ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਸ਼ਬਦ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਹਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹਰਣਾਖਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ। ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿੰਦਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਕੇ ਨਾਮਦੇਉ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਲਾਇਆ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਅਜਿਹੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਦੁੱਖ ਦਵਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਰੋਗ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਸੁੱਖ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਤੂੰ ਕਰਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋਤਿ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਕਲ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤਿ ਸੁਆਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਿਫ਼ਤਿ ਕੀਤੀ ਉਹ ਪਾਰ ਉੱਤਰ ਗਿਆ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਕਰਤਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਸੀ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਇਹ ਰਾਗ ਆਸਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਤੇਰਾ ਉਹ ਦਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਉਹ ਘਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਨਾਦ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਅਸੰਖ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਕਿੰਨੇ ਰਾਗ ਪਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿੰਨੇ ਤੇਰੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦਰ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਿਖ ਕੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਲਿਖ ਲਿਖ ਕੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਤੈਨੂੰ ਈਸ਼ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਦਾ ਸਵਾਰੇ ਹੋਏ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦਰਾਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰ ਤੇ। ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਸਾਧ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਜਤੀ, ਸਤੀ, ਸੰਤੋਖੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਖੀਸੁਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਤੈਨੂੰ ਮੋਹਣੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੁਰਗ, ਮਛ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ। ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਰਤਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਅਠੱਸਠ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ। ਤੈਨੂੰ ਜੋਧ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸੂਰਮੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਖਾਣੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਖੰਡ, ਮੰਡਲ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਧਾਰੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਉਹੀ ਤੈਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਸ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਤੈਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਨਾਨਕ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ?
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਉਹੀ ਉਹੀ ਸਦਾ ਸੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਸੱਚਾ, ਸੱਚੀ ਨਾਈ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਹੈ ਵੀ, ਹੋਵੇਗਾ ਵੀ, ਜਾਵੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਰਚਨਾ ਰਚੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਰੰਗ-ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਕਰ ਕਰ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸਾਹਾਂ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਨਕ! ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਵੱਡੇ ਹਨ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ, ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ। ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਸਭ ਸੁਰਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਰਤ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਕੀਮਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਮਤ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ, ਧਿਆਨੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਤੇਰੀ ਤਿਲ ਭਰ ਵਡਿਆਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਸਭ ਸਤ, ਸਭ ਤਪ, ਸਭ ਚੰਗਿਆਈਆਂ, ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਰੋਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਆਖਣ ਵਾਲਾ ਕੀ ਵੇਚਾਰਾ ਕਰੇ? ਤੇਰੇ ਭੰਡਾਰ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਉਪਾਅ? ਹੇ ਨਾਨਕ! ਸੱਚਾ ਸਵਾਰਨਹਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਆਖਣ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ, ਵਿਸਰਨ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਵਾਂ। ਆਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਸੱਚਾ ਨਾਉਂ। ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਭੁੱਖ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਖਾ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 17
ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸਰੇ, ਹੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ? ਸੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 18
ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਤਿਲ ਭਰ ਵਡਿਆਈ, ਆਖ ਆਖ ਕੇ ਥੱਕ ਗਏ, ਪਰ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਜੇ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਆਖਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 19
ਨਾ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਗੁਣ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 20
ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤੂੰ ਆਪ ਹੈਂ, ਉੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤੇਰੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਨ ਕਰ ਕੇ ਰਾਤ ਬਣਾਈ। ਖਸਮ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕਮਜਾਤ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਸੁਆਹ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 21
ਹੇ ਹਰੀ ਦੇ ਜਨ, ਸਤਿਗੁਰੂ, ਸਤਪੁਰਖ! ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਾਸ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਕੀੜੇ, ਕਿਰਮ ਹਾਂ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 22
ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਗੁਰਦੇਵ! ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ। ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਲ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਸਖਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੀ ਕੀਰਤ ਮੇਰੀ ਰਹਿਰਾਸ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 23
ਹਰੀ ਦੇ ਜਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ-ਹਰੀ ਦੀ ਸਰਧਾ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਹੈ। ਹਰੀ-ਹਰੀ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਗਤਿ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 24
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ-ਹਰੀ-ਹਰੀ ਦਾ ਰਸ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਭਾਗਹੀਣ ਹਨ, ਜਮ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ, ਸੰਗਤਿ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਣ ਧਿਰਕਾਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਣੀ ਧਿਰਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 25
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਜਨ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਪਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧੁਰੋਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਧੰਨ ਹੈ ਸਤਸੰਗਤਿ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦਾ ਰਸ ਪਾਇਆ, ਹੇ ਨਾਨਕ! ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 26
ਹੇ ਮਨ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਉਦਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਜੀਉ ਆਪ ਹੀ ਆਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਜ਼ਕ ਅੱਗੇ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 27
ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਧਵ! ਜੋ ਸਤਸੰਗਤਿ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਪਾਇਆ, ਸੁੱਕੇ ਕਾਸਟ ਹਰੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਲੋਕ 28
ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਲੋਕ, ਪੁੱਤਰ, ਇਸਤਰੀ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਸਿਰ-ਸਿਰ ਰਿਜ਼ਕ ਠਾਕੁਰ ਆਪ ਸੰਬਾਹਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ?
ਸ਼ਲੋਕ 29
ਉੱਡ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਸਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੱਚੇ ਛਰਿਆ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਖੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਚੁਗਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰਨ ਕਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 30
ਸਭ ਨਿਧਾਨ, ਦਸ ਅਸਟ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਲਿ-ਬਲਿ, ਸਦਾ ਬਲਿ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਾਰ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 31
ਰਾਗ ਆਸਾ, ਚੌਥੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ, ਸੋ ਪੁਰਖ, ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 32
ਉਹ ਪੁਰਖ ਨਿਰੰਜਨ ਹੈ, ਹਰੀ ਪੁਰਖ ਨਿਰੰਜਨ, ਅਗਮ, ਅਪਾਰ। ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੱਚੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ! ਸਭ ਜੀਅ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਜੀਆਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੰਤੋ! ਹਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਓ, ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖ ਵਿਸਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਆਪ ਠਾਕੁਰ ਹੈ, ਆਪ ਸੇਵਕ, ਹੇ ਨਾਨਕ! ਜੰਤ ਵਿਚਾਰਾ ਕੀ ਕਰੇ?
ਸ਼ਲੋਕ 33
ਤੂੰ ਘਟ-ਘਟ ਅੰਦਰ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ, ਇੱਕੋ ਪੁਰਖ ਸਮਾਇਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਦਾਤੇ, ਕੋਈ ਭਿਖਾਰੀ, ਸਭ ਤੇਰੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਆਪ ਦਾਤਾ, ਆਪ ਭੋਗਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਤੂੰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ, ਬੇਅੰਤ, ਤੇਰੇ ਕੀ ਗੁਣ ਆਖ ਸਕਾਂ? ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 34
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖਵਾਸੀ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਮ ਦੀ ਫਾਸੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਉ ਹਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਡਰ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਹਰੀ-ਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ, ਨਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 35
ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬੇਅੰਤ ਭਰੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਨੇਕ, ਅਨੰਤ। ਤੇਰੀ ਅਨੇਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਛੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਗਤ ਭਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਨਕ! ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਰੀ ਭਗਵੰਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 36
ਤੂੰ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਅਪਰੰਪਰ, ਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਜੁਗ-ਜੁਗ ਇੱਕੋ, ਸਦਾ-ਸਦਾ ਇੱਕੋ, ਤੂੰ ਨਿਹਚਲ ਕਰਤਾ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਭਾਵਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਤੂੰ ਆਪ ਸਿਰਜ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਗੋਇਆ। ਨਾਨਕ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 37
ਤੂੰ ਕਰਤਾ, ਸੱਚਾ, ਮੇਰਾ ਸਾਈਂ ਹੈਂ। ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਭਾਵਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 38
ਸਭ ਤੇਰੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਧਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਮ ਰਤਨ ਪਾਇਆ। ਗੁਰਮੁਖ ਨੇ ਪਾਇਆ, ਮਨਮੁਖ ਨੇ ਗਵਾਇਆ। ਤੂੰ ਆਪ ਵਿਛੋੜਿਆ, ਆਪ ਮਿਲਾਇਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 39
ਤੂੰ ਦਰਿਆ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੀਅ-ਜੰਤ ਸਭ ਤੇਰਾ ਖੇਲ ਹੈ। ਵਿਜੋਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਛੁੜੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 40
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਜਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸਦਾ ਆਖ ਕੇ ਵਖਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ ਪਾਇਆ। ਸਹਜ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 41
ਤੂੰ ਆਪ ਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਸਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਗੁਰਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 42
ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਮੋਹ ਦਾ ਕਵਲ, ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਸ਼ਲੋਕ 43
ਹੇ ਮੂਰਖ ਮਨ! ਤੂੰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੇਤਦਾ। ਹਰੀ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 44
ਨਾ ਮੈਂ ਜਤੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਸਤੀ, ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਮੂਰਖ, ਮੁਗਧ, ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਨਾਨਕ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਨ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਸਰਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 45
ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੇਹੁਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਵਾਰੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਿੱਚ ਮਿਲ, ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰ।
ਸ਼ਲੋਕ 46
ਭਵਜਲ ਤਰਨ ਲਈ ਸਰੰਜਾਮ ਲਗਾ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 47
ਨਾ ਜਪ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਸੰਜਮ, ਨਾ ਧਰਮ ਕਮਾਇਆ। ਸੇਵਾ, ਸਾਧ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ, ਹੇ ਹਰੀ ਰਾਇ! ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਨੀਚ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਸਰਨ ਪਏ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 48
ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਾਣ ਕੇ ਪਾਲਣ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 49
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ ਕਰੋ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ। ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੁਖੀ ਰਹੇ, ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖ, ਹੇ ਕਰਤਾਰ!
ਸ਼ਲੋਕ 50
ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਭਜਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 51
ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ ਧਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੈਥੋਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰੋ, ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਮਾਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 52
ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਮਰਨ ਕਾਲ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਹੇ ਸ੍ਰੀ ਅਸਿਧੁਜ! ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 53
ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਹੇ ਰੱਖਣਹਾਰ! ਸਾਹਿਬ, ਸੰਤ, ਸਹਾਇ, ਪਿਆਰੇ। ਹੇ ਦੀਨਬੰਧੁ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਹੰਤਾ! ਤੁਸੀਂ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਤ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 54
ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ, ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਵਤਾਰ ਹੋਏ। ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਕਾਲ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 55
ਜਿਸ ਕਾਲ ਨੇ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕੀਤਾ, ਬੇਦ ਰਾਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਜਿਸ ਕਾਲ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕ ਸਵਾਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 56
ਜਿਸ ਕਾਲ ਨੇ ਸਭ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ, ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਜਛਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਆਦਿ ਅੰਤ ਇੱਕੋ ਅਵਤਾਰ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਸਮਝੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 57
ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਆਪ ਸਵਾਰੀ। ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਵਗੁਣ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 58
ਤੂੰ ਘਟ-ਘਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਭਲੇ-ਬੁਰੇ ਦੀ ਪੀੜ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਚੀਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਾਥੀ ਤੱਕ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰ ਕੇ ਖਿੜਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 59
ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਪਾਏ ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਪਾਏ ਤਾਂ ਸੁਖੀ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦੀ ਪੀੜ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਘਟ-ਘਟ ਦੇ ਪਟ-ਪਟ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 60
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉੱਤਕਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਅਪਾਰ ਦੇਹ ਧਾਰਦਾ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਆਕਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 61
ਜਿੰਨੇ ਬਦਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਾਲਾ ਹੈਂ, ਬੇਦ, ਭੇਦ, ਅਤੇ ਆਲਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 62
ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਨਿਰਲੰਭ, ਆਦਿ, ਅਨੀਲ, ਅਨਾਦਿ, ਅਸੰਭ ਹੈਂ। ਮੂਰਖ ਤੇਰਾ ਭੇਦ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭੇਵ ਬੇਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 63
ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਮਹਾ ਮੂਰਖ, ਕੁਝ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਭੇਵ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 64
ਜਿੰਨੀ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ, ਉੰਨਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਬਰਨਦੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਪਸਾਰਾ ਨਹੀਂ ਲੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ?
ਸ਼ਲੋਕ 65
ਇੱਕੋ ਰੂਪ, ਅਨੂਪ ਸਰੂਪ, ਕਦੇ ਰੰਕ, ਕਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਦੇ ਭੂਪਾ। ਅੰਡਜ, ਜੇਰਜ, ਸੇਤਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਫਿਰ ਉਤਭੁਜ ਖਾਣੀ ਰਚ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 66
ਕਦੇ ਫੁੱਲ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਿਮਟ ਕੇ ਸੰਕਰ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਚੰਭਵ ਦਿਖਾਈ, ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਸਰੂਪ, ਸੁਯੰਭਵ।
ਸ਼ਲੋਕ 67
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਅਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਜਿੰਨੇ ਦੁਸ਼ਟ ਉਤਪਾਤ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮਲੇਛਾਂ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 68
ਜੋ ਅਸਿਧੁਜ ਤੇਰੀ ਸਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟ ਟਾਲਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 69
ਜੋ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੇ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟ ਅਰਿਸ਼ਟ ਤੁਰੰਤ ਟਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 70
ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਦੇ ਤਾਪ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿੱਧੀਆਂ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਛਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 71
ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤੈਨੂੰ ਸੰਭਾਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦੀ ਫਾਸ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦਰਿਦਰ, ਦੁਸ਼ਟ, ਦੋਖ ਤੋਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 72
ਹੇ ਖੜਗਕੇਤੁ! ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨ ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਸਹਾਈ ਹੋਵੋ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੋਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਸ਼ਲੋਕ 73
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਫੜਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਅੱਖ ਉਠਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ। ਰਾਮ, ਰਹੀਮ, ਪੁਰਾਣ, ਕੁਰਾਨ, ਅਨੇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਮਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਬੇਦ, ਸਭ ਬਹੁਤ ਭੇਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ। ਹੇ ਸ੍ਰੀ ਅਸਿਪਾਨ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਬਖਾਨਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 74
ਸਾਰੇ ਦੁਆਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਦੁਆਰ ਫੜਿਆ। ਬਾਂਹ ਫੜਨ ਦੀ ਲਾਜ, ਹੇ ਗੋਬਿੰਦ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 75
ਅਨੰਦ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ! ਮੈਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਾਇਆ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਾਇਆ, ਸਹਜ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਧਾਈਆਂ ਵੱਜੀਆਂ। ਰਾਗ ਰਤਨ, ਪਰਵਾਰ, ਪਰੀਆਂ, ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਣ ਆਈਆਂ। ਸ਼ਬਦ ਗਾਓ, ਹਰੀ ਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਨੰਦ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਾਇਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 76
ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਤੂੰ ਸਦਾ ਹਰੀ ਨਾਲ ਰਹੁ। ਹਰੀ ਨਾਲ ਰਹੁ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਵਿਸਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਤੇਰਾ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰੇਗਾ। ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸੁਆਮੀ, ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਵਿਸਰੇ? ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਸਦਾ ਹਰੀ ਨਾਲ ਰਹੁ।
ਸ਼ਲੋਕ 77
ਹੇ ਸੱਚੇ ਸਾਹਿਬ! ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਹੀਂ? ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਾਵੇ। ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤਿ-ਸਲਾਹ, ਨਾਮ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਵੱਸਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਘਨੇਰੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੱਚੇ ਸਾਹਿਬ! ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਹੀਂ?
ਸ਼ਲੋਕ 78
ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਆਧਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਭੁੱਖਾਂ ਗਵਾਈਆਂ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਖ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਤੋ! ਸੁਣੋ, ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ। ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 79
ਉਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਲਾ ਧਾਰੀ ਗਈ। ਪੰਚ ਦੂਤ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਕੀਤੇ, ਕਾਲ ਕੰਟਕ ਮਾਰਿਆ। ਧੁਰੋਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਹਰੀ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੁਖ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਨਹਦ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 80
ਅਨੰਦ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵੱਡਭਾਗੀਓ! ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਵਿਸੂਰੇ ਉਤਰ ਗਏ। ਦੁੱਖ, ਰੋਗ, ਸੰਤਾਪ ਉਤਰ ਗਏ, ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਸੰਤ, ਸਾਜਨ ਸਰਸ ਹੋ ਗਏ, ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ। ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਲੱਗੇ, ਅਨਹਦ ਤੂਰੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 81
ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਸਤੂਆਂ ਪਈਆਂ: ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਵੀਚਾਰ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਖਾਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੰਚੇ, ਉਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਸਤੂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਨਿਤ-ਨਿਤ ਉਰਿ ਧਾਰੋ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਰਨ ਲੱਗ ਕੇ ਤਰੀਏ, ਹੇ ਨਾਨਕ! ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਸਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 82
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਨਿਰਗੁਣਿਆਰ, ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਤਰਸ ਕੀਤਾ। ਤਰਸ ਹੋਇਆ, ਮਿਹਰਮਤਿ ਹੋਈ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਜਣ ਮਿਲਿਆ। ਨਾਨਕ! ਨਾਮ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ, ਤਨ-ਮਨ ਹਰਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 83
ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉੱਥੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖ ਹੈ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ। ਸੁਣ ਕੇ ਜਮ ਦੇ ਦੂਤ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਜਲ ਬਿਖਮ, ਅਸਗਾਹ, ਗੁਰ ਸ਼ਬਦੀ ਪਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣੇ। ਸਭ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾਲ, ਸਾਹ-ਸਾਹ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਬਿਰਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 84
ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਰਾਧਨ ਕਰਨਾ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ। ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨਾ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਰੱਤੇ ਹੋਏ, ਦਰਗਹ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਸਤੁ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਗ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਰਲੇ ਕੋਈ-ਕੋਈ।
ਸ਼ਲੋਕ 85
ਰੱਖਣਹਾਰ ਨੇ ਆਪ ਰੱਖਿਆ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪਾ ਕੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰੇ। ਉਹ ਆਪ ਦਇਆਲ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਵਿਸਾਰਿਆ। ਸਾਧ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਵਿੱਚ ਭਵਜਲ ਤਾਰਿਆ। ਸਾਕਤ, ਨਿੰਦਕ, ਦੁਸ਼ਟ, ਖਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਟੇਕ, ਨਾਨਕ! ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਿਆਂ ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 86
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੂਜਾ (ਕੀਰਤਨ) ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ, ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Guru Nanak Dev Ji · Sikh Guru (First of the Ten) · 1469–1539 CE, Punjab
The founder of Sikhism and the first of the Ten Sikh Gurus, born in Talwandi (present-day Nankana Sahib, Pakistan). He undertook long journeys (Udasis) across South Asia and beyond to share his teachings on the oneness of God and the equality of all people, and composed hymns later included in the Guru Granth Sahib.
Guru Nanak Dev Ji ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰਾਗ ਅਤੇ ਮਹਲਾ
ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਸਾ, ਗੂਜਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਮਕਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੋ ਦਰੁ ਤੇਰਾ ਕੇਹਾ (ਰਾਗੁ ਆਸਾ, ਮਹਲਾ ੧)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਨ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਸਿੱਧ, ਸਾਧ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੰਦੁ ਭਇਆ ਮੇਰੀ ਮਾਏ
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਅਨੰਦ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ 'ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ' ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਹੈ।
ਕਬ੍ਯੋ ਬਾਚ ਬੇਨਤੀ ਚੌਪਈ (ਸ਼ਬਦ 48-74)
ਇਹ ਭਾਗ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਪਈ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਦਾ ਸਵੈਯਾ ਤੇ ਦੋਹਰਾ ਚੌਬੀਸ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਰਾਮ ਅਵਤਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਉਸਤਤ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੁੰਦਾਵਣੀ ਮਹਲਾ 5
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਦੀ ਬਰੀਆ
'ਭਈ ਪਰਾਪਤਿ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹੁਰੀਆ' (ਆਸਾ ਮਹਲਾ 5) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
Guru Nanak Dev Ji
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ
