गुरु चरण कमल ध्यान भजन
यो भजन गुरुको चरणकमलमा ध्यान केन्द्रित गर्ने र हरिको नाम जप्दै भवसागर (संसारको समुद्र) पार गर्ने उपाय बताउँछ।
श्लोक
गुरुको कमल-चरणहरूमा निरन्तर आनन्दपूर्वक ध्यान गर्दछु। प्रत्येक साससँग हरि-हरिको आराधना गर्दछु र गुरुको अंग (सहारा) लिन्छु। (यो रहाउ हो)
श्लोक 1
गुरुको दर्शन देखेर म जीवित छु, मेरो मन उनको चरणमा लागेको छ। हरि-हरिको नाम जपेर म संसार-सागर पार गरिसकेको छु।
श्लोक 2
गुरुको चरणको रज मेरो निधारमा लाग्यो, जसले दुःख, भ्रम र भय नाश भयो। नानक भन्छन्, प्रभु दयालु भए, मेरो आशा पूर्ण भयो।
श्लोक 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो भजन सिख धर्मको पवित्र धर्मग्रन्थ गुरु ग्रन्थ साहिबमा सङ्कलित छ, जसलाई गुरु नानकद्वारा रचित मानिन्छ। सिख भक्तजनहरूले यसलाई प्रायः बिहानको समयमा वा ध्यानको क्रममा गाउँदै गुरुप्रति समर्पण र परमात्माको स्मरण गर्छन्।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
रचनाकार
यो शब्द गुरु नानक देव जीको हो, जो सिख धर्मका संस्थापक र स्री गुरु ग्रन्थ साहिबमा अङ्कित छ। यसको रचनाकाल १६औँ शताब्दीको प्रारम्भ मानिन्छ।
संरचना
यस शब्दमा एउटा रहाउ (मुख्य पङ्क्ति) र दुई पदहरू छन्। रहाउ पङ्क्तिमा 'सास सास' (प्रत्येक सासमा) हरिको नाम जप्ने र गुरुसँग जोडिने कुरा उल्लेख गरिएको छ।
गुरुको चरणको महत्त्व
गुरुको 'चरण कमल' (कमलजस्ता पाउ)को ध्यान गर्नाले भवसागर (संसाररूपी समुन्द्र) पार हुन्छ भन्ने यस शब्दको मुख्य सन्देश हो। 'दर्शु पेखि जीवा' भन्नाले गुरुको दर्शन पाएर मात्र जीवन सफल हुन्छ।
प्रतीकात्मकता
'चरन रेतु' (गुरुको पाउको धुलो) मस्तकमा लगाउँदा दुःख, भ्रम र डर नाश हुन्छ भनेर देखाइएको छ। यो गुरुप्रतिको पूर्ण समर्पणको प्रतीकात्मक व्याख्या हो।
समापन
अन्तिम पदमा 'कहु नानक प्रभु भए दइआला पूरन भई आसा' भनी गुरु नानकले भन्नुभएको छ कि प्रभुको कृपाले सबै आशा पूर्ण हुन्छन्। यसले गुरुको कृपा र उपासनाको फल स्पष्ट पार्दछ।
Guru Nanak Dev Ji
सिख धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
