ਅਨੰਦੁ (आनंद साहिब)
यो प्रार्थनाको एक भजन हो जसलाई 'आनन्द साहिब' भनिन्छ। यसले परमात्माको स्मरण र सद्गुरुको कृपाबाट मिल्ने खुशी र शान्तिको वर्णन गर्दछ।
श्लोक
रामकली राग, महला तेस्रो, आनन्द।
श्लोक 1
हे मेरी माता, मलाई आनन्द भयो, किनकि मैले सतगुरुलाई पाएँ। सहजतामा सतगुरु पाएपछि मेरो मनमा खुशीका तरङ्गहरू बजे। रत्नजस्ता राग र तिनका परिवारहरू शब्द गाउन आए। त्यो हरिको शब्द गाऊ जसलाई मनमा बसाइएको छ। नानक भन्छन्, मैले सतगुरु पाएर आनन्द प्राप्त गरें।
श्लोक 2
हे मेरो मन, तँ सधैं हरिको साथमा रह। हरिको साथमा रह, हे मेरो मन, तब सबै दुखहरू भुलिनेछन्। उहाँले तेरो स्वीकार गर्नेछ र तेरा सबै कार्यहरू सफल पार्नेछ। सबै कुरामा समर्थ प्रभु हुन्; उहाँलाई किन मनबाट बिर्सन्छौ? नानक भन्छन्, हे मेरो मन, सधैं हरिको साथमा रह।
श्लोक 3
हे सच्चे स्वामी, तेरो घरमा के छैन? तेरो घरमा सबै कुरा छ; जसलाई तैंले दिन्छौ उसले पाउँछ। सधैं तेरो प्रशंसा र स्तुति गर, र नामलाई मनमा बसाऊ। जसको मनमा नाम बस्छ, उसको लागि धेरै शब्दहरू बज्छन्। नानक भन्छन्, हे सच्चे स्वामी, तेरो घरमा के छैन?
श्लोक 4
सच्चा नाम मेरो आधार हो। सच्चा नाम नै मेरो आधार हो, जसले मेरा सबै भोक हराइदियो। शान्ति र सुख प्रदान गर्दै, उहाँ मेरो मनमा आएर बस्नुभयो र सबै इच्छाहरू पूरा गर्नुभयो। म गुरुलाई सधैं बलिदान छु, जसले यी महानताहरू दिए। नानक भन्छन्, हे सन्तहरू, सुन, शब्दमा प्रेम राख। सच्चा नाम मेरो आधार हो।
श्लोक 5
त्यो भाग्यशाली घरमा पाँच शब्दहरू बज्छन्। भाग्यशाली घरमा शब्द बज्छन्, जुन घरमा दिव्य शक्ति स्थापित भएको छ। पाँच दुर्गुणहरू तेरो वशमा भए, र मृत्युको काँडा मारियो। जसलाई धुरको कर्मले प्राप्त भयो, ती हरिको नाममा लागे। नानक भन्छन्, त्यहाँ सुख भयो, त्यो घरमा अनहद बाजा बज्यो।
श्लोक 6
हे महाभाग्यशालीहरू, आनन्द सुन, सबै मनोरथ पूरा भए। परब्रह्म प्रभु प्राप्त भए, सबै चिन्ता हराए। सच्ची बाणी सुन्दा दुख, रोग, संताप हटे। सन्त र मित्रहरू आनन्दित भए, पूर्ण गुरुद्वारा जानेर। सुन्नेहरू पवित्र हुन्छन्, भन्नेहरू पवित्र हुन्छन्; सतगुरु सर्वत्र व्याप्त छन्। नानक विन्ती गर्छन्, गुरुको चरणमा लागेर, अनहद तुरही बज्यो।
श्लोक 7
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो भजन सिख परम्पराको पवित्र ग्रन्थ 'गुरु ग्रन्थ साहिब'मा समावेश छ। यसलाई तेस्रो सिख गुरु, गुरु अमरदास जीले रचना गरेको मानिन्छ। यो विशेष गरी खुशीका अवसरहरू जस्तै विवाह, नामकरण, र अन्य धार्मिक समारोहहरूमा गाइन्छ। 'आनन्द साहिब' सिख धर्मको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रार्थनाहरूमध्ये एक हो, जसले मनलाई शान्त र आनन्दित राख्न सहयोग गर्दछ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Guru Amar Das Ji · Sikh Guru (Third of the Ten) · 1479–1574 CE, Punjab
The third Sikh Guru, known for institutionalizing the langar (community kitchen open to all castes) and composing the Anand Sahib, a hymn of spiritual bliss recited in Sikh ceremonies to this day.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
रचनाकार र सन्दर्भ
यो श्लोक सिख धर्मका तेस्रो गुरु, गुरु अमरदासजीले रचना गर्नुभएको 'आनन्दु' साहिबको हो। यो राग रामकलीमा गाइन्छ र सिख धर्ममा विशेष अवसरहरूमा, जस्तै विवाहमा, यसको पाठ गरिन्छ।
संरचना
आनन्द साहिबमा ४० वटा पद (श्लोक) छन्। यहाँ दिइएको पहिलो पाँच पद र अन्तिम (४०औँ) पद हो। 'महला ३' ले गुरु अमरदासलाई संकेत गर्छ।
प्रमुख विषय
पहिलो पदमा 'अनन्दु भइआ मेरी माए सतिगुरू मै पाइआ' भनेर आनन्दको अनुभूति सतगुरु (सत्य गुरु)को प्राप्तिले भएको बताइएको छ। यसले गुरुको कृपालाई जीवनको सबैभन्दा ठूलो खुशीको रूपमा देखाउँछ।
पाँच शब्दको महत्व
पाँचौं पदमा 'वाजे पंच सबद' (पाँच शब्द बजे) भनिएको छ। यसले आध्यात्मिक योगमा सुनिने पाँच आवाजहरूलाई संकेत गर्दछ, जसले मन र इन्द्रियहरूलाई शुद्ध पार्छ।
अनहद ध्वनि
अन्तिम पदमा 'अनहद तूरे' (अनाहत नाद) उल्लेख गरिएको छ, जुन चोट नलागी नै बज्ने शाश्वत ध्वनि हो। यो गुरुको कृपाले प्राप्त हुने आध्यात्मिक आनन्दको प्रतीक हो।
आशीर्वाद
यो ४० औँ पद विशेष रूपमा प्रसिद्ध छ, जसमा गुरुले श्रोताहरूलाई 'वडभागीहो' (महाभागी) भनी सम्बोधन गर्दै, सबै मनोरथ पूरा भएको र पारब्रह्म प्रभुको प्राप्ति भएको घोषणा गर्नुहुन्छ।
