ਰਾਖੇ ਰਾਖਣਹਾਰ
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਗੂਜਰੀ ਰਾਗ ਦਾ ਸਲੋਕ (ਅੰਗ 517), ਜੋ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਰਾਖਾ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਹੀ ਰਾਖਾ ਬਣ ਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਅਤੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਵਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵਿਸਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਸਾਕਤ, ਨਿੰਦਕ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਉਸ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਗਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਉਹ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (ਮਹਲਾ ੫) ਦਾ ਸਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 517 ਉੱਤੇ ਰਾਗ ਗੂਜਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਲੋਕ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਟਿੱਪਣੀ: ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਪਾਠ 'ਰਖੇ ਰਖਣਹਾਰਿ ਆਪਿ ਉਬਾਰਿਅਨੁ' ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਜੋੜਾ ('ਸਦਾ ਸਦਾ ਦਾਤਾਰੁ...') ਅੰਗ 517 ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਸਲੋਕ 'ਤਿਸੁ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਟੇਕ ਨਾਨਕ ਮਨੈ ਮਾਹਿ, ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਜਾਹਿ' ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Guru Arjan Dev Ji · Sikh Guru (Fifth of the Ten) · 1563–1606 CE, Punjab
The fifth Sikh Guru, who compiled the Adi Granth (the core of what became the Guru Granth Sahib) in 1604, gathering the writings of previous Gurus and various Bhagats. He also composed the Sukhmani Sahib, a long hymn on inner peace, and oversaw the completion of the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਥਾਨ
ਇਹ ਸਲੋਕ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ (1563 ਤੋਂ 1606), ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 517 ਉੱਤੇ ਰਾਗ ਗੂਜਰੀ ਵਿੱਚ 'ਮਃ ੫' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਰਾਗ ਆਸਾ ਅਤੇ ਅੰਗ 392 ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਗਲਤ ਸੀ।
ਨਿਤਨੇਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ
ਇਹੀ ਸਲੋਕ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼
ਰਾਖਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸੰਵਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭਵਜਲ (ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ) ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੰਦਕ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਅਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ
ਸਲੋਕ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੋ ਆਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ('ਗੁਰ ਕੀ ਪੈਰੀ ਪਾਇ') ਅਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਠ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ
ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਪਾਠ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਤੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗ 517 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ 'ਮਨੈ ਮਾਹਿ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਮਨੁ ਧਾਰਿਅਨਿ', ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਜੋੜਾ ਜੋ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ)। ਹੂਬਹੂ ਸਲੋਕ ਅੰਗ 517 ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੋ।
Guru Arjan Dev Ji
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ