पवित्र गुरबानी भजन सङ्ग्रह
यो पवित्र गुरबानी भजनहरूको सङ्ग्रह हो, जसमा परमात्माको महिमा, गुरुको शिक्षा र भक्तिको मार्गको वर्णन गरिएको छ। यी भजनहरू सिख धर्मका मुख्य ग्रन्थहरूबाट लिइएका हुन्।
श्लोक
हरि (परमात्मा) ले युग-युगमा भक्तहरू उत्पन्न गर्नुभयो र आफ्नो प्रतिष्ठा जोगाउँदै आउनुभयो, हे रामराजा! हरिले दुष्ट हिरण्यकश्यपलाई मार्नुभयो र प्रह्लादलाई तार्नुभयो। अहंकारी र निन्दकहरूलाई पिठ्युँ देखाएर नामदेवलाई मुखमा लगाउनुभयो। हे दास नानक! यस्तो हरिको सेवा गरियो भने अन्त्यमा उद्धार गर्नुहुन्छ। (४)(१३)(२०)
श्लोक 1
सलोक, प्रथम महला: दुःख औषधि हो र सुख रोग भयो, किनकि जब सुख हुन्छ तब त्यसको तृष्णा मेटिँदैन। तपाईं कर्ता हुनुहुन्छ, सबै गर्ने हुनुहुन्छ, म केही होइन; जब म 'म' गर्छु, तब केही हुँदैन। (१)
श्लोक 2
म तपाईंको कुदरत (शक्ति) मा बलिहारी (समर्पित) छु। तपाईंको अन्त्य जान्न सकिँदैन। (१) रहाउ।
श्लोक 3
जातिमा ज्योति छ र ज्योतिमा जाति छ; तपाईं अकल र कलाले भरिपूर्ण हुनुहुन्छ। तपाईं सत्य स्वामी हुनुहुन्छ, प्रशंसा सुन्दर छ; जसले प्रशंसा गर्यो, ऊ पार पुग्यो। नानक भन्छन्, कर्ताका कुराहरू हुन्; जे गर्नु छ, त्यही गरिरहनुभएको छ। (२)
श्लोक 4
त्यो द्वार, राग आसा, पहिलो महला, एक ओंकार, सतगुरुको कृपाले।
श्लोक 5
त्यो तपाईंको द्वार कस्तो छ? त्यो घर कस्तो छ जहाँ बसेर तपाईं सबैको देखभाल गर्नुहुन्छ? तपाईंका अनगिन्ती नाद बज्छन्, अनगिन्ती बजाउनेहरू छन्। तपाईंका कति राग र परीहरू भनिन्छन्, कति गाउनेहरू छन्! तपाईंलाई हावा, पानी र आगो गाउँछन्; धर्मराजा द्वारमा गाउँछन्। तपाईंलाई चित्रगुप्त गाउँछन्, जो लेखेर जान्दछन्, लेखेर धर्मको बिचार गर्छन्।
श्लोक 6
तपाईंलाई शिव र ब्रह्मा गाउँछन्; देवीहरू तपाईंका सदा सुशोभित हुन्छन्। तपाईंलाई इन्द्र, इन्द्रासनमा बसेर, देवताहरूसँग द्वारमा गाउँछन्। तपाईंलाई सिद्धहरू समाधिमा गाउँछन्; तपाईंलाई साधुहरू बिचारमा गाउँछन्। तपाईंलाई जती, सती, सन्तोखी गाउँछन्; तपाईंलाई वीर योद्धाहरू गाउँछन्। तपाईंलाई पण्डितहरू, पढ्ने ऋषिहरू, युग-युगका वेदहरूसँग गाउँछन्।
श्लोक 7
तपाईंलाई मोहिनीहरू गाउँछन्, जसले मन मोह्छन्; स्वर्ग, मत्स्य र पाताल गाउँछन्। तपाईंलाई रत्नहरू गाउँछन् जुन तपाईंले उत्पन्न गर्नुभयो; अठसठ तीर्थहरूसँग गाउँछन्। तपाईंलाई महाबली योद्धा र वीर गाउँछन्; तपाईंलाई चार खानी (जन्मका स्रोत) गाउँछन्। तपाईंलाई खण्ड, मण्डल र ब्रह्माण्ड गाउँछन्; तपाईंले रचेर धारण गर्नुभएको छ।
श्लोक 8
ती नै तपाईंलाई गाउँछन् जो तपाईंलाई प्रिय छन्; तपाईंका भक्त रसले रङ्गिएका छन्। अरू धेरै तपाईंलाई गाउँछन्, तर ती मेरो चित्तमा आउँदैनन्; नानकले के बिचार गरोस्?
श्लोक 9
त्यही, त्यही सदा सत्य स्वामी हो; सत्य छ, सत्य नाउँ छ। छ पनि, हुनेछ पनि, जाने छैन; जसले रचना रच्यो।
श्लोक 10
रङ्ग-रङ्ग र भाँती-भाँती गरेर, जिन्सी माया उत्पन्न गर्नुभयो। रचेर, आफ्नो रचनालाई हेर्नुहुन्छ; जस्तो उहाँको महिमा छ। जे उहाँलाई भाउँछ, त्यही गर्नुहुनेछ; फेरि आज्ञा गर्न सकिँदैन। त्यो बादशाह, राजाहरूको राजा, स्वामी हो; नानक, उहाँको रजामा बस्नु पर्छ। (१)
श्लोक 11
आसा, पहिलो महला: सुन्दा सबैले ठूलो भन्छन्। तर कति ठूलो हो, देखिएको छ? मूल्य पाइँदैन, भन्न सकिँदैन। भन्नेहरू तपाईंमै समाएर रहन्छन्। (१)
श्लोक 12
ठूला मेरा स्वामी, गहिरो गम्भीर, गुणले गहिरो। कसैले जान्दैन तपाईं कति ठूलो र कति लामो छ। (१) रहाउ।
श्लोक 13
सबै सुरतिहरू मिलेर सुरति कमाए; सबै कीमत मिलेर कीमत पाए। ज्ञानी, ध्यानी र गुरुका गुरुहरूले पनि तपाईंको तिल बराबर पनि बडाइ भन्न सक्दैनन्। (२)
श्लोक 14
सबै सत्य, सबै तप, सबै भलाइहरू; सिद्ध पुरुषहरूका बडाइहरू। तपाईं बिना सिद्धि कसैले पाएनन्। कृपाले मिल्छ, रोकेर राख्न सकिँदैन। (३)
श्लोक 15
भन्नेलाई के वेचारा? प्रशंसाका भण्डार तपाईंका भरिएका छन्। जसलाई तपाईं दिनुहुन्छ, उसले के गर्न सक्छ? नानक, सत्य सवार्ने हुनुहुन्छ। (४)(२)
श्लोक 16
आसा, पहिलो महला: बोलेर बाँच्छु, बिर्से मरिजान्छु। भन्न गाह्रो छ, सत्य नाउँ। सत्य नाउँको भोक लाग्छ; त्यो भोकले दुःख खाएर जान्छन्। (१)
श्लोक 17
त्यो किन बिर्सियोस्, हे मेरी आमा? सत्य स्वामी, सत्य नाउँले। (१) रहाउ।
श्लोक 18
सत्य नाउँको तिल बराबर बडाइ; भन्न थाके, कीमत पाएनन्। यदि सबै मिलेर भन्न लागे पनि, ठूलो हुँदैन, घट्दैन। (२)
श्लोक 19
न ऊ मर्छ, न शोक हुन्छ; दिइरहन्छ, भोग सकिँदैन। यो गुण हो, अरू कोही छैन। न कोही भयो, न कोही हुनेछ। (३)
श्लोक 20
जति ठूलो तपाईं आफै, त्यति ठूलो तपाईंको दान; जसले दिन बनाएर रात बनायो। स्वामीलाई बिर्सनेहरू कमजात हुन्। नानक, नाउँ बिना सनाती (निकृष्ट) हुन्। (४)(३)
श्लोक 21
राग गूजरी, चौथो महला: हरिका जन, सतगुरु, सत्पुरुष, गुरुको पासमा बिन्ती गर्छु। हामी कीरा, किर्म हौं; सतगुरुको शरणमा, कृपा गरेर नाम प्रकाशित गर। (१)
श्लोक 22
हे मेरो मित्र गुरुदेव, मलाई रामनाम प्रकाशित गर। गुरुमति नाम मेरो प्राण सखा हो; हरिकीर्ति मेरो जीविका हो। (१) रहाउ।
श्लोक 23
हरिका जनहरूका ठूला भाग्य हुन्छन्, जसलाई हरि-हरिको श्रद्धा र प्यास छ। हरि-हरि नाम मिलेपछि तृप्त हुन्छन्; संगतिमा मिलेर गुण प्रकाशित हुन्छ। (२)
श्लोक 24
जसले हरि-हरि-हरिको रस नाम पाएनन्, ती भाग्यहीन, यमको पासमा जान्छन्। जो सतगुरुको शरण र संगतिमा आएनन्, धिक्कार छ जीवन, धिक्कार छ जीवन। (३)
श्लोक 25
जसले हरिका जन, सतगुरुको संगति पाए, तिनको धुरबाट निधि लेखिएको थियो। धन्य, धन्य सत्संगति, जहाँ हरिको रस पाइयो; नानकका जन मिलेर नाम प्रकाशित भयो। (४)(४)
श्लोक 26
राग गूजरी, पाँचौं महला: किन रे मन, उद्यम सोच्छस्, जब हरि जीव आहारमा परेको छ? पहाड र ढुङ्गामा जन्तु उत्पन्न गरेर, तिनको रिजिक अगाडि राखिदिएको छ। (१)
श्लोक 27
हे मेरा माधव! सत्संगति पाएपछि तरिन्छ। गुरुको प्रसादले परम पद पाइयो; सुकेको काठ हरियो भयो। (१) रहाउ।
श्लोक 28
आमा, बुबा, लोक, छोरा, स्त्री, कोही कसैको धरिया (आश्रय) होइन। प्रत्येकको रिजिक स्वामीले आफै पुर्याउनुहुन्छ; किन मन, डर गर्छस्? (२)
श्लोक 29
उडेर सय कोस टाढाबाट आउँछ, त्यसको पछि बच्चाहरू छरिएका हुन्छन्। तिनलाई कसले खुवाउँछ, कसले चुगाउँछ? मनमा स्मरण गर। (३)
श्लोक 30
सबै निधान, दस अष्ट सिद्धिहरू स्वामीको हातको तल राखिएका छन्। हे जन नानक! बलि, बलि, सदा बलि जाऊँ; तपाईंको अन्त र पार छैन। (४)(५)
श्लोक 31
राग आसा, चौथो महला, सो पुरख, एक ओंकार, सतगुरुको कृपाले।
श्लोक 32
त्यो पुरुष निरञ्जन हो, हरि पुरुष निरञ्जन हो; हरि अगम, अगम र अपार छ। सबै ध्याउँछन्, सबै तपाईंलाई ध्याउँछन्, हे सत्य सिर्जनहार! सबै प्राणी तपाईंका हुन्; तपाईं प्राणीहरूका दाता हुनुहुन्छ। हे सन्तहो! हरिलाई ध्याउ, जो सबै दुःख हराउने हुन्। हरि आफै स्वामी, हरि आफै सेवक; नानक, जन्तु के वेचारा? (१)
श्लोक 33
तपाईं घट-घट भित्र, सर्वत्र निरन्तर हुनुहुन्छ; हरि एकै पुरुष सबैमा समाएको छ। कोही दाता, कोही भिखारी; सबै तपाईंका चमत्कार हुन्। तपाईं आफै दाता, आफै भोग गर्ने; म तपाईं बिना अरू केही जान्दिन। तपाईं परब्रह्म, बेअन्त, बेअन्त हुनुहुन्छ; तपाईंका कस्ता गुण भनूँ? जो तपाईंको सेवा गर्छन्, नानक तिनमा कुर्बान छ। (२)
श्लोक 34
जो तपाईंलाई ध्याउँछन्, ती जन युगमा सुखवासी हुन्छन्। ती मुक्त भए, जसले हरिलाई ध्याए; तिनको यमको फाँसी टुट्यो। जसले निर्भय हरिलाई ध्याए, तिनको सबै डर गयो। जसले मेरो हरिको सेवा गरे, ती हरि-हरि रूपमा समाए। ती धन्य, धन्य हुन् जसले हरिलाई ध्याए; नानक तिनमा बलि जान्छ। (३)
श्लोक 35
तपाईंको भक्तिका भण्डार भरिएका छन्, अनन्त, बेअन्त। तपाईंका भक्तहरू तपाईंको प्रशंसा गर्छन्, अनिक, अनेक, अनन्त। तपाईंका अनिक पूजा गर्छन्, तप र जप गर्छन् बेअन्त। तपाईंका अनेक धेरै स्मृति र शास्त्र पढ्छन्, क्रिया र षट्कर्म गर्छन्। ती भक्त राम्रा हुन्, हे नानक! जो मेरा हरि भगवानलाई प्रिय छन्। (४)
श्लोक 36
तपाईं आदि पुरुष, अपरम्पर, कर्ता हुनुहुन्छ; तपाईं जत्तिको अरू कोही छैन। तपाईं युग-युग एक, सदा-सदा एक हुनुहुन्छ; तपाईं निश्चल कर्ता त्यही हुनुहुन्छ। तपाईंलाई जे भाउँछ, त्यही हुन्छ; तपाईं आफै गर्नुहुन्छ, त्यही हुन्छ। तपाईंले आफै सबै सृष्टि उत्पन्न गर्नुभयो; तपाईं आफै सिर्जेर सबै लीन गर्नुहुन्छ। नानक कर्ताका गुण गाउँछ, जो सबैको जान्ने हुन्। (५)(१)
श्लोक 37
आसा, चौथो महला: तपाईं कर्ता, सत्य, मेरो स्वामी हुनुहुन्छ। जे तपाईंलाई भाउँछ, त्यही हुनेछ; जे तपाईं दिनुहुन्छ, त्यही म पाउँछु। (१) रहाउ।
श्लोक 38
सबै तपाईंको हो; तपाईं सबैले ध्याइन्छौ। जसमाथि कृपा गर्छौ, उसले नाम रत्न पाउँछ। गुरुमुखले पाउँछ, मनमुखले गुमाउँछ। तपाईं आफै वियोग गराउँछौ, आफै मिलाउँछौ। (१)
श्लोक 39
तपाईं दरिया हुनुहुन्छ, सबै तपाईंमै छन्। तपाईं बिना अरू कोही छैन। प्राणी र जन्तु सबै तपाईंको खेल हुन्। वियोगमा मिलेर, संयोगले वियोग भएकालाई मिलाउँछ। (२)
श्लोक 40
जसलाई तपाईं चिनाउनुहुन्छ, त्यही जन जान्दछ। हरिका गुण सधैं भन्छ र देखाउँछ। जसले हरिको सेवा गर्यो, उसले सुख पायो। सहजै हरिनाममा समायो। (३)
श्लोक 41
तपाईं आफै कर्ता हुनुहुन्छ; तपाईंले गरेको सबै हुन्छ। तपाईं बिना अरू कोही छैन। तपाईं गरेर हेर्नुहुन्छ, जान्नुहुन्छ। नानक, गुरुमुखले प्रकट हुन्छ। (४)(२)
श्लोक 42
आसा, पहिलो महला: त्यो सरोवरमा बास भयो; पानी र आगो तिनले गरे। कमल मोह हो, पाउ चल्दैन; म देख्छु, त्यहाँ डुबिन्छ। (१)
श्लोक 43
हे मन! एउटा पनि चेत्दैनस्, मूर्ख मन! हरि बिर्सँदा तेरा गुण गल्छन्। (१) रहाउ।
श्लोक 44
न म जती छु, न सती, न पढेको; मूर्ख, मुग्ध जन्म भयो। नानक प्रार्थना गर्छन्, तिनको शरणमा जो तपाईंलाई बिर्सेनन्। (२)(३)
श्लोक 45
आसा, पाँचौं महला: मानव देह प्राप्त भयो। गोविन्द भेट्नको लागि यो तेरो बेला हो। अरू काम तेरो केही कामको छैन। साधुसंगतिमा मिल, केवल नाम भज। (१)
श्लोक 46
भवजल तर्नको लागि सरञ्जाम लाग्छ। मायाको रङमा जन्म व्यर्थ जान्छ। (१) रहाउ।
श्लोक 47
जप, तप, संयम, धर्म केही कमाएन। सेवा, साध र हरि राजालाई चिनेन। नानक भन्छन्, हामी नीच कर्म हौं। शरणमा परेको रक्षा गर, लाज राख। (२)(४)
श्लोक 48
कविता वचन बिन्ती, चौपाई: हात दिएर मेरो रक्षा गर। मनको इच्छा पूरा होस्। मेरो मन तपाईंको चरणमा रहोस्। आफ्नो जानेर पालन गर। (३७७)
श्लोक 49
मेरा सबै शत्रुहरूलाई तपाईं नै मार्नुहोस्। हात दिएर मलाई बचाउनुहोस्। मेरो परिवार सुखी बसोस्। सबै सेवक र शिष्यहरू, हे कर्तार! (३७८)
श्लोक 50
मेरो रक्षा आफ्नो हात दिएर गर्नुहोस्। सबै शत्रुहरूलाई आज नै नष्ट गर्नुहोस्। मेरो आशा पूरा होस्। तपाईंको भजनको प्यास रहोस्। (३७९)
श्लोक 51
तपाईंलाई छोडेर अरू कसैलाई ध्याउने छैन। जे वर चाहन्छु, त्यो तपाईंबाट पाउँछु। मेरा सेवक र शिष्यहरूलाई तार्नुहोस्। मेरा शत्रुहरूलाई छानेर मार्नुहोस्। (३८०)
श्लोक 52
हात दिएर मलाई उद्धार गर्नुहोस्। मृत्युको डर हटाउनुहोस्। सधैं मेरो पक्षमा रहनुहोस्। हे श्री असिधुज! रक्षा गर्नुहोस्। (३८१)
श्लोक 53
मलाई बचाउनुहोस्, हे बचाउने! हे स्वामी, सन्त, सहायक, प्यारा! हे दीनबन्धु, दुष्टहरूका हन्ता! तपाईं चौध भुवनका स्वामी हुनुहुन्छ। (३८२)
श्लोक 54
कालले ब्रह्माको शरीर धारण गर्यो। कालले शिवजी अवतरित भए। कालले विष्णु प्रकाश गरे। सबै कालले तमासा गरेको छ। (३८३)
श्लोक 55
जुन कालले योगी शिव बनायो। वेदराज ब्रह्माजी भयो। जुन कालले सबै लोक सवार्यो। त्यसलाई हाम्रो नमस्कार छ। (३८४)
श्लोक 56
जुन कालले सबै जगत बनायो। देव, दैत्य, यक्ष उत्पन्न गर्यो। आदि र अन्तमा एकै अवतार हो। त्यही हाम्रो गुरु सम्झनुहोस्। (३८५)
श्लोक 57
त्यसैलाई हाम्रो नमस्कार छ। जसले सबै प्रजा आफै सवार्यो। सेवकहरूलाई शिवगुण र सुख दियो। शत्रुहरूलाई पलमा बध गर्यो। (३८६)
श्लोक 58
घट-घटको भित्री जान्दछ। राम्रो-नराम्रोको पीर चिन्छ। कमिलादेखि हात्तीसम्म सबैमा कृपादृष्टि गरेर फुल्छ। (३८७)
श्लोक 59
सन्तहरूले दुःख पाएमा दुखी हुन्छ। साधुहरूले सुख पाएमा सुखी हुन्छ। एक-एकको पीर चिन्छ। घट-घटको र पट-पटको जान्दछ। (३८८)
श्लोक 60
जब तपाईं उत्कर्ष गर्नुहुन्छ, हे कर्तार! तब प्रजालाई अपार देह दिनुहुन्छ। जब कहिल्यै आकर्ष गर्नुहुन्छ, तब सबै देह तपाईंमा मिल्छ। (३८९)
श्लोक 61
जति मुख सृष्टिमा धारण गर्नुहुन्छ, सबै आ-आफ्नो बुझाइले उचार्छन्। तपाईं सबैभन्दा भिन्न, निरालम हुनुहुन्छ। वेद, भेद र आलम जान्दछन्। (३९०)
श्लोक 62
निरंकार, निर्विकार, निर्लम्भ, आदि, अनिल, अनादि, असम्भ। त्यसलाई मूर्खले भेद उचार्छ, जसको भेद वेदले पनि पाउँदैनन्। (३९१)
श्लोक 63
त्यसलाई ढुङ्गा मान्छन्। महामूर्ख, केही भेद जान्दैन। महादेवलाई सदा शिव भन्छन्, तर निरंकारको भेद चिन्दैनन्। (३९२)
श्लोक 64
जति बुद्धि छ, त्यति नै भिन्न-भिन्न गरेर तपाईंलाई वर्णन गर्छन्। तपाईंको फैलावट लखाउन सकिँदैन। पहिलो संसार कसरी सजायो? (३९३)
श्लोक 65
एकै रूप, अनूप सरूप; रङ्क भयो, राजा, कहीँ भूपा। अण्डज, जेरज, सेतज गर्यो; उत्भुज खानि फेरि रचेर दियो। (३९४)
श्लोक 66
कहीँ फुलेर राजा भएर बस्यो; कहीँ सिम्सिमाएर सङ्कर एकै ठाउँ भयो। सारी सृष्टि देखाएर अचम्भित; आदि जुगादि सरूप, स्वयम्भू। (३९५)
श्लोक 67
अब मेरो रक्षा तपाईं गर्नुहोस्। शिष्यहरूलाई बचाएर अशिष्यहरूलाई नष्ट गर्नुहोस्। जति दुष्ट उत्पात उठाउँछन्, सबै म्लेच्छहरूलाई युद्धमा मार्नुहोस्। (३९६)
श्लोक 68
जो असिधुज, तपाईंको शरणमा पर्छन्, तिनका दुष्ट दुखित भएर मर्छन्। जुन पुरुष तपाईंको पाउमा पर्छ, तिनका सबै सङ्कट तपाईं हटाउनुहुन्छ। (३९७)
श्लोक 69
जसले कलियुगमा एक पटक ध्याउँछ, त्यसको नजिक काल आउँदैन। त्यसको सबै कालबाट रक्षा हुन्छ। दुष्ट र अरिष्ट तुरुन्तै टर्छन्। (३९८)
श्लोक 70
जसमाथि कृपादृष्टि राख्नुहुन्छ, त्यसको ताप पलभरमा हराउनुहुन्छ। रिधि र सिधि घरमा सबै हुन्छ। कुनै दुष्टले छायाँ पनि हाल्न सक्दैन। (३९९)
श्लोक 71
जसले एक पटक तपाईंलाई सम्भार्यो, कालको फाँसीबाट त्यसलाई बचाउनुभयो। जुन मानिसले तपाईंको नाम भन्यो, दरिद्र, दुष्ट र दोखबाट मुक्त भयो। (४००)
श्लोक 72
हे खड्गकेतु! म तपाईंको शरणमा छु। हात दिएर मलाई उद्धार गर्नुहोस्। सबै ठाउँमा मेरो सहायता हुनुहोस्। दुष्ट र दोखबाट बचाउनुहोस्। (४०१)
श्लोक 73
स्वैया: जबदेखि तपाईंको पाउ समातें, तबदेखि कसैले आँखा तर्न सकेन। राम, रहीम, पुराण, कुरान अनेक भन्छन्, तर एक मत मानेन। स्मृति, शास्त्र, वेद सबै धेरै भेद भन्छन्, म एक पनि जानिन। हे श्री असिपान! तपाईंको कृपाले, मैले भनिन, सबै तपाईंलाई बखान्यो। (८६३)
श्लोक 74
दोहरा: सबै द्वार छोडेर तपाईंको द्वार समातें। हात समातेको लाज, हे गोविन्द! म तपाईंको दास हुँ। (८६४)
श्लोक 75
रामकली, तेस्रो महला, आनन्द, एक ओंकार, सतगुरुको कृपाले: आनन्द भयो, हे मेरी आमा! सतगुरु पाएँ। सतगुरु पाएँ, सहजले, मनमा बधाइ बज्यो। रत्न राग, परिवार र परीहरू, शब्द गाउन आए। हरिको शब्द गाउ, जसले मनमा बसायो। नानक भन्छन्, आनन्द भयो, सतगुरु पाएँ। (१)
श्लोक 76
हे मेरो मन! तू सधैं हरिसँग रह। हरिसँग रह, हे मेरो मन! सबै दुःख बिर्सिनेछ। उसले तेरो अङ्गीकार गर्नेछ, सबै कार्य सवार्नेछ। सबै कुरामा समर्थ स्वामी, त्यो किन मनबाट बिर्सियोस्? नानक भन्छन्, हे मेरो मन! सधैं हरिसँग रह। (२)
श्लोक 77
हे सत्य स्वामी! तपाईंको घरमा के छैन? तपाईंको घरमा सबै छ; जसलाई दिनुहुन्छ, उसले पाउँछ। सधैं तपाईंको प्रशंसा र सिफत गर, नाम मनमा बसाउँछ। जसको मनमा नाम बस्यो, धेरै शब्द बज्छन्। नानक भन्छन्, हे सत्य स्वामी! तपाईंको घरमा के छैन? (३)
श्लोक 78
सत्य नाम मेरो आधार हो। सत्य नाम आधार हो, जसले सबै भोक हटायो। शान्ति र सुख गरेर मनमा आएर बस्यो, जसले सबै इच्छा पूरा गर्यो। सदा गुरुमाथि कुर्बान गरें, जसले यी बडाइहरू दिए। नानक भन्छन्, हे सन्तहो! सुन, शब्दमा प्यार राख। सत्य नाम मेरो आधार हो। (४)
श्लोक 79
पाँच शब्द बज्छन्, त्यो भाग्यशाली घरमा। भाग्यशाली घरमा शब्द बज्छन्, जहाँ कला धारण गरिएको छ। पाँच दूत तपाईंको वशमा गरे, काल कण्टक मार्यो। धुरको कर्मले जसलाई पायो, ती हरिनाममा लागे। नानक भन्छन्, त्यहाँ सुख भयो, त्यो घरमा अनहद बज्छ। (५)
श्लोक 80
हे ठूला भाग्यशालीहरू! आनन्द सुन, सबै मनोरथ पूरा हुन्छन्। परब्रह्म प्रभु पाए, सबै चिन्ता उत्रे। दुःख, रोग, सन्ताप उत्रे, सत्य बाणी सुनियो। सन्त र सज्जन हर्षित भए, पूर्ण गुरुबाट जानियो। सुन्दा पवित्र, भन्दा पवित्र, सतगुरु भरिपूर्ण रहे। नानक विन्ती गर्छन्, गुरुको चरण लागे, अनहद तूर बज्छ। (४०)(१)
श्लोक 81
मुण्डावणी, पाँचौं महला: थालमा तीन वस्तु राखिएका छन्: सत्य, सन्तोष र विचार। अमृत नाम ठाकुरको राखिएको छ, जो सबैको आधार हो। यदि कसैले खान्छ वा भोग्छ, त्यसको उद्धार हुन्छ। यो वस्तु त्याग्न सकिँदैन; नित्य-नित्य हृदयमा धारण गर। अँध्यारो संसार चरण लागेर तरिन्छ; सबै नानक, ब्रह्मको विस्तार हो। (१)
श्लोक 82
सलोक, पाँचौं महला: तपाईंले गरेको म जान्दिन, तर तपाईंले मलाई योग्य बनाउनुभयो। म निर्गुणी हुँ, ममा कुनै गुण छैन; तपाईं आफै तरस आउनुभयो। तरस आयो, मेहरबानी भयो, सतगुरु सज्जन मिले। नानक, नाम मिलेपछि मात्र बाँच्छु; तन र मन हरियो हुन्छ। (१)
श्लोक 83
पौड़ी: त्यहाँ तपाईं समर्थ हुनुहुन्छ, जहाँ कोही छैन। त्यहाँ तपाईंको रक्षा छ, आगोको पेटमा। सुनेर यमका दूत तपाईंको नाउँले छोडेर जान्छन्। भयानक भवजल, गुरुशब्दले पार गरिन्छ। जसलाई प्यास लाग्यो, ती अमृत खान्छन्। कलियुगमा यही पुण्य हो: गोविन्दका गुण गाउनु। सबैप्रति कृपालु, प्रत्येक सासलाई सम्हाल्नुहुन्छ। कोही व्यर्थ जाँदैन जो तपाईंकहाँ आउँछ। (९)
श्लोक 84
राग गूजरी वार, पाँचौं महला, एक ओंकार, सतगुरुको कृपाले। सलोक, पाँचौं महला: भित्र गुरुलाई आराधना गर, जिब्राले गुरुको नाउँ जप। आँखाले सतगुरुलाई हेर, कानले गुरुको नाउँ सुन। सतगुरुसँग रङ्गिएपछि दरगाहमा ठाउँ पाइन्छ। नानक भन्छन्, जसमाथि कृपा गर्छ, उसलाई यो वस्तु दिन्छ। जगतमा उत्तम ठहरिन्छन्, विरलै कोही-कोही। (१)
श्लोक 85
पाँचौं महला: रक्षा गर्नेले आफै बचाए। गुरुको पाइरीमा हाली, कार्य सवार्यो। आफै दयालु भयो, मनबाट बिर्सेन। साधु जनको संगमा भवजल तार्यो। साकत, निन्दक, दुष्टलाई क्षणमा नष्ट गर्यो। त्यो स्वामीको टेक नानकको मनमा छ। जसलाई स्मरण गर्दा सुख हुन्छ, सबै दुःख जान्छन्। (२)
श्लोक 86
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यी भजनहरू सिख धर्मका दुई प्रमुख पवित्र ग्रन्थहरू—गुरु ग्रन्थ साहिब र दसम ग्रन्थ—बाट सङ्कलित गरिएका हुन्। गुरु ग्रन्थ साहिबमा गुरु नानक, गुरु अर्जन, गुरु अमरदास, गुरु रामदास र गुरु गोबिन्द सिंह लगायतका सन्तहरूका रचनाहरू समावेश छन्। दसम ग्रन्थ परम्परागत रूपमा गुरु गोबिन्द सिंहलाई श्रेय दिइन्छ। यी भजनहरू पारम्परिक रूपमा सिखहरूद्वारा दैनिक प्रार्थनामा (नितनेम) र सामूहिक कीर्तनमा गाइन्छन्। यिनमा परमात्माको एकता, कृपा, गुरुको महत्त्व र भक्तिको शक्तिलाई जोड दिइएको छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Guru Nanak Dev Ji · Sikh Guru (First of the Ten) · 1469–1539 CE, Punjab
The founder of Sikhism and the first of the Ten Sikh Gurus, born in Talwandi (present-day Nankana Sahib, Pakistan). He undertook long journeys (Udasis) across South Asia and beyond to share his teachings on the oneness of God and the equality of all people, and composed hymns later included in the Guru Granth Sahib.
Guru Nanak Dev Ji का थप रचनाहरू
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
प्रहलाद र हिरण्यकश्यपको कथा
यस शबदको सुरूवातमै (श्लोक ०) प्रहलाद र हिरण्यकश्यपको प्रसिद्ध कथालाई सम्झाइएको छ। भगवानले दुष्ट हिरण्यकश्यपलाई मारेर भक्त प्रहलादलाई बचाएको उल्लेख छ, जसले भक्तको रक्षाको सन्देश दिन्छ।
'सो दरु' र 'सो पुरखु' को महत्त्व
राग आसामा रहेका यी दुई रचनाहरू (श्लोक ५-१० र ३१-३६) गुरु ग्रन्थ साहिबका महत्त्वपूर्ण भाग हुन्। 'सो दरु' मा भगवानको दरबार र त्यहाँ हुने विभिन्न स्तुतिहरू (जस्तै पवन, पानी, देवता) वर्णन गरिएको छ, भने 'सो पुरखु' मा भगवानलाई निरंजन, अगम र अपार भनिएको छ। यी रचनाहरूले भगवानको व्यापकता र सर्वशक्तिमत्ताको प्रशंसा गर्छन्।
'आनन्दु' रचना (श्लोक ७५-८०)
यो गुरु अमरदास (महला ३) द्वारा रचित एक प्रसिद्ध शबद हो। यसले सतगुरुको प्राप्तिले हुने आनन्द, हरिनामको शक्ति र पाँच विकारहरू (काम, क्रोध, आदि) माथि विजयको वर्णन गर्छ। 'आनन्दु' आज पनि गुरुद्वाराहरूमा विशेष अवसरहरूमा गाइन्छ।
'थाल विचि तिनि वस्तू' (श्लोक ८१)
यो गुरु अर्जुन देव (महला ५) को रचना हो र गुरु ग्रन्थ साहिबको अन्तिम शबद (मुंदावणी) हो। यसले सत्य, संतोष र विचारलाई थालमा राखी अमृत नामको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। यो जीवनको सार र मोक्षको बाटो बताउँछ।
'रखे रखणहारि' (श्लोक ८५)
गुरु अर्जुन देवको यो शबद सुरक्षाको लागि अत्यन्त प्रसिद्ध छ। यसले भगवानलाई सबै संकटहरूबाट बचाउने शक्तिको रूपमा वर्णन गर्छ। प्रायः सिक्खहरू यसलाई बिहानको प्रार्थनाको रूपमा जप्छन् र यसले मनलाई शान्ति दिन्छ भन्ने विश्वास गर्छन्।
Guru Nanak Dev Ji
सिख धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
