ଗୁରୁ ବାଣୀ ସଂକଳନ
ଭକ୍ତି, ଶରଣ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା
ଏହା ଶ୍ରୀ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବରୁ ସଙ୍କଳିତ ଭଜନ ଓ ଶବଦମାନଙ୍କର ଏକ ସଂକଳନ, ଯାହା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଗୁଣଗାନ, ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଏବଂ ମାନବ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେପରି ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ। ସେ ଦୁଷ୍ଟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁକୁ ମାରି ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ସେ ଅହଂକାରୀ ଓ ନିନ୍ଦକମାନଙ୍କୁ ପିଠି ଦେଖାଇ ନାମଦେବଙ୍କୁ ଆପଣାର ମୁଖ ସହିତ ଲଗାଇଲେ। ହେ ନାନକ, ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ହରିଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ନିଅନ୍ତି। ||୪||୧୩||୨୦||
ଶ୍ଲୋକ 1
ଦୁଃଖ ହେଉଛି ଔଷଧ ଏବଂ ସୁଖ ହେଉଛି ରୋଗ; ଯେତେବେଳେ ସୁଖ ମିଳେ, ତା’ପରେ ଆଉ ଦୁଃଖ ରହେ ନାହିଁ। ତୁମେ ସ୍ରଷ୍ଟା, ତୁମେ ସବୁକିଛି କରିପାର; ମୁଁ କିଛି ନୁହେଁ; ଯଦି ମୁଁ କିଛି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତାହା ହୁଏ ନାହିଁ। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 2
ମୁଁ ତୁମର ସୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ଉପରେ ବଳିଦାନ ଦିଏ। ତୁମର ସୀମା ଜାଣି ହୁଏ ନାହିଁ। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 3
ଜାତି ଭିତରେ ଜ୍ୟୋତି ଅଛି, ଜ୍ୟୋତି ଭିତରେ ଜାତି ଅଛି; ତୁମେ ଅତୁଟ ଶକ୍ତି ଓ କଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତୁମେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ତୁମର ପ୍ରଶଂସା ମଧୁର ଅଟେ; ଯେ ଏହି ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ପାର ହୋଇଯାଏ। ହେ ନାନକ, ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ କଥା କୁହ; ଯାହା କରିବାର ଅଛି, ସେ ତାହା କରୁଛନ୍ତି। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 4
ସେହି ଦ୍ୱାର, ରାଗ ଆସା, ପ୍ରଥମ ମହଲା, ଏକ ଓଁକାର, ସତଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ସେହି ତୁମର ଦ୍ୱାର କେମିତି? ସେହି ଘର କେମିତି ଯେଉଁଠାରେ ବସି ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଯତ୍ନ ନିଅ? ତୁମର ଅଗଣିତ ଧ୍ୱନି ବାଜୁଛି, ଅସଂଖ୍ୟ ତୁମର ବାଦ୍ୟକାର। ତୁମର କେତେ ରାଗ ଓ ପରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଗାନ କରାଯାଏ, କେତେ ତୁମର ଗାୟକ। ବାୟୁ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ଧର୍ମରାଜ ତୁମର ଦ୍ୱାରରେ ଗାନ କରନ୍ତି। ଚିତ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଲେଖି ଜାଣନ୍ତି, ଲେଖି ଲେଖି ଧର୍ମର ବିଚାର କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 6
ଈଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବୀ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ତୁମେ ସଦା ସଜ୍ଜିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସିଂହାସନରେ ବସି ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରରେ। ସିଦ୍ଧମାନେ ସମାଧିରେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ସାଧୁମାନେ ଚିନ୍ତନରେ। ଜତୀ, ସତୀ, ସନ୍ତୋଷୀ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ବୀରମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି। ପଣ୍ଡିତମାନେ ବେଦପାଠ କରି ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି।
ଶ୍ଲୋକ 7
ମୋହିନୀମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମନକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟ, ପାତାଳ। ତୁମର ସୃଷ୍ଟି ରତ୍ନମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ଅଠଷଠି ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ। ଯୋଦ୍ଧା, ମହାବଳୀ, ବୀରମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ଚାରି ଖାଣି (ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର) ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି। ଖଣ୍ଡ, ମଣ୍ଡଳ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି; ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରି ଧାରଣ କରିଛ।
ଶ୍ଲୋକ 8
କେବଳ ସେମାନେ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ତୁମଠାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ତୁମର ରସମୟ ଭକ୍ତମାନେ ଅନୁରକ୍ତ। ଆଉ କେତେ ଜଣ ତୁମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ମୋର ମନକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ; ନାନକ କ’ଣ ବିଚାର କରିବେ?
ଶ୍ଲୋକ 9
ସେହି ପ୍ରଭୁ ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ; ସ୍ୱାମୀ ସତ୍ୟ, ତାଙ୍କର ନାମ ସତ୍ୟ। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛନ୍ତି, ଭବିଷ୍ୟତରେ ରହିବେ; ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 10
ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ସୃଷ୍ଟି କରି ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖନ୍ତି; ଯେପରି ତାଙ୍କର ମହିମା। ସେ ଯାହା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ତାହା ହିଁ କରନ୍ତି; ତା’ପରେ ଆଉ କୌଣସି ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ସେ ରାଜା, ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜା, ପ୍ରଭୁ; ହେ ନାନକ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଥିବା ଶାନ୍ତି। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 11
ଆସା ମହଲା ୧। ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଶୁଣି ମହାନ୍ ବୋଲି କହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ କେତେ ବଡ଼, ତାହା ଦେଖିବା କଷ୍ଟ। ତୁମର ମୂଲ୍ୟ ପାଇ ହୁଏ ନାହିଁ, କୁହାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମଠାରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 12
ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଅତି ମହାନ, ଗଭୀର ଓ ଗୁଣମୟ। କେହି ଜାଣି ନାହିଁ ତୁମେ କେତେ ବଡ଼ ଓ କେତେ ବୟସ୍କ। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 13
ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ମିଶି ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ମିଶି ମୂଲ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀ, ଧ୍ୟାନୀ, ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ତିଳ ପରିମାଣ ମହିମା କହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 14
ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଭଲତା; ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମହିମା। ତୁମ ବିନା କେହି ସିଦ୍ଧି ପାଇ ନାହାନ୍ତି। କୃପା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ରୋକି ରଖାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 15
କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି କ’ଣ କରିବ? ତୁମର ଭଣ୍ଡାର ପ୍ରଶଂସାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦିଅ, ସେ କ’ଣ କରିବ? ହେ ନାନକ, ସତ୍ୟ ସଜାଉଥିବା ତୁମେ। ||୪||୨||
ଶ୍ଲୋକ 16
ଆସା ମହଲା ୧। ତୁମକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଁ ବଞ୍ଚେ; ବିସ୍ମୃତ ହେଲେ ମୁଁ ମରିଯାଏ। ସତ୍ୟ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା କଠିନ। ସତ୍ୟ ନାମର ଭୋକ ଲାଗେ; ସେହି ଭୋକରେ ସବୁ ଦୁଃଖ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 17
ହେ ମୋର ମା, ତେବେ ସେ କାହିଁକି ଭୁଲିଯା? ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ସତ୍ୟ ନାମ। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 18
ସତ୍ୟ ନାମର ତିଳ ପରିମାଣ ମହିମା; କହି କହି ଥକି ଯାଏ, ମୂଲ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ। ଯଦି ସମସ୍ତେ ମିଶି କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତା’ହେଲେ ସେ ବଡ଼ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା କମ୍ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 19
ସେ ମରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେ ଦେଇଚାଲନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭୋଗ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁଣ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। କେହି ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ, କେହି ହେବ ନାହିଁ। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 20
ଯେତେ ବଡ଼ ତୁମେ, ସେତେ ବଡ଼ ତୁମର ଦାନ। ଯିଏ ଦିନ ସୃଷ୍ଟି କରି ରାତି କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭୁଲନ୍ତି, ସେମାନେ ନିମ୍ନ। ହେ ନାନକ, ନାମ ବିନା ସବୁ ଅସାର। ||୪||୩||
ଶ୍ଲୋକ 21
ରାଗ ଗୁଜରୀ, ମହଲା ୪। ହେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସତଗୁରୁ, ସତ୍ୟ ପୁରୁଷ, ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ମୁଁ କୀଟ, ପୋକ; ହେ ସତଗୁରୁ, ତୁମର ଶରଣ ନିଅ; ଦୟା କରି ମୋତେ ନାମ ପ୍ରକାଶ କର। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 22
ହେ ମୋର ବନ୍ଧୁ, ଗୁରୁଦେବ, ମୋତେ ରାମ ନାମ ପ୍ରକାଶ କର। ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ନାମ ମୋର ପ୍ରାଣ ସଖା; ହରିଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ ମୋର ଅଧାର। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 23
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଅତି ମହାନ ଭାଗ୍ୟ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହରି ହରି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପିପାସା। ଯେତେବେଳେ ହରି ହରି ନାମ ମିଳେ, ସେମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସଙ୍ଗତିରେ ମିଶି ଗୁଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 24
ଯେଉଁମାନେ ହରି ହରି ରସ ନାମ ପାଇ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟହୀନ, ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସତଗୁରୁଙ୍କ ଶରଣ, ସଙ୍ଗତିରେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧିକ୍, ଧିକ୍। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 25
ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସତଗୁରୁଙ୍କ ସଙ୍ଗତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କପାଳରେ ପୂର୍ବରୁ ଲେଖା ଲେଖାଯାଇଛି। ଧନ୍ୟ, ଧନ୍ୟ ସତସଙ୍ଗ, ଯେଉଁଥିରେ ହରି ରସ ମିଳେ; ନାନକଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ନାମ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ||୪||୪||
ଶ୍ଲୋକ 26
ରାଗ ଗୁଜରୀ, ମହଲା ୫। ହେ ମନ, କାହିଁକି ତୁ ପରିଶ୍ରମର ଚିନ୍ତା କରୁଛୁ, ଯେତେବେଳେ ହରି ପ୍ରଭୁ ସହାୟ ଅଟନ୍ତି? ସେ ପଥର ଓ ପର୍ବତରେ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଆଗରୁ ରଖିଛନ୍ତି। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 27
ହେ ମୋର ପ୍ରଭୁ, ସତସଙ୍ଗତିରେ ମିଳିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାର ହୋଇଯାଏ। ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ ପରମ ପଦ ପାଇଲା; ଶୁଷ୍କ କାଠ ସବୁଜ ହୋଇଗଲା। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 28
ମାତା, ପିତା, ଲୋକ, ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ – କେହି କାହାର ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଣ୍ଡର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଯୋଗାନ୍ତି; ହେ ମନ, କାହିଁକି ଭୟ କରୁଛୁ? ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 29
ଶହ ଶହ ମାଇଲ ଦୂରରୁ ଉଡ଼ି ଆସେ, ତା’ ପଛରେ ଛୁଆମାନେ ଛାଡ଼ି ହୋଇଯାଆନ୍ତି। କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଏ, କିଏ ଚୁଗାଏ? ମନରେ ତାହାର ସ୍ମରଣ କର। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 30
ନଅ ନିଧାନ, ଅଠର ପ୍ରକାର ସିଦ୍ଧି – ସବୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାତ ତଳେ ଅଛି। ହେ ନାନକ, ମୁଁ ବଳି, ବଳି, ସଦା ବଳି ଯାଉଛି; ତୁମର ସୀମା କିମ୍ବା ପାର ନାହିଁ। ||୪||୫||
ଶ୍ଲୋକ 31
ରାଗ ଆସା, ମହଲା ୪, ସୋ ପୁରଖ, ଏକ ଓଁକାର, ସତଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ।
ଶ୍ଲୋକ 32
ସେ ପୁରୁଷ, ନିରଞ୍ଜନ, ହରି ପୁରୁଷ, ନିରଞ୍ଜନ, ହରି ଅଗମ, ଅପାର। ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ହେ ସତ୍ୟ ସ୍ରଷ୍ଟା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମର; ହେ, ତୁମେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଦାତା। ହେ ସନ୍ଥଗଣ, ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର, ଯିଏ ସବୁ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି। ହରି ନିଜେ ପ୍ରଭୁ, ହରି ନିଜେ ସେବକ; ହେ ନାନକ, ଜୀବ କ’ଣ ବିଚାର କରେ? ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 33
ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; ହେ, ହରି ଏକ ପୁରୁଷ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ। କେହି ଦାତା, କେହି ଭିକାରୀ; ହେ, ସବୁ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳ। ତୁମେ ନିଜେ ଦାତା, ନିଜେ ଭୋକ୍ତା; ହେ, ତୁମ ବିନା ମୁଁ ଆଉ କିଛି ଜାଣେ ନାହିଁ। ତୁମେ ପରବ୍ରହ୍ମ, ଅନନ୍ତ, ଅନନ୍ତ; ହେ, ତୁମର କି ଗୁଣ କହି ଦେଖାଇବି? ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ସେବା କରନ୍ତି, ହେ, ନାନକ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦିଏ। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 34
ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ହେ, ସେମାନେ ଯୁଗରେ ସୁଖୀ। ସେମାନେ ମୁକ୍ତ, ମୁକ୍ତ; ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ହେ, ସେମାନଙ୍କର ଯମର ଫାଶ ଛିଣ୍ଡିଗଲା। ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଭୟ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ହେ, ସେମାନଙ୍କର ସବୁ ଭୟ ଚାଲିଗଲା। ଯେଉଁମାନେ ମୋର ହରିଙ୍କୁ ସେବା କଲେ, ହେ, ସେମାନେ ହରି ହରି ରୂପରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଧନ୍ୟ; ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ହେ, ନାନକ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦିଏ। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 35
ତୁମର ଭକ୍ତିର ଭଣ୍ଡାର, ହେ, ଅସୀମ, ଅନନ୍ତ। ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ ତୁମର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ହେ, ଅନେକ, ଅଗଣିତ। ତୁମର ଅନେକ, ହେ, ଅନେକ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଜପ କରନ୍ତି। ତୁମର ଅନେକ, ହେ, ଅନେକ ସ୍ମୃତି, ଶାସ୍ତ୍ର, କ୍ରିୟା, ଷଟ୍କର୍ମ ପଢ଼ନ୍ତି। ସେହି ଭକ୍ତ, ସେହି ଭକ୍ତ ଉତ୍ତମ, ହେ ନାନକ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ||୪||
ଶ୍ଲୋକ 36
ତୁମେ ଆଦି ପୁରୁଷ, ଅପରମ୍ପର, ସ୍ରଷ୍ଟା; ହେ, ତୁମ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ତୁମେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଏକ, ସବୁବେଳେ ଏକ; ହେ, ତୁମେ ଅଟଳ, ସ୍ରଷ୍ଟା, ସେହି। ତୁମେ ଯାହା ପସନ୍ଦ କର, ତାହା ହୁଏ; ହେ, ତୁମେ ଯାହା କର, ତାହା ହୁଏ। ତୁମେ ନିଜେ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ସୃଷ୍ଟି କର; ହେ, ତୁମେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରି ସବୁକୁ ଗୋପନ କର। ହେ ନାନକ, ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ଗୁଣ ଗାନ କରେ, ଯିଏ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି। ||୫||୧||
ଶ୍ଲୋକ 37
ଆସା ମହଲା ୪। ହେ ସ୍ରଷ୍ଟା, ସତ୍ୟ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ। ତୁମେ ଯାହା ପସନ୍ଦ କର, ତାହା ହେବ; ତୁମେ ଯାହା ଦିଅ, ମୁଁ ତାହା ପାଏ। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 38
ସବୁ ତୁମର; ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଅ। ଯାହାକୁ ତୁମେ କୃପା କର, ସେ ନାମ ରତ୍ନ ପାଏ। ଗୁରୁମୁଖ ପାଏ, ମନମୁଖ ହରାଏ। ତୁମେ ନିଜେ ବିଛିନ୍ନ କର, ନିଜେ ମିଳାଅ। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 39
ତୁମେ ନଦୀ; ସବୁ ତୁମଠାରେ ଅଛି। ତୁମ ବିନା ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ତୁମର ଖେଳ। ବିୟୋଗରେ ମିଳିଯାଆନ୍ତି, ସଂଯୋଗରେ ବିଛୁଡ଼ିଯାଆନ୍ତି। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 40
ଯାହାକୁ ତୁମେ ଜଣାଅ, ସେ ଜାଣେ। ସେ ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ଗୁଣ କହି ଦେଖାଏ। ଯେ ହରିଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ସେ ସୁଖ ପାଏ; ସହଜରେ ହରି ନାମରେ ଲୀନ ହୁଏ। ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 41
ତୁମେ ନିଜେ ସ୍ରଷ୍ଟା; ତୁମର କୃତ ସବୁ ହୁଏ। ତୁମ ବିନା ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରି ଦେଖ, ଜାଣ। ହେ ନାନକ, ଗୁରୁମୁଖ ହୋଇ ସେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ||୪||୨||
ଶ୍ଲୋକ 42
ଆସା ମହଲା ୧। ସେହି ହ୍ରଦରେ ବାସ କରୁଥିଲେ; ପାଣି ଓ ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ପଦ୍ମରେ ମୋହ, ପାଦ ଚାଲେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଦେଖେ, ସେଠାରେ ଡୁବିଯାଆନ୍ତି। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 43
ହେ ମୂର୍ଖ ମନ, ତୁମେ ଏକମାତ୍ରକୁ ଚିନ୍ତା କର ନାହିଁ। ହରିଙ୍କୁ ଭୁଲିବାରୁ ତୁମର ଗୁଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 44
ମୁଁ ଜତୀ ନୁହେଁ, ସତୀ ନୁହେଁ, ପଢ଼ିଲି ନାହିଁ; ମୂର୍ଖ, ମୂଢ଼ ଜନ୍ମ ହେଲି। ହେ ନାନକ, ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେମାନଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। ||୨||୩||
ଶ୍ଲୋକ 45
ଆସା ମହଲା ୫। ମାନବ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ହେ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ମିଳିବାର ଏହା ତୁମର ସମୟ। ତୁମର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କାମରେ ଆସେ ନାହିଁ। ସାଧୁସଙ୍ଗତିରେ ମିଳ, କେବଳ ନାମ ଭଜ। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 46
ଭବସାଗର ପାର ହେବା ପାଇଁ ସାଧନ ଲଗାଅ। ମାୟାର ରଙ୍ଗରେ ଜନ୍ମ ବୃଥା ଯାଉଛି। ||୧|| ରହାଉ ||
ଶ୍ଲୋକ 47
ମୁଁ ଜପ, ତପ, ସଂଯମ, ଧର୍ମ କମାଇ ନାହିଁ। ହେ ରାଜା ହରି, ମୁଁ ସାଧୁଙ୍କ ସେବା ଜାଣି ନାହିଁ। ହେ ନାନକ, କୁହ, ମୁଁ ନୀଚ କର୍ମ; ଶରଣ ପଡ଼ିଛି, ମୋର ଲଜ୍ଜା ରକ୍ଷା କର। ||୨||୪||
ଶ୍ଲୋକ 48
କବ୍ୟ ବାକ୍ୟ ବିନତୀ। ଚଉପଈ। ମୋତେ ହାତ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର। ମୋର ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ମୋର ମନ ତୁମର ଚରଣରେ ରହୁ। ମୋତେ ନିଜର ଜାଣି ପାଳନ କର। ||୩୭୭||
ଶ୍ଲୋକ 49
ମୋର ସବୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ମାର। ମୋତେ ହାତ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର। ମୋର ପରିବାର ସୁଖରେ ବଞ୍ଚୁ। ହେ କର୍ତ୍ତା, ମୋର ସବୁ ସେବକ ଓ ଶିଷ୍ୟ। ||୩୭୮||
ଶ୍ଲୋକ 50
ମୋତେ ନିଜ ହାତ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର। ସବୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଜି ସଂହାର କର। ମୋର ଆଶା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ତୋ ଭଜନର ପିପାସା ରହୁ। ||୩୭୯||
ଶ୍ଲୋକ 51
ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବି ନାହିଁ। ଯାହା ବର ଚାହେଁ, ତାହା ତୁମଠାରୁ ପାଏ। ମୋର ସେବକ ଓ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ମୋର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚୟନ କରି ମାର। ||୩_80||
ଶ୍ଲୋକ 52
ମୋତେ ହାତ ଦେଇ ଉଦ୍ଧାର କର। ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଦୂର କର। ସବୁବେଳେ ମୋର ପଛରେ ରୁହ। ହେ ଶ୍ରୀ ଅସିଧୁଜ (ତରବାରୀ ଧାରୀ), ରକ୍ଷା କର। ||୩_81||
ଶ୍ଲୋକ 53
ହେ ରକ୍ଷାକାରୀ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀ, ସନ୍ଥ ସହାୟ। ହେ ଦୀନବନ୍ଧୁ, ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ହନ୍ତା। ତୁମେ ଚଉଦ ଭୁବନର ସ୍ୱାମୀ। ||୩_82||
ଶ୍ଲୋକ 54
ମୃତ୍ୟୁ (କାଳ) ଆସି ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ ଧାରଣ କଲା। ମୃତ୍ୟୁ ଆସି ଶିବ ଅବତାର ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଆସି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲା। ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁର ତାମସା (ଖେଳ) ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ||୩_83||
ଶ୍ଲୋକ 55
ଯେଉଁ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗୀ ଶିବଙ୍କୁ କଲା, ବେଦରାଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କଲା। ଯେଉଁ ମୃତ୍ୟୁ ସବୁ ଲୋକ ସଜାଏ, ତାଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ||୩_84||
ଶ୍ଲୋକ 56
ଯେଉଁ ମୃତ୍ୟୁ ସମଗ୍ର ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା। ଆଦି ଓ ଅନ୍ତରେ ଏକ ଅବତାର; ସେହି ଗୁରୁ ବୋଲି ବୁଝ। ||୩_85||
ଶ୍ଲୋକ 57
ତାଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଯିଏ ନିଜେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସଜାଇଛନ୍ତି। ସେବକମାନଙ୍କୁ ଶିବଗୁଣ (କଲ୍ୟାଣ) ସୁଖ ଦିଅନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପଳ ମଧ୍ୟରେ ବଧ କରନ୍ତି। ||୩_86||
ଶ୍ଲୋକ 58
ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟର ଭିତର ଜାଣନ୍ତି। ଭଲ ଓ ମନ୍ଦର ପୀଡ଼ା ଚିହ୍ନନ୍ତି। ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଠାରୁ ହାତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ କୃପା ଦୃଷ୍ଟି କରି ଫୁଲିଯାଆନ୍ତି। ||୩_87||
ଶ୍ଲୋକ 59
ସନ୍ଥମାନେ ଦୁଃଖ ପାଇଲେ ସେ ଦୁଃଖୀ; ସାଧୁମାନେ ସୁଖ ପାଇଲେ ସେ ସୁଖୀ। ପ୍ରତ୍ୟେକର ପୀଡ଼ା ଚିହ୍ନନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟର ପଟ ପଟ ଜାଣନ୍ତି। ||୩_88||
ଶ୍ଲୋକ 60
ଯେତେବେଳେ ହେ କର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଉତ୍କର୍ଷ (ବୃଦ୍ଧି) କର, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜା ଅପାର ଦେହ ଧାରଣ କରେ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ କେବେ ଆକର୍ଷଣ (ସଂକୁଚିତ) କର, ସମସ୍ତ ଦେହ ତୁମଠାରେ ମିଳିଯାଏ। ||୩_89||
ଶ୍ଲୋକ 61
ଯେତେ ମୁଖ ସୃଷ୍ଟିରେ ଧାରଣ କରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ କହେ। ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ, ନିରାଳମ; ବେଦ, ଭେଦ ଓ ଆଲମ (ଜଗତ) ଜାଣ। ||୩୯୦||
ଶ୍ଲୋକ 62
ନିରଙ୍କାର, ନିର୍ବିକାର, ନିରଲମ୍ବ (ଆଶ୍ରୟହୀନ); ଆଦି, ଅନୀଲ, ଅନାଦି, ଅସମ୍ଭ। ମୂର୍ଖମାନେ ତାଙ୍କର ଭେଦ କହନ୍ତି; ଯାହାର ଭେଦ ବେଦ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ||୩୯୧||
ଶ୍ଲୋକ 63
ତାଙ୍କୁ ପଥର ବୋଲି ମଣନ୍ତି; ମହାମୂର୍ଖ, କିଛି ଭେଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ସଦାଶିବ କହନ୍ତି; ନିରଙ୍କାରଙ୍କର ଭିତ୍ତି ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ। ||୩୯୨||
ଶ୍ଲୋକ 64
ଯେତେ ପ୍ରକାର ବୁଦ୍ଧି ଅଛି, ସେତେ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ତୁମର ବିସ୍ତାର ଜାଣି ହୁଏ ନାହିଁ; କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଥମ ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା? ||୩୯୩||
ଶ୍ଲୋକ 65
ଏକ ରୂପ, ଅନୁପମ ସରୂପ; ଭିକାରୀ ହୋଇଗଲା, ରାଜା ହୋଇଗଲା, କୌଣସି ରାଜା। ଅଣ୍ଡଜ, ଜେରଜ, ସେତଜ (ଘର୍ମଜ) ସୃଷ୍ଟି କଲା; ଏବଂ ଉତ୍ଭୁଜ (ଉଦ୍ଭିଦ) ଖାଣି ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ||୩୯୪||
ଶ୍ଲୋକ 66
କେଉଁଠାରେ ଫୁଲି ରାଜା ହୋଇ ବସେ; କେଉଁଠାରେ ସଂକୁଚିତ ହୋଇ ସଙ୍କର (ଶିବ) ହୋଇଗଲା, ଏକତ୍ର। ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ; ଆଦି ଯୁଗାଦି ସରୂପ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ। ||୩୯୫||
ଶ୍ଲୋକ 67
ଏବେ ମୋର ରକ୍ଷା ତୁମେ କର। ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ଅଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କର। ଯେତେ ଦୁଷ୍ଟ ଉପଦ୍ରବ ଉଠାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କର। ||୩_96||
ଶ୍ଲୋକ 68
ଯେଉଁମାନେ ହେ ଅସିଧୁଜ, ତୁମର ଶରଣରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖୀ ହୋଇ ମରନ୍ତି। ହେ ପୁରୁଷ, ଯାହାର ପାଦ ତୁମର ପଡ଼େ, ତାହାର ତୁମେ ସବୁ ସଙ୍କଟ ଦୂର କର। ||୩୯୭||
ଶ୍ଲୋକ 69
ଯେ କଳି (ଯୁଗ)ରେ ଥରେ ଧ୍ୟାନ କରେ, ତା’ ନିକଟକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ ନାହିଁ। ତାହାର ସବୁ କାଳଠାରୁ ରକ୍ଷା ହୁଏ; ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଆରିଷ୍ଟ (ଅମଙ୍ଗଳ) ତତ୍କାଳ ଦୂର ହୁଏ। ||୩_98||
ଶ୍ଲୋକ 70
ତୁମେ ଯାହାକୁ କୃପା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ, ତା’ର ତାପ (ବ୍ୟଥା) ତନକ (କ୍ଷଣ) ମଧ୍ୟରେ ହରଣ କର। ତା’ର ଘରେ ସବୁ ଋଦ୍ଧି ଓ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଛାୟା ମଧ୍ୟ ଛୁଇଁ ପାରେ ନାହିଁ। ||୩୯୯||
ଶ୍ଲୋକ 71
ଯେ ଥରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କଲା, ତାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଫାଶରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲ। ଯେ ତୁମର ନାମ କହିଲା, ସେ ଦାରିଦ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୋଷରୁ ରହିଲା। ||୪୦୦||
ଶ୍ଲୋକ 72
ହେ ଖଡ୍ଗକେତୁ (ତରବାରୀ ଧାରୀ), ମୁଁ ତୁମର ଶରଣରେ। ମୋତେ ହାତ ଦେଇ ଉଦ୍ଧାର କର। ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ମୋର ସହାୟ ହୁଅ। ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୋଷରୁ ରକ୍ଷା କର। ||୪୦୧||
ଶ୍ଲୋକ 73
ସ୍ୱୟଂ। ଯେବେ ମୁଁ ତୁମର ପାଦ ଧରିଛି, ସେବେଠାରୁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ମୋତେ ଆଖି ତଳେ ଦେଖି ପାରି ନାହିଁ। ରାମ, ରହୀମ, ପୁରାଣ, କୁରାନ ଅନେକ କହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ମତ ମାନିଲି ନାହିଁ। ସ୍ମୃତି, ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦ ସବୁ ଅନେକ ଭେଦ କହନ୍ତି, ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଜାଣିଲି ନାହିଁ। ହେ ଶ୍ରୀ ଅସିପାଣି (ଖଡ୍ଗଧାରୀ), ତୁମର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯାହା କହି ନାହିଁ, ସବୁ ତୁମଠାରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା। ||୮_63||
ଶ୍ଲୋକ 74
ଦୋହରା। ସବୁ ଦ୍ୱାର ଛାଡ଼ି ତୁମର ଦ୍ୱାର ଧରିଛି। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ବାହୁ ଧରିବାର ଲଜ୍ଜା, ତୁମର ଦାସ। ||୮_64||
ଶ୍ଲୋକ 75
ହେ ମାତା, ଆନନ୍ଦ ଆସିଛି, କାରଣ ମୁଁ ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ପାଇଛି।
ମୁଁ ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ସହଜ ସ୍ୱଭାବରେ ପାଇଛି; ମୋ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ପନ୍ଦିତ ହେଉଛି।
ରାଗମାନଙ୍କର ରତ୍ନସମୂହ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଶବଦର ବାଣୀ ଗାଇବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ମନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶବଦ ଗାନ କର।
ନାନକ କହନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଆସିଛି, କାରଣ ମୁଁ ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ପାଇଛି।
ଶ୍ଲୋକ 76
ହେ ମୋର ମନ, ତୁ ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରୁହ। ହରିଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରୁହ, ହେ ମୋର ମନ, ଏଥିରେ ସବୁ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଯାଅ। ସେ ତୁମକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବେ, ତୁମର ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଜାଇବେ। ସବୁ ବିଷୟରେ ସମର୍ଥ ସ୍ୱାମୀ; ତାଙ୍କୁ କାହିଁକି ମନରୁ ଭୁଲିବ? ନାନକ କହନ୍ତି, ହେ ମୋର ମନ, ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରୁହ। ||୨||
ଶ୍ଲୋକ 77
ହେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ତୁମର ଘରେ କ’ଣ ନାହିଁ? ତୁମର ଘରେ ସବୁକିଛି ଅଛି; ଯାହାକୁ ଦିଅ, ସେ ପାଏ। ସବୁବେଳେ ତୁମର ସିଫତି ଓ ସଲାହ; ନାମ ମନରେ ବସାଏ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନରେ ନାମ ବସେ, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନେକ ଶବ୍ଦ ବାଜେ। ନାନକ କହନ୍ତି, ହେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ତୁମର ଘରେ କ’ଣ ନାହିଁ? ||୩||
ଶ୍ଲୋକ 78
ସତ୍ୟ ନାମ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଧାର। ସତ୍ୟ ନାମ ମୋର ଆଧାର; ଏହା ମୋର ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଧା ଦୂର କରିଛି।
ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ମୋ ମନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆସିଛି; ଏହା ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
ଯିଏ ମୋତେ ଏହି ମହାନ ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେହି ଗୁରୁଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ବଳି।
ନାନକ କହନ୍ତି, ହେ ସାଧୁଗଣ, ଶୁଣ, ଶବଦକୁ ପ୍ରେମ କର। ସତ୍ୟ ନାମ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଧାର।
ଶ୍ଲୋକ 79
ପାଞ୍ଚ ଶବ୍ଦ ବାଜେ ସେହି ଭାଗ୍ୟବାନ ଘରେ। ଭାଗ୍ୟବାନ ଘରେ ଶବ୍ଦ ବାଜେ, ଯେଉଁ ଘରେ କଳା ଧାରିତ। ପାଞ୍ଚ ଦୁତଙ୍କୁ ତୁମ ବଶରେ କଲ, ମୃତ୍ୟୁ କଣ୍ଟକକୁ ମାରିଲ। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ କର୍ମରୁ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ହରି ନାମରେ ଲାଗିଲେ। ନାନକ କହନ୍ତି, ସେଠାରେ ସୁଖ ହେଲା; ସେହି ଘରେ ଅନାହତ ଧ୍ୱନି ବାଜିଲା। ||୫||
ଶ୍ଲୋକ 80
ହେ ଭାଗ୍ୟବାନ, ଆନନ୍ଦର ଗୀତ ଶୁଣ; ତୁମ୍ଭର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ପରମ ପ୍ରଭୁ ପରମେଶ୍ୱର ମିଳିଲେ; ତୁମ୍ଭର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ଶେଷ ହେଲା।
ସତ୍ୟ ବାଣୀ ଶୁଣିବାରୁ ଦୁଃଖ, ରୋଗ ଓ ପୀଡ଼ା ଦୂର ହେଲା।
ସାଧୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଜାଣି ଆନନ୍ଦରେ ମଗ୍ନ।
ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତି ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି ସେମାନେ ପାବନ ହୁଅନ୍ତି; ସତ୍ଗୁରୁ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ।
ନାନକ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି; ଅନାହତ ନାଦର ତୂରୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୁଏ।
ଶ୍ଲୋକ 81
ଥାଳରେ ତିନୋଟି ବସ୍ତୁ ରଖାଯାଇଛି: ସତ୍ୟ, ସନ୍ତୋଷ ଓ ବିଚାର।
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅମୃତ ନାମ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର।
ଯିଏ ଏହା ଖାଏ ଓ ଉପଭୋଗ କରେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଭଣ୍ଡାର ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ; ଏହାକୁ ସଦା ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି ରଖ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ଅନ୍ଧକାର ଭବସାଗର ପାର ହୁଏ। ନାନକ କହନ୍ତି, ସବୁକିଛି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରକାଶ।
ଶ୍ଲୋକ 82
ଶ୍ଲୋକ ମହଲା ୫। ତୁମେ ଯାହା କର, ତାହା ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଯୋଗ୍ୟ କରିଛ। ମୁଁ ନିର୍ଗୁଣ, ମୋର କୌଣସି ଗୁଣ ନାହିଁ; ତୁମେ ନିଜେ ଦୟା କଲ। ଦୟା ହେଲା, ମିହରମତ୍ (କୃପା) ହେଲା; ସତଗୁରୁ ବନ୍ଧୁ ମିଳିଲେ। ହେ ନାନକ, ନାମ ମିଳିଲେ ଜୀଇଁବି; ତନୁ ମନ ସବୁଜ ହୋଇଯିବ। ||୧||
ଶ୍ଲୋକ 83
ତୁମେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ଯେଉଁଠି ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ସେଠାରେ ତୁମେ ଗର୍ଭର ଅଗ୍ନିରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛ।
ତୁମ ନାମ ଶୁଣି ମୃତ୍ୟୁର ଦୂତମାନେ ପଛକୁ ହଟନ୍ତି।
ଗୁରୁଙ୍କ ଶବଦର ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର, ଅଗାଧ ଭବସାଗର ପାର ହୁଏ।
ଯେଉଁମାନେ ପିପାସା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରନ୍ତି।
ଏହି କଳିଯୁଗର ଅନ୍ଧକାରରେ ଏହା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ — ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ଗାନ।
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ୱାସକୁ ତୁମେ ଦେଖ।
ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଥିବା କେହି ଖାଲି ହାତରେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 84
ଭିତରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପାସନା କର; ଜିହ୍ୱାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ଜପ କର।
ଆଖିରେ ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖ; କାନରେ ଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ।
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱିତ ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦରବାରରେ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
ନାନକ କହନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ସେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି କୃପା ବର୍ଷାନ୍ତି; ସେମାନେ ଏହି ଦାନ ପାଆନ୍ତି।
ସେମାନେ ଜଗତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏପରି ଆତ୍ମା ଅତି ବିରଳ।
ଶ୍ଲୋକ 85
ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ରକ୍ଷକ; ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ସେ ମୋତେ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣରେ ସ୍ଥାପିତ କରି ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାଧାନ କଲେ।
ସେ କୃପାଳୁ ହେଲେ; ମୋତେ ଭୁଲିଲେ ନାହିଁ। ସାଧୁମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଭବସାଗର ପାର ହେଲି।
ନିନ୍ଦାକାରୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।
ନାନକ କହନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ମାଲିକଙ୍କ ଆଧାରରେ ମନ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ସ୍ମରଣ କଲେ ଶାନ୍ତି ଆସେ ଓ ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ।
ଶ୍ଲୋକ 86
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ପବିତ୍ର ପାଠ୍ୟଟି ଶ୍ରୀ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବ ରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି, ଯାହା ସିଖ ଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ । ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁ (ମହଲା ୧, ୩, ୪, ୫) ଓ ଭଗତମାନଙ୍କର ବାଣୀ ଅଛି । ଏହାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଧ୍ୟାନ ଓ ଗୁରୁବାଣୀ ଶ୍ରବଣ ସମୟରେ ପାଠ କରାଯାଏ । ଏହା ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା, ଭକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରେ ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Guru Nanak Dev Ji · Sikh Guru (First of the Ten) · 1469–1539 CE, Punjab
The founder of Sikhism and the first of the Ten Sikh Gurus, born in Talwandi (present-day Nankana Sahib, Pakistan). He undertook long journeys (Udasis) across South Asia and beyond to share his teachings on the oneness of God and the equality of all people, and composed hymns later included in the Guru Granth Sahib.
Guru Nanak Dev Jiଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ଏକାଧିକ ଗୁରୁ ରଚୟିତା
ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବ ଓ ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ଆସିଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ଗୁରୁ ନାନକ (ମହଲା ୧), ଗୁରୁ ଅମରଦାସ (ମହଲା ୩), ଗୁରୁ ରାମଦାସ (ମହଲା ୪), ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ (ମହଲା ୫) ଓ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କ ରଚନା ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଗ ଓ ମହଲା (ରଚୟିତା କ୍ରମାଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଯାହା ଶିଖ ଶାସ୍ତ୍ରର ସଂରଚନାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଂଶ (ପଦ ୪୮–୭୪)
ପଦ ୪୮ରୁ ୭୨ ହେଉଛି କବିୟୋ ବାଚ ବେନତୀ ଚୌପାଈ, ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥର ଚରିତ୍ରୋପାଖ୍ୟାନ ବିଭାଗରୁ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହାକୁ ସମାପନ କରୁଥିବା ସବୈଯା ଓ ଦୋହରା (ପଦ ୭୩–୭୪) ଚୌବିସ ଅବତାର ବିଭାଗର ରାମ ଅବତାର ଅଂଶରୁ ନିଆଯାଇଛି।
ଆନନ୍ଦ ସାହିବ (ପଦ ୭୫–୮୦)
ଗୁରୁ ଅମରଦାସଙ୍କ ରଚିତ 'ଆନନ୍ଦ ସାହିବ' (ଆନନ୍ଦର ଗୀତ) ସତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ଆନନ୍ଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧିରୁ ଆସୁଥିବା ଅନ୍ତଃଶାନ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଯାପନ କରେ। ଏହା ଶିଖ ବିବାହ ସମାରୋହ (ଆନନ୍ଦ କାରଜ) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବ ସମାବେଶରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଏ।
ସୋ ପୁରଖ ଧ୍ୟାନ (ପଦ ୩୧–୩୬)
ଗୁରୁ ରାମଦାସଙ୍କ ଏହି ରଚନା 'ସୋ ପୁରଖ' (ସେହି ଆଦି ସତ୍ତା) ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ଅତୁଳନୀୟ, ନିରାକାର ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନମୟ ସ୍ତୋତ୍ର। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ବାସ କରେ, ଏବଂ ହୃଦୟର ଭକ୍ତି ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ।
ମୁଣ୍ଡାବଣୀ ମୋହର (ପଦ ୮୧)
ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ 'ମୁଣ୍ଡାବଣୀ' (ମୋହର ପଦ) ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବ ସମାପ୍ତ କରେ। ଏହା ତିନି ଗୁଣ — ସତ୍ୟ (ସତ୍), ସନ୍ତୋଷ (ସନ୍ତୋଖ) ଓ ଚିନ୍ତନ (ବିଚାର) — ଗଣନା କରେ ଏବଂ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଦିବ୍ୟ ନାମ (ଅମୃତ ନାମ) ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଆଧାର। ଏହି ପଦ ଭବସାଗର ପାର ହେବାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଶିଖ ମୂଳ ଶିକ୍ଷାକୁ ଦୃଢ଼ କରେ।
ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିରୋଧାଭାସ (ପଦ ୦–୨)
ଆରମ୍ଭର ପଂକ୍ତିମାନେ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁରୁ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଓ ନାମଦେବଙ୍କ ଉନ୍ନୟନର କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ସଲୋକ ଏହି ବିରୋଧାଭାସକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ ଯେ ଦୁଃଖ ଔଷଧ (ଦୁଖ ଦାରୁ) ଓ ସାଂସାରିକ ସୁଖ ରୋଗ (ସୁଖ ରୋଗୁ) ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ପରମ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
Guru Nanak Dev Ji
ଶਿଖ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
