ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ପବିତ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର
ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ଆଙ୍ଗ ୧୨–୧୩ରୁ ଆସିଥିବା ଶିଖ ରାତ୍ରି ପ୍ରାର୍ଥନାର ପାଞ୍ଚ ଶବଦ, ଯାହା ଶୋଉବା ସମୟରେ ଓ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଗାଯାଏ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଏକ ଓଁକାର ପରମେଶ୍ୱର ସତଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 1
ଏହା ହେଉଛି ସୋହିଲା; ରାଗ ଗୌଡ଼ୀ ଦୀପକୀରେ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁଙ୍କ ରଚନା।
ଶ୍ଲୋକ 2
ଏକ ଓଁକାର ପରମେଶ୍ୱର ସତଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 3
ଯେଉଁ ଗୃହରେ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତନ ହୁଏ, ସେହି ଗୃହରେ ସୋହିଲା ଗାନ କର ଏବଂ ସୃଜନକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର।
ଶ୍ଲୋକ 4
ମୋର ନିର୍ଭୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସୋହିଲା ଗାନ କର; ସେହି ସୋହିଲା ପାଇଁ ମୁଁ ବଳି ପଡ଼େ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସୁଖ ମିଳେ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ଦାତା ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସବୁ ଜୀବାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଚାହିଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତୋହର ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ କରାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ; ସେହି ଦାତାଙ୍କର ହିସାବ କିଏ ନେଇପାରେ?
ଶ୍ଲୋକ 6
ଶୁଭ ବର୍ଷ ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଅଛି; ଏକତ୍ର ହୋଇ ତେଲ ଘଷ। ହେ ସଖୀଗଣ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ, ଯେପରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ ହୁଏ।
ଶ୍ଲୋକ 7
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୃହରେ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପହଞ୍ଚୁଛି, ପ୍ରତିଦିନ ଡାକ ଆସୁଛି। ହେ ନାନକ, ଆହ୍ବାନକାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର; ସେହି ଦିନମାନ ଅବଶ୍ୟ ଆସିବ।
ଶ୍ଲୋକ 8
ରାଗ ଆସା, ପ୍ରଥମ ମହଲା।
ଶ୍ଲୋକ 9
ଛଅଟି ଘର (ଦର୍ଶନଶାଖା), ଛଅଜଣ ଗୁରୁ ଓ ଛଅଟି ଉପଦେଶ ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁରୁ ଜଣେ, ଯାହାଙ୍କର ରୂପ ଅନେକ।
ଶ୍ଲୋକ 10
ହେ ବାବା, ଯେଉଁ ଗୃହରେ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ସେହି ଗୃହକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହା ହିଁ ତୋହର ମହିମା।
ଶ୍ଲୋକ 11
କ୍ଷଣ, ପଳ, ଘଡ଼ି, ପହର, ତିଥି, ବାର ଓ ମାସ ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ, କିନ୍ତୁ ଋତୁମାନ ଅନେକ। ହେ ନାନକ, କର୍ତ୍ତାଙ୍କର କେତେ କେତେ ରୂପ!
ଶ୍ଲୋକ 12
ରାଗ ଧନାସରୀ, ପ୍ରଥମ ମହଲା।
ଶ୍ଲୋକ 13
ଆକାଶ ହେଉଛି ଥାଳି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ; ତାରକାମଣ୍ଡଳ ମୋତି। ଚନ୍ଦନ ଆଦି ସୁଗନ୍ଧି ଧୂପ ହେଉଛି, ପବନ ଚାମର ଢୁଳାଉଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଫୁଲ ଓ ଜ୍ୟୋତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଶ୍ଲୋକ 14
କି ସୁନ୍ଦର ଆରତି! ହେ ଭବବନ୍ଧନର ନାଶକ, ତୁମ୍ଭର ଆରତି; ଅନହଦ ଶବ୍ଦରେ ବାଦ୍ୟ ବାଜୁଛି।
ଶ୍ଲୋକ 15
ତୋହର ହଜାର ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଚକ୍ଷୁ ନାହିଁ; ହଜାର ରୂପ, କିନ୍ତୁ ତୁ ଜଣେ। ହଜାର ନିର୍ମଳ ପାଦ, କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ପାଦ ନାହିଁ; ଗନ୍ଧ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ହଜାର ଗନ୍ଧ। ଏପରି ତୋହର ଲୀଳା ମୋତେ ମୋହିତ କରେ।
ଶ୍ଲୋକ 16
ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ସେହି ଜ୍ୟୋତି ଅଛି, ଜ୍ୟୋତି ସେ ନିଜେ। ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ସବୁ ଆଲୋକିତ ହୁଅନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ସେହି ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା ହିଁ ଆରତି।
ଶ୍ଲୋକ 17
ହରିଙ୍କ କମଳ ଚରଣର ପରାଗରେ ମନ ଆକର୍ଷିତ; ମୋତେ ଦିନରାତି ପିଆସା ଲାଗୁଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ନାନକଙ୍କୁ କୃପା ରୂପୀ ଜଳ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୋହର ନାମରେ ବାସ ହେଉ।
ଶ୍ଲୋକ 18
ରାଗ ଗୌଡ଼ୀ ପୂର୍ବୀ, ଚତୁର୍ଥ ମହଲା।
ଶ୍ଲୋକ 19
କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ନଗର (ଶରୀର) ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ସାଧୁଙ୍କ ସଙ୍ଗମରେ ତାହା ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ। ପୂର୍ବ ଲିଖିତ ଲେଖ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁ ମିଳିଲେ, ମନରେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରେମର ମଣ୍ଡଳ ରଚାଗଲା।
ଶ୍ଲୋକ 20
ସାଧୁଙ୍କ ଆଗରେ ଅଞ୍ଜଳି ଯୋଡ଼ିଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଶ୍ଲୋକ 21
ସାକତ (ଭଗବାନଙ୍କ ବିମୁଖ) ଲୋକେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରେମରସର ସ୍ୱାଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ଅହଂକାର ରୂପୀ କଣ୍ଟା ରହିଛି। ଯେତେ ବାଟ ଚାଲନ୍ତି, କଣ୍ଟା ଫୋଡ଼ି ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି, ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଯମର ଦଣ୍ଡ ସହନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 22
ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ହରି-ନାମରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି; ଜନ୍ମ, ମରଣ ଓ ଭବବନ୍ଧନର ଦୁଃଖ ନାଶ ହୁଏ। ସେମାନେ ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପାଇଥାନ୍ତି; ଅନେକ ଖଣ୍ଡ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର ବହୁତ ସୋଭା ହୁଏ।
ଶ୍ଲୋକ 23
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ୍ଭେ ତୁମ୍ଭର ଦୀନ, ଦରିଦ୍ର ଓ ମସ୍କିନ ଲୋକ; ହେ ମହାନ ପ୍ରଭୁ, ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର। ଦାସ ନାନକଙ୍କର ଆଧାର ଓ ଅବଲମ୍ବ ହରି-ନାମ; ହରି-ନାମରେ ହିଁ ସୁଖ ମିଳେ।
ଶ୍ଲୋକ 24
ରାଗ ଗୌଡ଼ୀ ପୂର୍ବୀ, ପଞ୍ଚମ ମହଲା।
ଶ୍ଲୋକ 25
ମୁଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ହେ ମୋର ମିତ, ଶୁଣ; ସନ୍ଥଙ୍କ ସେବା କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି। ଏହି ଲୋକରେ ହରିଙ୍କ ଲାଭ ଅର୍ଜନ କର; ଆଗକୁ (ପରଲୋକରେ) ସୁଖର ବାସ ସ୍ଥାନ ମିଳିବ।
ଶ୍ଲୋକ 26
ଦିନ ରାତି ଆୟୁ କ୍ଷୟ ହେଉଛି। ହେ ମନ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ମିଳି କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କର।
ଶ୍ଲୋକ 27
ଏହି ସଂସାର ବିକାର ଓ ସନ୍ଦେହରେ ଭରା; ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଏହାର ପାର ହୋଇଗଲେ। ପ୍ରଭୁ ଯାହାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ଏହି ରସ ପାନ କରାନ୍ତି, ସେହି ଅକଥନୀୟ କଥାକୁ ଜାଣିପାରେ।
ଶ୍ଲୋକ 28
ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମ୍ଭେ ଆସିଛ, ତାହା କିଣ; ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ହରିଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ମନରେ ବସାଅ। ତୁମ୍ଭେ ନିଜ ଗୃହରେ ମହଲ ପାଇବ, ସହଜରେ ସୁଖ ପାଇବ; ପୁଣି ଜନ୍ମ-ମରଣର ଫେରା ହେବ ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 29
ହେ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପୁରୁଷ, ହେ ବିଧାତା, ମନର ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ଦାସ ନାନକ ଏହି ସୁଖ ମାଗନ୍ତି: ମୋତେ ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ଚରଣଧୂଳି କର।
ଶ୍ଲୋକ 30
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
କୀର୍ତ୍ତନ ସୋହିଲା ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ଆଙ୍ଗ ୧୨ ଓ ୧୩ରେ ଥିବା ପାଞ୍ଚ ଶବଦର ଏକ ସମୂହ। ତିନୋଟି ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ, ଗୁରୁ ରାମ ଦାସଙ୍କ ଏକ ଓ ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏକ। ଶିଖମାନେ ରାତି ଶୋଉବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଗୁରଦ୍ୱାରାର ସନ୍ଧ୍ୟା ସେବାର ଶେଷରେ ଓ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ। ଶବଦଗୁଡ଼ିକ ରାଗ ଗଉଡ଼ୀ ଦୀପକୀ, ଆସା, ଧନାସରୀ ଓ ଗଉଡ଼ୀ ପୂରବୀ ରାଗରେ ରଚିତ। ଏକତ୍ର ଭାବେ ଏହା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା, ଗୁରୁଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେବା ଏବଂ ଦିବ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଳନର ଆଶା କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Guru Nanak Dev Ji · Sikh Guru (First of the Ten) · 1469–1539 CE, Punjab
The founder of Sikhism and the first of the Ten Sikh Gurus, born in Talwandi (present-day Nankana Sahib, Pakistan). He undertook long journeys (Udasis) across South Asia and beyond to share his teachings on the oneness of God and the equality of all people, and composed hymns later included in the Guru Granth Sahib.
Guru Nanak Dev Jiଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ପାଞ୍ଚ ଶବଦ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର 'ଇକ ଓଙ୍କାର ସତଗୁର ପ୍ରସାଦ' ଆହ୍ୱାନ ଓ 'ସୋହିଲା ରାଗ ଗଉଡ଼ୀ ଦୀପକୀ ମହଲା ୧' ଶୀର୍ଷକ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହାର ପାଞ୍ଚ ଶବଦ ଗୁରୁ ନାନକ (ଗଉଡ଼ୀ ଦୀପକୀ, ଆସା ଓ ଧନାସରୀ), ଗୁରୁ ରାମ ଦାସ (ଗଉଡ଼ୀ ପୂରବୀ) ଓ ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ (ଗଉଡ଼ୀ ପୂରବୀ) ଙ୍କ ରଚନା। ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଆଙ୍ଗ ୧୨ ଓ ୧୩ରେ ରଖିଛି।
ସୋହିଲା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ
'ସୋହିଲା' ଏକ ପ୍ରଶଂସା ବା ଆନନ୍ଦର ଗୀତ, ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଘରେ ଗାଯାଉଥିବା ପ୍ରକାରର। ପ୍ରଥମ ଶବଦରେ ଧ୍ରୁବ ପଦ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସୋହିଲା ଗାନ କରିବାକୁ କହେ ଏବଂ କୁହେ, “ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଆସେ, ସେହି ସୋହିଲା ପାଇଁ ମୁଁ ବଳିଦାନ।” ଆନନ୍ଦର ଏହି ଗୀତ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଉନ୍ମୁଖ।
ଗଗନ ମୈ ଥାଳ (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଆରତି)
ତୃତୀୟ ଶବଦ, ଧନାସରୀ ରାଗରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆରତି 'ଗଗନ ମୈ ଥାଳ'। ଆକାଶ ଥାଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ, ତାରାଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତା, ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ ଓ ପବନ ପଙ୍ଖା। ରୀତିଗତ ଦୀପ ଘୁରାଇବା ସ୍ଥାନରେ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିବା ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ।
ବିବାହର ଚିତ୍ର
ପ୍ରଥମ ଶବଦ ବିବାହର ଦିନ ଲେଖା ହେବା ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କନ୍ୟାକୁ ତୈଳ ଲଗାଇବା ବିଷୟରେ କହେ। ଗୁରୁ ନାନକ ଏହି ପରିଚିତ ଗୃହ ରୀତିକୁ ଆତ୍ମାର ପ୍ରଭୁ ସହ ମିଳନର ଚିତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି — ଏଥିପାଇଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଏ।
ଛଅ ଧାରା, ଏକ ଗୁରୁ
ଆସା ଶବଦର 'ଛିଆ ଘର ଛିଆ ଗୁର ଛିଆ ଉପଦେସ' ପଂକ୍ତିରେ ଛଅ ଧାରା, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଉପଦେଶ ଅନେକ, ତଥାପି ଗୁରୁ ଅନେକ ରୂପରେ ଏକ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତାର ଛଅ ପଦ୍ଧତି ଓ ବାହ୍ୟ ଭେଦରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଏକ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଆହ୍ୱାନ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ।
ସମାପନୀ ପ୍ରାର୍ଥନା
ଶେଷ ଶବଦ, ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଚିତ, କହେ ଯେ ଜୀବନର ସମୟ ଦିନ ରାତ୍ରି ସଂକୁଚିତ ହେଉଛି ଏବଂ ମନକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭେଟି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଏହା ସାଧୁମାନଙ୍କ ଚରଣ-ଧୂଳି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ଶେଷ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହିପରି ସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରାର୍ଥନା ଏକ ବିନମ୍ର ନିବେଦନରେ ଶେଷ ହୁଏ।
Guru Nanak Dev Ji
ଶਿଖ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
