ગુરુ ચરણોનો મહિમા
આ શબદ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાંથી લવામાં આવ્યો છ. ગુરુ નાનક દ્વારા રચિત, આ શબદ ગુરુના ચરણકમળોના ધયાન અને નામસ્મરણ દ્વારા ભવસાગર પાર કરવાનો માર્ગ શીખવે છે.
શ્લોકો
હું આનંદપૂર્વક ગુરુના કમળ સમાન ચરણોનું ધ્યાન કરું છું; દરેક શ્વાસ સાથે હરિ હરિનું આરાધન કરું છું અને ગુરુના અંગનો સંગ ધારણ કરું છું ॥૧॥ રહાઉ॥
શ્લોક 1
ગુરુના દર્શનથી હું જીવંત રહું છું, મારું મન ગુરુના ચરણોમાં સમર્પિત થઈ ગયું છે; હું ભવસાગરને તરી ગયો છું, ગુરુએ મને હરિ હરિનું નામ જપાવ્યું છે ॥૧॥
શ્લોક 2
ગુરુના ચરણોની રજ મારા મસ્તકને લાગી છે, જેણે દુઃખ, ભ્રમ અને ભયનો નાશ કર્યો છે; નાનક કહે છે, પ્રભુ દયાળુ થયા છે, અને મારી આશા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે ॥૨॥૨૧॥૮૧॥
શ્લોક 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર
બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા
ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય
- માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
પૃષ્ઠભૂમિ
આ શબદ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબનો ભાગ છ, જે સિખ ધર્મનો પવિત્ર ગ્રંથ છ. ગુરુ નાનક દેવની રચના ગણાય છ. સિખો આ શબદને સવારના કીર્તનમાં ગાય છ અને વ્યક્તિગત ધયાનમાં પણ વાપરે છે. આ શબદ ગુરુના ચરણોમાં શરણાગતિનો મહિમા દર્શાવે છે.
શું તમે જાણો છો?
રચયિતા
આ શબ્દ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સમાવિષ્ટ છે અને ગુરુ નાનક દેવ જી દ્વારા રચાયેલો છે. અંતમાં આવેલા અંકો (૨, ૨૧, ૮૧) તેના રાગ અને ક્રમને દર્શાવે છે, જે ગુરુ ગ્રંથ સાહિબની અનોખી ગણતરી પદ્ધતિ છે.
રચના માળખું
આ શબ્દમાં ‘રહાઉ’ (રહાઉ) નામનું એક મુખ્ય વાક્ય છે, જે શબ્દનો સાર અને પુનરાવર્તન કરવાનો ભાગ છે. ગુરુબાણીમાં રહાઉ એ શ્રોતાના ધ્યાનને કેન્દ્રિત કરવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ સાધન છે.
મુખ્ય વિષય
આ શબ્દ ગુરુના ચરણકમળોનું ધ્યાન કરવા પર ભાર મૂકે છે. ‘ચરણ કમલ’ એટલે ગુરુના પવિત્ર ચરણો, જેને કમળ સાથે સરખાવવામાં આવ્યા છે – કમળ કાદવમાં રહીને પણ નિર્મળ રહે છે, તેવી જ રીતે ગુરુની કૃપા સંસારના દુઃખોમાં પણ શાંતિ આપે છે.
ભાષા અને શૈલી
શબ્દમાં ‘હરિ હરિ’ અને ‘ਗੁਰ’ જેવા શબ્દોનું પુનરાવર્તન થયું છે, જે ગુરુબાણીની એક લાક્ષણિકતા છે. આ પુનરાવર્તન ભક્તના મનમાં પ્રભુ અને ગુરુના નામની છાપ ઊંડી કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
આધ્યાત્મિક સંદેશ
ગુરુ નાનક કહે છે કે ગુરુના દર્શનથી જીવન સફળ થાય છે અને ‘ભવ સાગર’ (સંસારરૂપી સમુદ્ર) પાર થાય છે. આ શબ્દ ગુરુની કૃપાને જ મોક્ષનો એકમાત્ર માર્ગ ગણાવે છે.
Guru Nanak Dev Ji
સિક્ખ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
