe Manojne Tribhuvana Bhootikari Praseeda Mahyam

શ્લોક 31

વિષ્ણુપત્નીં ક્ષમાં દેવીં માધવીં માધવપ્રિયામ્ વિષ્ણોઃ પ્રિયસખીંમ્ દેવીં નમામ્યચ્યુતવલ્લભામ્
Vishnu Patneem Kshamaam Deveem Madhaveem Madhava Priyam Vishnoh Priya Sakheem Deveem Namamy Achyuta Vallabham

શ્લોક 32

મહાલક્ષ્મી ચ વિદ્મહે વિષ્ણુપત્ની ચ ધીમહી તન્નો લક્ષ્મીઃ પ્રચોદયાત્
Mahalakshmi Cha Vidmahe Vishnu Patni Cha Dheemahi Tanno Lakshmih Prachodayat

શ્લોક 33

શ્રીવર્ચસ્યમાયુષ્યમારોગ્યમાવિધાત્ પવમાનં મહીયતે ધનં ધાન્યં પશું બહુપુત્રલાભં શતસંવત્સરં દીર્ઘમાયુઃ
Shree Varchasyam Aayushyam Aarogyam Aavidhat Pavamanam Maheeyate Dhanam Dhanyam Pashum Bahu Putra Labham Shata Samvatsaram Deergham Aayuh

શ્લોક 34

ઋણરોગાદિદારિદ્ર્યપાપક્ષુદપમૃત્યવઃ ભયશોકમનસ્તાપા નશ્યન્તુ મમ સર્વદા
Rina Rogadi Daridrya Papa Kshud Apa Mrityavah Bhaya Shoka Manastapa Nashyantu Mama Sarvada

શ્લોક 35

શ્રિયે જાત શ્રિય આનિર્યાય શ્રિયં વયો જનિતૃભ્યો દધાતુ શ્રિયં વસાના અમૃતત્વમાયન્ ભજંતિ સદ્યઃ સવિતા વિદધ્યૂન્
Shriye Jaata Shria Aaniiryaaya Shriyam Vayo Janitribhyo Dadhatu Shriyam Vasana Amritatvam Aayan Bhajanti Sadyah Savita Vidadhyoon

શ્લોક 36

શ્રિય એવૈનં તચ્છ્રિયામાદધાતિ સન્તતમૃચા વષટ્કૃત્યં સન્ધત્તં સન્ધીયતે પ્રજયા પશુભિઃ ય એવં વેદ
Shriya Evainam Tachchhriyam Aadadhati Santatam Richa Vashatkrityam Sandhattam Sandheeyate Prajaya Pashubhih Ya Evam Veda

શ્લોક 37

ૐ મહાદેવ્યૈ ચ વિદ્મહે વિષ્ણુપત્ની ચ ધીમહિ તન્નો લક્ષ્મીઃ પ્રચોદયાત્
Om Mahadevyai Cha Vidmahe Vishnu Patni Cha Dheemahi Tanno Lakshmih Prachodayat

શ્લોક 38

ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ
Om Shantih Shantih Shantih

શ્લોક 39

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

શુક્રવાર અને પૂર્ણિમા

Best Time (Muhurta)

સાંજનો સમય (દીવા પ્રગટાવવાની વેળા)

Sacred Offerings

કમળનું ફૂલ, ખીરનો પ્રસાદ, પંચામૃત અને ઘીનો દીવો

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • ધન-ધાન્ય સમૃદ્ધિ, સુખ-શાંતિ અને વૈભવ

પૃષ્ઠભૂમિ

શ્રી સૂક્ત ઋગ્વેદનું એક વૈદિક સ્તોત્ર છે (ખાસ કરીને ખિલ, એટલે કે પૂરક, ભાગમાંથી). તે સમૃદ્ધિ, વિપુલતા અને આધ્યાત્મિક કૃપાનાં દેવી લક્ષ્મીને સમર્પિત છે. પરંપરાગત રીતે તે દૈનિક પૂજા દરમિયાન, ખાસ કરીને ધન અને સુખાકારી માટેની વિધિઓમાં પઠવામાં આવે છે, અને લક્ષ્મી પૂજા તથા દિવાળીની ઉજવણીનો કેન્દ્રીય ભાગ છે. દૈવી આશીર્વાદ આમંત્રવા, વિઘ્નો દૂર કરવા અને ભૌતિક તથા આધ્યાત્મિક પૂર્ણતા લાવવા માટે આ સ્તોત્ર ગાવામાં આવે છે. સ્થાન: તે ઋગ્વેદના મુખ્ય દસ મંડળોમાં નથી, પણ ઋગ્વેદ ખિલાની (પરિશિષ્ટ)માં છે, જેને સામાન્ય રીતે ખિલ ૨.૬ તરીકે ટાંકવામાં આવે છે. પંદર મુખ્ય ઋચાઓ ‘હિરણ્યવર્ણાં હરિણીમ્’થી શરૂ થાય છે; પછીના શ્લોકો ધ્યાન અને ફલશ્રુતિના ઉમેરણ છે.

શું તમે જાણો છો?

મૂળ અને માળખું

શ્રીસૂક્તમ્ ઋગ્વેદના ખિલા ભાગમાં આવે છે અને મૂળ રૂપે ૧૫ ઋચાઓનો સમાવેશ કરે છે. આ સ્તોત્ર દેવી લક્ષ્મીની સ્તુતિ કરે છે અને સમૃદ્ધિ, ઐશ્વર્ય અને સુખ માટે પ્રાર્થના કરે છે. પાછળથી તેમાં વધારાના શ્લોકો ઉમેરાયા છે, જેમ કે મહાલક્ષ્મી ગાયત્રી અને શાંતિ મંત્ર.

સુવર્ણવર્ણા દેવી

શ્રીસૂક્તમ્ લક્ષ્મીને 'હિરણ્યવર્ણા' (સુવર્ણવર્ણી) અને 'હરિણી' (સોનેરી) તરીકે વર્ણવે છે, જે સુવર્ણ અને રજતની માળા પહેરે છે. તેણી કમળ પર બિરાજમાન છે, કમળના હાથવાળી અને કમળના જેવા નેત્રોવાળી છે. આ પ્રતિમા શુદ્ધતા, સૌંદર્ય અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે.

અલક્ષ્મીનો નાશ

સ્તોત્રમાં ફક્ત લક્ષ્મીની સ્તુતિ જ નથી, પણ અલક્ષ્મી (દુર્ભાગ્ય, ગરીબી અને દુઃખ) ને દૂર કરવાની પ્રાર્થના પણ છે. ઋચા ૮માં સ્પષ્ટ કહે છે: 'ક્ષુત્પિપાસામલાં જ્યેષ્ઠામલક્ષ્મીં નાશયામ્યહમ્' – હું ભૂખ, તરસ અને અલક્ષ્મીનો નાશ કરું છું. આમ, આ સૂક્ત સમૃદ્ધિ અને અભાવ બંનેને સંબોધે છે.

પંચદશર્ચ અને જપવિધિ

શ્રીસૂક્તમ્ ને 'પંચદશર્ચ' (પંદર ઋચાઓ) પણ કહેવામાં આવે છે. ઋચા ૧૫ (અહીં ૧૬મી ઋચા) માં કહ્યું છે કે જે કોઈ શુદ્ધ અને એકાગ્ર થઈને પ્રતિદિન આ સૂક્તનો જપ કરે છે, તેને શ્રી (સમૃદ્ધિ) પ્રાપ્ત થાય છે. આ જપ ખાસ કરીને દિવાળી અને લક્ષ્મીપૂજન વખતે કરવામાં આવે છે.

મહાલક્ષ્મી ગાયત્રી

સૂક્તના અંતમાં (ઋચા ૩૨ અને ૩૭) મહાલક્ષ્મી ગાયત્રી મંત્ર આવે છે: 'મહાલક્ષ્મી ચ વિદ્મહે વિષ્ણુપત્ની ચ ધીમહિ, તન્નો લક્ષ્મીઃ પ્રચોદયાત્.' આ ગાયત્રી લક્ષ્મીને વિષ્ણુની પત્ની તરીકે ઓળખાવે છે અને તેમના આશીર્વાદ માટે પ્રાર્થના કરે છે. તે સમગ્ર સૂક્તનો સાર છે.

Lakshmiની સંપૂર્ણ સ્તુતિ અને પાઠ

Lakshmi

Lakshmiનું બધું જુઓ →

હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ

બધું જુઓ