ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ
ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਨੇਕ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸਤਤਿ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਜਾਪ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਦਸਮ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਆ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਛਪੈ ਛੰਦ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਚੱਕਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾ ਵਰਨ, ਨਾ ਜਾਤ, ਨਾ ਪਾਤ; ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਰੇਖਾ ਤੇ ਭੇਖ ਕੋਈ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਅਟੱਲ, ਅਭੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਲੱਖਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਣੀਆਂ, ਸ਼ਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਭਵਨਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਨ-ਤ੍ਰਿਣ ਵੀ 'ਨੇਤਿ-ਨੇਤਿ' ਆਖਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਕੌਣ ਬਿਆਨ ਕਰੇ? ਸਮਝਦਾਰ ਹੀ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਇਹ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਹੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਕ੍ਰਿਪਾਲ, ਅਰੂਪ, ਅਨੂਪ, ਅਭੇਖ, ਅਲੇਖ, ਅਕਾਇ, ਅਜਾਇ, ਅਗੰਜ, ਅਭੰਜ, ਅਨਾਮ, ਅਠਾਮ, ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਏਕ ਵੀ ਹੋ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵੀ। ਤੁਸੀਂ ਸਰਬ ਕਾਲ, ਸਰਬ ਦਿਆਲ, ਸਰਬ ਰੂਪ, ਸਰਬ ਭੂਪ, ਸਰਬ ਖਾਪ, ਸਰਬ ਥਾਪ, ਸਰਬ ਕਰਤਾ, ਸਰਬ ਹਰਤਾ, ਜੋਗ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੇ ਸਰਬ ਦਿਆਲ ਅਤੇ ਪਾਲ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਇਹ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਅਰੂਪ, ਅਨੂਪ, ਅਜੂ, ਅਭੂ, ਅਲੇਖ, ਅਭੇਖ, ਅਨਾਮ, ਅਕਾਮ, ਅਧੇ, ਅਭੇ, ਅਜੀਤ, ਅਭੀਤ, ਤ੍ਰਿਮਾਨ, ਨਿਧਾਨ, ਤ੍ਰਿਬਰਗ, ਅਸਰਗ, ਅਨੀਲ, ਅਨਾਦਿ, ਅਜੇ, ਅਜਾਦਿ, ਅਜਨਮ, ਅਬਰਨ, ਅਭੂਤ, ਅਭਰਨ, ਅਗੰਜ, ਅਭੰਜ, ਅਝੂਝ, ਅਝੰਝ, ਅਮੀਕ, ਰਫ਼ੀਕ, ਅਧੰਧ, ਅਬੰਧ, ਨ੍ਰਿਬੂਝ, ਅਸੂਝ, ਅਕਾਲ, ਅਜਾਲ, ਅਲਾਹ, ਅਜਾਹ, ਅਨੰਤ, ਮਹੰਤ, ਅਲੀਕ, ਨ੍ਰਿਸ੍ਰੀਕ, ਨ੍ਰਿਲੰਭ, ਅਸੰਭ, ਅਗੰਮ, ਅਜੰਮ, ਅਭੂਤ, ਅਛੂਤ, ਅਲੋਕ, ਅਸੋਕ, ਅਕਰਮ, ਅਭਰਮ, ਅਜੀਤ, ਅਭੀਤ, ਅਬਾਹ, ਅਗਾਹ, ਅਮਾਨ, ਨਿਧਾਨ, ਅਨੇਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਏਕ — ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਇਹ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰਬ ਮਾਨ, ਨਿਧਾਨ, ਦੇਵ ਦੇਵ, ਅਭੇਖ, ਅਭੇਵ, ਕਾਲ ਕਾਲ, ਸਰਬ ਪਾਲ, ਸਰਬ ਗਉਣ, ਸਰਬ ਭਉਣ, ਅਨੰਗ, ਅਨਾਥ, ਨ੍ਰਿਸੰਗ, ਪ੍ਰਮਾਥ, ਭਾਨ ਭਾਨ, ਮਾਨ ਮਾਨ, ਚੰਦ੍ਰ ਚੰਦ੍ਰ, ਭਾਨ ਭਾਨ, ਗੀਤ ਗੀਤ, ਤਾਨ ਤਾਨ, ਨ੍ਰਿੱਤ ਨ੍ਰਿੱਤ, ਨਾਦ ਨਾਦ, ਪਾਨ ਪਾਨ, ਬਾਦ ਬਾਦ, ਅਨੰਗ, ਅਨਾਮ, ਸਮਸਤੀ ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਭੰਗ, ਪ੍ਰਮਾਥ, ਸਮਸਤੀ ਬਿਭੂਤ, ਕਲੰਕ ਰਹਿਤ, ਨੇਕਲੰਕੀ, ਰਾਜ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਰੂਪ, ਜੋਗ ਜੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਸਿੱਧ, ਰਾਜ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਿਧ, ਸਸਤ੍ਰ ਪਾਣ, ਅਸਤ੍ਰ ਮਾਣ, ਪਰਮ ਗਿਆਤਾ, ਲੋਕ ਮਾਤਾ, ਅਭੇਖ, ਅਭਰਮ, ਅਭੋਗ, ਅਭੁਗਤ, ਜੋਗ ਜੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਜੁਗਤ, ਨਿੱਤ ਨਾਰਾਇਣ, ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਪ੍ਰੇਤ, ਸੁਧਰਮ, ਰੋਗ ਹਰਤਾ, ਰਾਗ ਰੂਪ, ਸਾਹ ਸਾਹ, ਭੂਪ ਭੂਪ, ਦਾਨ ਦਾਨ, ਮਾਨ ਮਾਨ, ਰੋਗ ਰੋਗ, ਸਨਾਨ, ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੰਤ੍ਰ ਜੰਤ੍ਰ, ਇਸਟ ਇਸਟ, ਤੰਤ੍ਰ ਤੰਤ੍ਰ, ਸੱਚਦਾਨੰਦ, ਸਰਬ ਪ੍ਰਣਾਸੀ, ਅਨੂਪ, ਅਰੂਪ, ਸਮਸਤੁਲ ਨਿਵਾਸੀ, ਸਿਧਦਾ, ਬੁਧਦਾ, ਬ੍ਰਿਧ ਕਰਤਾ, ਅਧੋ ਉਰਧ ਅਰਧ, ਅਘ ਓਘ ਹਰਤਾ, ਪਰੰ ਪਰਮ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰੋਛ ਪਾਲ, ਸਿੱਧ ਦਾਤਾ ਦਿਆਲ, ਅਛੇਦ, ਅਭੇਦ, ਅਨਾਮ, ਅਕਾਮ, ਸਮਸਤੋ ਪਰਾਜੀ, ਸਮਸਤਸਤੁ ਧਾਮ — ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰਾ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ – ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਤੁਸੀਂ ਜਲ ਅਤੇ ਥਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਅਮਰ ਹੋ, ਬੇਅੰਤ ਹੋ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਸ ਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਾਧ, ਅਬਾਧ, ਅਨੰਦਮਈ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ – ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਸਾਜਾਂ ਦੇ ਸਾਜ, ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ, ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਗੀਤ, ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ, ਰੋਖਾਂ ਦੇ ਰੋਖ, ਸੋਖਾਂ ਦੇ ਸੋਖ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ, ਭੋਗਾਂ, ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਭੀਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ, ਪਰਮ ਤਾਨ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ, ਜੰਤਰ, ਦ੍ਰਿੱਸ, ਕ੍ਰਿੱਸ, ਰੰਗ, ਅਨੰਗ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਬੀਜ, ਅਖਿੱਜੇ, ਅਭਿੱਜੇ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਰੂਪ, ਕੁਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ-ਸਰਬਦਾ ਰਿਧਿ-ਸਿਧਿ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਚਰਪਟ ਛੰਦ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 17
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ, ਅਟੱਲ ਭੋਗੇ, ਅਚੱਲ ਰਾਜੇ, ਅਟੱਲ ਸਾਜੇ, ਅਖੱਲ ਧਰਮਾਂ, ਅਲੱਖ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਗਿਆਤਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਭਾਨੇ ਅਤੇ ਮਾਨੇ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਤ੍ਰਾਣ, ਭੁਗਤਾ, ਜੁਗਤਾ, ਦੇਵ, ਭੇਵ, ਸਭ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 18
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਰੂਆਲ ਛੰਦ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 19
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਰੂਪ, ਅਨਾਦਿ ਮੂਰਤ, ਜਨਮ-ਰਹਿਤ, ਉਦਾਰ, ਬੇਅੰਤ ਹੋ। ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ, ਦੇਵ-ਅਭੇਵ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਘਾਲਕ, ਕਾਲ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਥਾਂ ਕਰਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ, ਠਾਮ, ਜਾਤ, ਰੂਪ, ਰੇਖ ਨਹੀਂ – ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਅਸੇਖ, ਜਨਮ-ਰਹਿਤ, ਬੇਅੰਤ, ਨਾ ਦੇਸ, ਨਾ ਭੇਸ, ਨਾ ਰਾਗ, ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਫੈਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਾਮ-ਕਾਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬਿਨਾਂ ਧਾਮ, ਸਰਬ-ਮਾਨ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ ਮਾਨ, ਸਦੈਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮੂਰਤ ਅਨੇਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਰੂਪ ਅਨੇਕ, ਖੇਲ-ਖੇਲ ਕੇ ਅੰਤ ਇੱਕ ਹੋ। ਦੇਵ-ਭੇਵ, ਵੇਦ-ਕਿਤੇਬ, ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਤਾਤ-ਮਾਤ, ਜਨਮ-ਮਰਨ – ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਚੱਕਰ-ਬੱਕਰ, ਚਤੁਰ-ਚੱਕ, ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪੇ ਜਾਂਦੇ, ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਅਨਾਦਿ-ਮੂਰਤ, ਸਬੈ-ਥਾਪਿਓ, ਪਰਮ-ਰੂਪ, ਪੁਨੀਤ-ਮੂਰਤ, ਪੂਰਨ-ਪੁਰਖ, ਸੁਯੰਭਵ, ਗੜਨ-ਭੰਜਨਹਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ-ਹੀਨ, ਕਲਾ-ਸੰਜੁਗਤ, ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ, ਅਦੇਸ, ਧਰਮ-ਧਾਮ, ਭਰਮ-ਰਹਿਤ, ਅਭੂਤ, ਅਲਖ, ਅਭੇਸ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਗ-ਰਾਗ-ਰੰਗ-ਜਾਤ-ਪਾਤ-ਨਾਮ, ਗਰਬ-ਗੰਜਨ, ਦੁਸ਼ਟ-ਭੰਜਨ, ਮੁਕਤ-ਦਾਇਕ। ਆਪ-ਰੂਪ, ਅਮੀਕ, ਅਨਉਸਤਤ, ਇੱਕ-ਪੁਰਖ, ਅਵਧੂਤ, ਗਰਬ-ਗੰਜਨ, ਸਰਬ-ਭੰਜਨ, ਆਦਿ-ਰੂਪ, ਅਸੂਤ, ਅੰਗ-ਹੀਨ, ਅਭੰਗ, ਅਨਾਤਮ, ਸਰਬ-ਲਾਇਕ, ਸਰਬ-ਘਾਇਕ, ਸਰਬ-ਪ੍ਰਤਿਪਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਰਬ-ਗੰਤਾ, ਸਰਬ-ਹੰਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਨਭੇਖ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮ-ਵੇਦ-ਪੁਰਾਣ 'ਨੇਤਿ' ਕਹਿੰਦੇ, ਕੋਟਿ-ਸਿਮ੍ਰਿਤ-ਪੁਰਾਨ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 20
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 21
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਉਦਾਰ ਸਮੂਹ, ਅਪਾਰ ਮਹਿਮਾ, ਅਭੰਗ ਆਸਨ, ਅਨੰਗ ਉਪਮਾ, ਅਨਭਉ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ, ਆਜਾਨ-ਬਾਹੁ, ਸਾਹਾਂ-ਦੇ-ਸ਼ਾਹ, ਰਾਜਿਆਂ-ਦੇ-ਰਾਜ, ਭਾਨਾਂ-ਦੇ-ਭਾਨ, ਦੇਵਾਂ-ਦੇ-ਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਉਪਮਾ, ਇੰਦਰਾਂ-ਦੇ-ਇੰਦਰ, ਬਾਲਾਂ-ਦੇ-ਬਾਲ, ਰੰਕਾਂ-ਦੇ-ਰੰਕ, ਕਾਲਾਂ-ਦੇ-ਕਾਲ, ਅਨਭੂਤ-ਅੰਗ, ਅਭੰਗ-ਆਭਾ, ਅਪਾਰ-ਗਤੀ-ਮਿਤੀ, ਉਦਾਰ-ਗੁਣ-ਗਨ, ਮੁਨੀ-ਗਣਾਂ ਕਦੇ ਪ੍ਰਨਾਮ, ਨਿਰਭੈ, ਨਿਸਕਾਮ, ਅਤਿ-ਦੁਤਿ-ਪ੍ਰਚੰਡ, ਅਖੰਡ-ਮਿਤੀ-ਗਤੀ, ਆਲਸ-ਰਹਿਤ-ਕਰਮ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼-ਧਰਮ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਭਰਪੂਰ, ਬੇਅੰਤ ਵਧਣ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 22
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 23
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਬਿੰਦ (ਸੰਸਾਰ-ਪਤੀ) ਹੋ, ਮੁਕੰਦ (ਮੁਕਤੀ-ਦਾਤੇ) ਹੋ, ਉਦਾਰ (ਦਯਾਲੂ) ਹੋ, ਅਪਾਰ (ਬੇਅੰਤ) ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ (ਪ੍ਰਭੂ) ਹੋ, ਕਰੀ (ਕਰਤਾ) ਹੋ, ਨ੍ਰਿਨਾਮ (ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਰਕ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਵਾਲੇ) ਹੋ, ਅਕਾਮ (ਨਿਸਕਾਮ) ਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 24
ਇਹ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 25
ਪ੍ਰਭੂ ਚਾਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ (ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ) ਦਾ ਕਰਤਾ, ਹਰਤਾ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ, ਭਰਦਾ, ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਰਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਪਾਸ, ਵਾਸ, ਮਾਨ (ਸਨਮਾਨ) ਅਤੇ ਦਾਨ (ਦਾਨ ਦਾ ਸਰੋਤ) ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 26
ਇਹ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 27
ਪ੍ਰਭੂ ਨਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਿੱਤਰ, ਨਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਭੈ; ਉਹ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਅਜਾਇ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਹੈ; ਉਹ ਨਾ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਸੀਮਤ, ਉਹ ਪਰੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਬੇਅੰਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ (ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਅਕ੍ਰਿਸ਼ (ਨਾ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 28
ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 29
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਅਛਿੱਜ, ਅਭਿੱਜ, ਅਗੰਜ, ਅਭੰਜ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਸਾਂ, ਭੇਸਾਂ, ਰਾਜਾਂ, ਸਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ, ਅਨਭਉ (ਨਿਰਭੈ) ਅਤੇ ਅਨੂਪ (ਬੇਮਿਸਾਲ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਦਿ, ਅਦੇਵ, ਅਭੇਵ, ਚਿੱਤਰ-ਬਿਹੀਨ, ਏਕ-ਅਧੀਨ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰਜ਼ਾਕ, ਰਹੀਮ, ਪਾਕ, ਗ਼ੈਬੁਲ-ਗ਼ੈਬ, ਅਫਵੁਲ-ਗੁਨਾਹ, ਸ਼ਾਹਾਨ-ਸ਼ਾਹ, ਕਾਰਨ-ਕੁਨਿੰਦ, ਰੋਜ਼ੀ-ਦਿਹੰਦ, ਰਾਜ਼ਕ-ਰਹੀਮ, ਕਰਮੰ-ਕਰੀਮ, ਸਰਬ-ਕਲੀ, ਸਰਬ-ਦਲੀ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਮਾਨ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਦਾਨ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਗੰਮ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਭਵ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਦੇਸ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਭੇਸ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਰਾਜ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਸਾਜ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਦੀਨ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਲੀਨ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਜਾਹ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਭਾਹ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਕਾਲ, ਸਰਬੱਤ੍ਰ-ਪਾਲ, ਹੰਤਾ, ਗੰਤਾ, ਭੇਖੀ, ਪੇਖੀ, ਕਾਜ, ਰਾਜ, ਸੋਖ, ਪੋਖ, ਤ੍ਰਾਣ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜਾਪ, ਥਾਪ, ਭਾਨ, ਇੰਦ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰ, ਕਲੀਮ, ਫ਼ਹੀਮ, ਆਕਲ-ਅਲਾਮ, ਸਾਹਿਬ-ਕਲਾਮ, ਹੁਸਨ-ਵਜੂ, ਤਮਾਮ-ਰੁਜੂ, ਹਮੇਸ-ਸਲਾਮ, ਸਲੀਖਤ-ਮੁਦਾਮ, ਗ਼ਨੀਮੁਲ-ਸ਼ਿਕਸਤ, ਗ਼ਰੀਬੁਲ-ਪਰਸਤ, ਬਿਲੰਦੁਲ-ਮਕਾਨ, ਜ਼ਮੀਨ-ਜ਼ਮਾਨ, ਤਮੀਜ਼-ਤਮਾਮ, ਰੁਜੂ-ਨਿਧਾਨ, ਹਰੀਫੁਲ-ਅਜੀਮ, ਰਜ਼ਾਇਕ-ਯਕੀਨ, ਅਨੇਕੁਲ-ਤਰੰਗ, ਅਭੇਦ, ਅਭੰਗ, ਅਜ਼ੀਜ਼-ਨਿਵਾਜ਼, ਗ਼ਨੀਮੁਲ-ਖ਼ਿਰਾਜ, ਨਿਰੁਕਤ-ਸਰੂਪ, ਤ੍ਰਿਮੁਕਤਿ-ਬਿਭੂਤਿ, ਪ੍ਰਭੁਗਤਿ-ਪ੍ਰਭਾ, ਜੁਗਤਿ-ਸੁਧਾ, ਸਦੈਵ-ਸਰੂਪ, ਅਭੇਦੀ-ਅਨੂਪ, ਸਮਸਤੋਪਰਾਜ, ਸਦਾ-ਸਰਬ-ਸਾਜ, ਸਮਸਤੁਲ-ਸਲਾਮ, ਸਦੈਵ-ਅਕਾਮ, ਨ੍ਰਿਬਾਧ-ਸਰੂਪ, ਅਗਾਧ-ਅਨੂਪ, ਓਅੰ-ਆਦਿ-ਰੂਪ, ਅਨਾਦਿ-ਸਰੂਪ, ਅਨੰਗੀ-ਅਨਾਮ, ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ-ਤ੍ਰਿਕਾਮ, ਤ੍ਰਿਬਰਗ-ਤ੍ਰਿਬਾਧ, ਅਗੰਜ-ਅਗਾਧ, ਸੁਭ-ਸਰਬ-ਭਾਗ, ਸੁ-ਸਰਬ-ਅਨੁਰਾਗ, ਤ੍ਰਿਭੁਗਤ-ਸਰੂਪ, ਅਛਿੱਜ-ਅਛੂਤ, ਨਰਕ-ਪ੍ਰਣਾਸ, ਪ੍ਰਿਥੀਉ-ਪ੍ਰਵਾਸ, ਨਿਰੁਕਤਿ-ਪ੍ਰਭਾ, ਸਦੈਵ-ਸਦਾ, ਬਿਭੁਗਤਿ-ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਜੁਗਤਿ-ਅਨੂਪ, ਨਿਰੁਕਤਿ-ਸਦਾ, ਬਿਭੁਗਤਿ-ਪ੍ਰਭਾ, ਅਨਉਕਤਿ-ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਜੁਗਤਿ-ਅਨੂਪ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 30
ਇਹ ਚਾਚਰੀ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 31
ਪ੍ਰਭੂ ਅਭੰਗ (ਭੰਗ ਰਹਿਤ), ਅਨੰਗ (ਕਾਮਨਾ ਰਹਿਤ), ਅਭੇਖ (ਭੇਖ ਰਹਿਤ), ਅਲੇਖ (ਲੇਖ ਰਹਿਤ), ਅਭਰਮ (ਭਰਮ ਰਹਿਤ), ਅਕਰਮ (ਕਰਮ ਰਹਿਤ), ਅਨਾਦਿ (ਆਦਿ ਰਹਿਤ), ਜੁਗਾਦਿ (ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਆਦਿ), ਅਜੈ (ਜੈ ਰਹਿਤ), ਅਬੈ (ਬੈ ਰਹਿਤ), ਅਭੂਤ (ਭੂਤ ਰਹਿਤ), ਅਧੂਤ (ਧੂਤ ਰਹਿਤ), ਅਨਾਸ (ਨਾਸ ਰਹਿਤ), ਉਦਾਸ (ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਦਾਸ), ਅਧੰਧ (ਧੰਧੇ ਰਹਿਤ), ਅਬੰਧ (ਬੰਧਨ ਰਹਿਤ), ਅਭਗਤ (ਭਗਤੀ ਰਹਿਤ), ਬਿਰਕਤ (ਵਿਰਕਤ), ਅਨਾਸ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ), ਪ੍ਰਕਾਸ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼), ਨਿਚਿੰਤ (ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ), ਸੁਨਿੰਤ (ਸੁਨੇਹਾ ਰਹਿਤ), ਅਲਿੱਖ (ਲਿੱਖਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ), ਅਦਿੱਖ (ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਵੇ), ਅਲੇਖ, ਅਭੇਖ, ਅਢਾਹ (ਢਾਹੇ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ), ਅਗਾਹ (ਗਾਹੇ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ), ਅਸੰਭ (ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ), ਅਗੰਭ (ਗੰਭੀਰ), ਅਨੀਲ (ਨੀਲ ਰਹਿਤ), ਅਨਾਦਿ, ਅਨਿੱਤ (ਨਿੱਤ ਨਹੀਂ), ਸੁ-ਨਿੱਤ (ਹਮੇਸ਼ਾ), ਅਜਾਤ (ਜਾਤ ਰਹਿਤ), ਅਜਾਦਿ (ਜਾਦਿ ਰਹਿਤ) ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 32
ਇਹ ਚਰਪਟ ਛੰਦ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 33
ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਦਾ ਹੰਤਾ (ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਗੰਤਾ (ਜਾਣ ਵਾਲਾ), ਖਿਆਤਾ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ), ਗਿਆਤਾ (ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ), ਹਰਤਾ (ਹਰਨ ਵਾਲਾ), ਕਰਤਾ (ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਪ੍ਰਾਣ (ਜੀਵਨ) ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਣ (ਰੱਖਿਆ) ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਕਰਮ, ਧਰਮ, ਜੁਗਤ (ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਮੁਕਤਾ (ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 34
ਇਹ ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਸ਼ਲੋਕ 35
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜੋ ਨਰਕ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਨੰਗ (ਕਾਮਨਾ ਰਹਿਤ) ਸਰੂਪ, ਅਭੰਗ (ਅਖੰਡ) ਬਿਭੂਤ (ਸ਼ਕਤੀ) ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਮਾਥਾਂ (ਵੈਰੀਆਂ) ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਅਗਾਧ (ਅਥਾਹ) ਸਰੂਪ, ਨ੍ਰਿਬਾਧ (ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ) ਬਿਭੂਤੀ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਗ, ਅਨਾਮ, ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ, ਤ੍ਰਿਕਾਮ, ਨ੍ਰਿਭੰਗੀ, ਸਰਬੰਗੀ, ਅਨੂਪ, ਨਾ ਪੋਤਰੇ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਵੈਰੀ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਮਿੱਤਰ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਜਾਤ, ਨਾ ਪਾਤ, ਬਿਨਾ ਸਰੀਕ, ਅਮਿਤ (ਅਮਿੱਟ), ਅਮੀਕ (ਨਿਰਵੈਰ), ਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ, ਅਜੈ (ਅਜਿੱਤ) ਅਤੇ ਅਜਾ (ਨਾ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 36
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਛੰਦ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 37
ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈਂ, ਹਾਜ਼ਰ-ਨਾਜ਼ਰ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪੂਰਨ ਕਰੀਮ ਅਤੇ ਰਹੀਮ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਰੋਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸੰਪੂਰਨ ਕਮਾਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਧੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭੈ-ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਲੰਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਅਪਾਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਹੀਮ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਨਰਕ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪਰਮ-ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਆਗਾਜ਼-ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਗੰਮ ਅਤੇ ਅਭੇਦ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਡੂੰਘੇ ਭੇਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਨ ਕਮਾਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਅਸੀਮ ਸੁਗੰਧ, ਅਨੋਖਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਵਿਭੂਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਸੀਮ ਵਿਸਤਾਰ, ਆਤਮ-ਜੁਗਾਨ, ਕਾਮ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 38
ਇਹ ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 39
ਮੁਨੀ ਜਨ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਰਨਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਰੰਤਰ ਗੁਣ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਗੰਮ ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਗੰਮ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਲਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਅਖੰਡ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਨਭਵ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼-ਰਹਿਤ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਗੁਣ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਲ ਅਤੇ ਥਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਟੁੱਟ ਆਸਨ ਵਾਲਾ, ਅਪਾਰ ਉਪਮਾ ਵਾਲਾ, ਉਦਾਰ ਗਤੀ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਜਲ ਅਤੇ ਥਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਹੈਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਨਭਵ-ਨਾਸ਼, ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਓਅੰਕਾਰ ਆਦਿ, ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਨਾਦਿ, ਬੁਰਿਆਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਕਾਲ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਹੈ, ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਣਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਝਗੜੇ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਬਿਨਾਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਬਚਨ, ਅਟੁੱਟ ਭੰਡਾਰ, ਅਠਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਪਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਧਰਮ, ਅਤਿ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਮ, ਅਵਰਣ ਅਨੰਤ, ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 40
ਇਹ ਹਰਿਬੋਲਮਨਾ ਛੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 41
ਤੂੰ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਘਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਬੁਰਿਆਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਣ ਯੋਗ, ਜਗਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਭਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਭਰਨਹਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ, ਬੁਰਿਆਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਮੋਤਮ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰ, ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਜਪ ਕੀਤੇ ਜਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਬਿਨਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ, ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੇ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਮੌਤ-ਰਹਿਤ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਕਰਨ-ਸਮਰੱਥ, ਅਕ੍ਰਿਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਸੀਮ-ਈਸ਼ਵਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅਣ-ਬਣਾਇਆ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਨੋਖੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਇਕ, ਬੁਰਿਆਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਰ, ਕਰੁਣਾਲਯ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਇਕ, ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਭਵ-ਸਾਗਰ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਪਣ-ਯੋਗ ਦਾ ਜਾਪਣ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਲੰਕ-ਰਹਿਤ, ਸਭ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਕਰਤਾ-ਹਰਤਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਰਬ-ਆਤਮਾ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਵਿੱਚ, ਕੀਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 42
ਇਹ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 43
ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਹੇ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਸੂਰਜ, ਹੇ ਚੰਦਰਾਂ ਦੇ ਚੰਦ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਹੇ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ। ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਹੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਤੇਜਾਂ ਦੇ ਤੇਜ, ਹੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਹੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਬੀਜ। ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਹੇ ਰਾਜਸ, ਤਾਮਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ, ਹੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਤੱਤ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਹੇ ਯੋਗ, ਗਿਆਨ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤ। ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਹੇ ਯੁੱਧ, ਗਿਆਨ, ਖਾਣ ਅਤੇ ਪੀਣ ਦੇ ਰੂਪ, ਹੇ ਕਲਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ, ਹੇ ਅਨਾਦਿ, ਅਸੀਮ ਵਿਭੂਤੇ। ਹੇ ਕਲੰਕ-ਰਹਿਤ, ਅਲੰਕਾਰ-ਯੁਕਤ, ਹੇ ਆਸ ਦੇ ਰੂਪ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ, ਹੇ ਅਟੁੱਟ ਸਰੂਪ, ਹੇ ਕਾਮ-ਰਹਿਤ, ਹੇ ਅਜੇ-ਅਨਾਮੀ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ, ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਮ-ਰਹਿਤ।
ਸ਼ਲੋਕ 44
ਇਹ ਏਕ ਅਛਰੀ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 45
ਤੂੰ ਅਜੈ (ਅਜੇਯ), ਅਲੈ (ਅਪਹੁੰਚ), ਅਭੈ (ਨਿਰਭੈ), ਅਬੈ (ਬੇ-ਭੈ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਭੂ (ਅਵਤਾਰ-ਰਹਿਤ), ਅਜੂ (ਜਨਮ-ਰਹਿਤ), ਅਨਾਸ (ਨਾਸ-ਰਹਿਤ), ਅਕਾਸ (ਆਕਾਸ਼-ਸਮਾਨ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਗੰਜ (ਅਗਾਧ), ਅਭੰਜ (ਨਾ ਤੁੱਟਣ ਵਾਲਾ), ਅਲੱਖ (ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ), ਅਭੱਖ (ਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲਾ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਕਾਲ (ਕਾਲ-ਰਹਿਤ), ਦਿਆਲ (ਦਇਆ-ਸੁਭਾਅ), ਅਲੇਖ (ਬੇ-ਹਿਸਾਬ), ਅਭੇਖ (ਭੇਸ-ਰਹਿਤ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਨਾਮ (ਨਾਮ-ਰਹਿਤ), ਅਕਾਮ (ਕਾਮ-ਰਹਿਤ), ਅਗਾਹ (ਅਥਾਹ), ਅਢਾਹ (ਅਥਾਹ) ਹੈਂ। ਹੇ ਅਨਾਥ (ਸਵਤੰਤਰ), ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਥ (ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਤੂੰ ਅਜੋਨੀ (ਜੋਨ-ਰਹਿਤ), ਅਮੋਨੀ (ਮੌਨ-ਸਰੂਪ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਨਾ ਮੋਹ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਰੰਗ (ਵਿਕਾਰ) ਵਿੱਚ, ਨਾ ਰੂਪ (ਸ਼ਕਲ) ਵਿੱਚ, ਨਾ ਰੇਖ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਵਿੱਚ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਕਰਮ (ਕਰਮ-ਰਹਿਤ), ਅਭਰਮ (ਭਰਮ-ਰਹਿਤ), ਅਗੰਜ (ਅਪਹੁੰਚ), ਅਲੇਖ (ਬੇ-ਹਿਸਾਬ) ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 46
ਇਹ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 47
ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਅਨਾਮ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਕਾਮ-ਰਹਿਤ ਵਿਭੂਤੀ, ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਕੁਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੱਚ-ਚਿਤ-ਆਨੰਦ ਹੈਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਜੀਬ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲ ਅਤੇ ਰਹਿਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਛੱਤਰ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਵਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪ-ਉਤਪਤ, ਸੁੰਦਰ, ਸਦਾ ਸਭ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ, ਦੁਖ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਦਾ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੁੱਟ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 48
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਰਚਨਾ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਰਚਿਆ। 'ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ' ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ (ਸਵੇਰੇ) ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Guru Gobind Singh Ji · Sikh Guru (Tenth of the Ten) · 1666–1708 CE, Punjab & beyond
The tenth and last human Sikh Guru, who founded the Khalsa order in 1699 and composed hymns of valor and devotion including the Jaap Sahib and Chaupai Sahib, later compiled in the Dasam Granth. Before his passing, he declared the Guru Granth Sahib to be the eternal Guru of the Sikhs.
Guru Gobind Singh Ji ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰਚਣਹਾਰ
ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਡੇ-ਬਾਟੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ) ਸਮੇਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵੰਨਗੀ
ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ੧੯੯ ਅੰਕਿਤ ਪਦ ਹਨ। ਇਹ ਦਸ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ: ਛਪੈ, ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ, ਚਾਚਰੀ, ਚਰਪਟ, ਰੂਆਲ, ਮਧੁਭਾਰ, ਭਗਵਤੀ, ਰਸਾਵਲ, ਹਰਿਬੋਲਮਨਾ ਅਤੇ ਏਕ ਅਛਰੀ। ਹਰ ਛੰਦ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਪਾਠ ਦੀ ਲੈ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਦ ੧੫੦ ਤੋਂ ੧੬੦ ਵਾਲੇ ਭਗਵਤੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਮ, ਰਹੀਮ, ਗ਼ਨੀਮ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ-ਨਿਵਾਜ਼ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਿਖੇਧ ਰਾਹੀਂ ਉਸਤਤਿ
ਛਪੈ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਨਾ ਰੰਗ, ਨਾ ਜਾਤਿ ਅਤੇ ਨਾ ਪਾਤਿ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਰੇਖ ਜਾਂ ਭੇਖ ਕੋਈ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅੱਗੇ ਵੀ ਅਕਾਲ, ਅਲੇਖ, ਅਭੇਖ ਅਤੇ ਅਜੂਨੀ ਵਰਗੇ ‘ਅ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਨਮਸਕਾਰ ਦੀ ਲੜੀ
ਕਈ ਪਦ ‘ਨਮੋ’ ਜਾਂ ‘ਨਮਸਤ੍ਵੰ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਜਾਂ ਗੁਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਲੈ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਅਛਰੀ ਪਦ
ਪਦ ੧੮੯ ਅਤੇ ੧੯੦ ਏਕ ਅਛਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤੁਕ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਜੈ, ਅਲੈ, ਅਭੈ ਅਤੇ ਅਬੈ। ਬਾਣੀ ਦਾ ਅੰਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Guru Gobind Singh Ji
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ
