ਮੂਲ ਮੰਤਰ
ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 1 ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਸਭ ਭੈਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਮਰ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਹੈ – ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 1 ਉੱਤੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਕਈ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਿਤਨੇਮ ਦੇ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ-ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Guru Nanak Dev Ji · Sikh Guru (First of the Ten) · 1469–1539 CE, Punjab
The founder of Sikhism and the first of the Ten Sikh Gurus, born in Talwandi (present-day Nankana Sahib, Pakistan). He undertook long journeys (Udasis) across South Asia and beyond to share his teachings on the oneness of God and the equality of all people, and composed hymns later included in the Guru Granth Sahib.
Guru Nanak Dev Ji ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਰਚਨਹਾਰ
ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 1 ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਹੋਰ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਗ 151 ਉੱਤੇ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਗ 137 ਉੱਤੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਇਕ ਓਅੰਕਾਰ
ਅੰਕ '੧' ਅਤੇ ਓਅੰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ੴ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਲੜੀ
ਸਤਿ ਨਾਮੁ (ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਸੱਚ ਹੈ), ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ (ਸਿਰਜਣਹਾਰ), ਨਿਰਭਉ (ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ), ਨਿਰਵੈਰੁ (ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ), ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ (ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰੂਪ), ਅਜੂਨੀ (ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ) ਅਤੇ ਸੈਭੰ (ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ)।
ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ
ਅੰਤਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਰਾਹੀਂ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕੇਂਦਰੀ ਹੈ।
ਤੇਰਾਂ ਸ਼ਬਦ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਣ ਜਾਂ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤਨੇਮ
ਸਿੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਦੇ ਵੀ ਹਨ।
Guru Nanak Dev Ji
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ