ਗੁਰੂ ਗੋਵਿੰਦ ਦੌ ਖੜੇ
ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੋਹਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ (ਗੋਵਿੰਦ) ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਹੀ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਨਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਜੈ ਹੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਦੋਹਾ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਾ ਅਕਸਰ ਸਿੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Sant Kabir · Medieval Nirguna Bhakti Poet-Saint · 15th century, Varanasi
A mystic poet and weaver by trade from Varanasi, whose blunt, image-rich couplets (dohas) rejected ritualism and caste distinctions in favor of direct, formless (nirguna) devotion. His verses are revered across Hindu, Sikh (many appear in the Guru Granth Sahib), and Sufi-influenced traditions alike.
Sant Kabir ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਲੇਖਕ
ਇਹ ਦੋਹਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤ ਕਬੀਰ (15ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰਥ
ਇਸ ਦੋਹੇ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਨੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਬੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਇਹ ਦੋਹਾ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਮਾਨੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਬੀਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾ
ਇਹ ਦੋਹਾ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੋਹਾ ਛੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ 13, ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਵਿੱਚ 11)।
Krishna
ਕਬੀਰ ਪੰਥ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ