ତଵ ପ୍ରସାଦି ସଵୟେ
ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥର ଦଶଟି ସବୈୟା, ଯାହା ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କ ରଚନା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ବିନା ଆଚାର, ଶକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟାର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ଏକ ଓଁକାର, ସତିଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ। ଦଶମ ପାଦଶାହି। ତୁମ କୃପାରୁ। ସ୍ଫଟିକ ଛନ୍ଦ।
ଶ୍ଲୋକ 1
ମୁଁ ଶ୍ରାବକ, ସିଦ୍ଧ, ଯୋଗୀ ଓ ଜତୀଙ୍କ ଘରେ ବୁଲି ଦେଖିଲି; ସୂର, ଦେବତା, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅମୃତ ଆଦି ଅନେକ ମତବାଦୀ ସନ୍ତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି; ସମଗ୍ର ଦେଶ ବୁଲି ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣନାଥ ଭଗବାନଙ୍କ ବିନା ଆଉ କାହାକୁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ; ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରେମରୂପୀ ଏକ ରତି ଓ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତିର ଏକ ରତି – ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ପାର୍ଥକ୍ୟ।
ଶ୍ଲୋକ 2
ମାତାଲ ହସ୍ତୀ, ସୁନା, ରତ୍ନ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉଚ୍ଚ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୁସଜ୍ଜିତ ଘୋଡ଼ା; କୋଟି ଘୋଡ଼ା ମୃଗ ପରି ଡେଇଁଥା’ନ୍ତି, ଯାହାର ଗତି ପବନକୁ ମଧ୍ୟ ଅଟକାଇ ଦିଏ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜାମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ମସ୍ତକ ନୁଆଁଇଲେ ସୁଦ୍ଧା, ତାଙ୍କ ମହିମାର ବିଚାର ହୋଇପାରେ ନାହିଁ; ଏତେ କିଛି ହେଲା, ତଥାପି ରାଜା ହୋଇ କ’ଣ ହେଲା? ଶେଷରେ ନଙ୍ଗା ପାଦରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 3
ସମସ୍ତ ଦେଶ ଓ ଦିଗ ଜୟ କରି ବୁଲେ, ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ନଗାରା ବାଜେ; ସୁନ୍ଦର ବଡ଼ ହାତୀମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ହୁଏ, ହଜାର ହଜାର ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ହିନ୍ଷ କରନ୍ତି; ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜାମାନଙ୍କୁ କିଏ ଗଣି ପାରିବ? ତାଙ୍କ ବିଚାର ହୋଇପାରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀପତି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଜିଲେ ବିନା, ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ତିମ ଧାମକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକ 4
ଅନେକ ତୀର୍ଥ, ଦୟା, ଦମନ, ଦାନ, ସଂଯମ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ନିୟମ; ବେଦ, ପୁରାଣ, କତେବ, କୁରାନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂମି ଓ କାଳକୁ ଦେଖିଛି; ପବନ ଆହାରକାରୀ ଜତୀ, ଯତି, ଧାରଣା – ଏ ସବୁକୁ ସହସ୍ର ବିଚାର ସହିତ ଦେଖିଛି; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଜିଲେ ବିନା, ରାଜା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ରତିର ମୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶ୍ଲୋକ 5
ଶୁଦ୍ଧ ସୈନ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱିବାହୁ, ସୁସଜ୍ଜିତ କବଚ, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରିବେ; ମନରେ ଭାରି ଗର୍ବ ଭରିଛି, ପର୍ବତର ପକ୍ଷ ଯେପରି ନ ହଲେ, ତହିଁରୁ ନ ହଲିବେ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି, ମତ୍ତ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ମୋଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀପତି ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ବିନା, ଜଗତ ଛାଡ଼ି ଶେଷରେ ଚାଲିଯିବେ।
ଶ୍ଲୋକ 6
ଅପାର ବୀର, ମହାନ ବିଚକ୍ଷଣ, ନ୍ୟାୟ ନ କରି ତରବାରିର ଧାରରେ ଭୋଜନ କଲେ; ଦେଶ ଓ ମାଣ୍ଡଳିକମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି, ମାତାଲ ହାତୀମାନଙ୍କ ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବାର ବୀର, କଥାରେ ଚକ୍ରବ୍ୟୂହ ଭେଦ କଲେ; ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିରୋମଣି, ସେ ଅନେକ ଯାଚକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଉପହାର ଦେଲେ।
ଶ୍ଲୋକ 7
ଦାନବ, ଦେବ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ – ସମସ୍ତେ ଜପିବେ; ଜଳରେ, ସ୍ଥଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ, ପଳ ଏକ ପଳରେ ସର୍ବତ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହେବେ; ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରତାପ ବଢ଼ିବ, ଜୟଧ୍ଵନି ହେବ, ପାପର ସମସ୍ତ ସ୍ତୁପ ନଷ୍ଟ ହେବ; ସାଧୁମାନେ ଜଗତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବୁଲିବେ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଦେଖି ସହି ପାରିବେ ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 8
ମନୁଷ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗଜପତି, ନରପତି – ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରିଲୋକର ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି; କୋଟି ସ୍ନାନ, ହାତୀ ଆଦିର ଦାନ, ଅନେକ ସ୍ଵୟମ୍ବର ସଜାଇ ବରଣ କରନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା, ମହେଶ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର – ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଯମପାଶରେ ଫସନ୍ତି; ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ଚରଣର କଣା (ଆଶ୍ରିତ), ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଶରୀର ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 9
କ’ଣ ହେଲା ଯଦି ଦୁଇ ଆଖି ବୁଜି ବସି ବକଧ୍ୟାନ ଲଗାଇଲ? ସାତ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି ବୁଲିଲ, କିନ୍ତୁ ଇହଲୋକ ହରାଇ ପରଲୋକ ମଧ୍ୟ ହରାଇଲ; ବିଷୟ ଆଶ୍ରୟରେ ବସି କାଳ ବିତାଇଲ, ଏମିତି ଏମିତି ଜୀବନ ଚାଲିଗଲା; ମୁଁ ସତ କହୁଛି, ଶୁଣ ସମସ୍ତେ – ଯିଏ ପ୍ରେମ କଲା, ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପାଇଲା।
ଶ୍ଲୋକ 10
କେହି ପଥର ନେଇ ମୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କଲା, କେହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ନେଇ ଗଳାରେ ଲଟକାଇଲା; କେହି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଖୋଜିଲା, କେହି ପଶ୍ଚିମକୁ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଲା; କେହି ପ୍ରତିମାକୁ ପୂଜେ, କେହି ପଶୁକୁ, କେହି ମୃତଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଧାଏଁ; ସମଗ୍ର ଜଗତ ମିଥ୍ୟା କ୍ରିୟାରେ ଉଲଝି ପଡ଼ିଛି – ଶ୍ରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଭେଦ ପାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକ 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଦଶଟି ସବୈୟା ‘ତ୍ଵ ପ୍ରସାଦି’ (ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ) ଶୀର୍ଷକ ଓ ‘ପାତଶାହୀ ୧୦’ ପଙ୍କ୍ତି ସହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦଶମ ଗୁରୁ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କ ବାଣୀ ରୂପେ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମିଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ‘ଅକାଲ ଉସ୍ତତ’ (ଅନାଦି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସ୍ତୁତି)ରେ ସେମାନେ ୨୧ ରୁ ୩୦ ସଂଖ୍ୟା ପାଆନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ରାଗରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ନାହିଁ, ବରଂ ସବୈୟା ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ। ଶିଖମାନେ ଜାପ ସାହିବ ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ନିତନେମରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାଠ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅମୃତ ସଞ୍ଚାର ଦୀକ୍ଷା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପାଠ କରାଯାଏ। ଏହି କାବ୍ୟ ଗୁରୁ ନାନକ ଓ ଶିଖ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ବ୍ୟାପକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଆଧାର କରେ — ଯେ ସ୍ଥିର ପଦକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ଶୂନ୍ୟ ଆଚାର ନୁହେଁ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ସଚ୍ଚା ମିଳନ ହିଁ ମୁକ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଖୋଲେ।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Guru Gobind Singh Ji · Sikh Guru (Tenth of the Ten) · 1666–1708 CE, Punjab & beyond
The tenth and last human Sikh Guru, who founded the Khalsa order in 1699 and composed hymns of valor and devotion including the Jaap Sahib and Chaupai Sahib, later compiled in the Dasam Granth. Before his passing, he declared the Guru Granth Sahib to be the eternal Guru of the Sikhs.
Guru Gobind Singh Jiଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ରଚୟିତା ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକ ଦଶମ ଶିଖ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ (୧୬୬୬-୧୭୦୮)ଙ୍କ ରଚିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିବା ସବୈୟା (ଛନ୍ଦର ଏକ ପ୍ରକାର) ଅଂଶରୁ ନିଆଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦଶମ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅକାଲ ଉସ୍ତତ ଅଂଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଯାହା ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ରଚନାର ଏକ ସଂକଳନ, ଏବଂ ଦୈନିକ ନିତନେମରେ ପାଠ କରାଯାଉଥିବା ରଚନା ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ବାହ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଆଚରଣ ଓ ସାଂସାରିକ ଶକ୍ତିର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସମାଲୋଚନା ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନ୍ତରିକ ଭକ୍ତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ।
ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତ ପଦ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ଏକ ସମାନ ସମାପ୍ତି ପଙ୍କ୍ତି ସହ ଶେଷ ହୁଏ: ପରମେଶ୍ୱର (ଏଠାରେ ଶ୍ରୀ ଭଗବାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀପତି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖିତ) ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ବିନା ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ସାଧନା — ଧନ, ସୈନ୍ୟ, ଆଚାର କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା — ସବୁ ନିରର୍ଥକ। ପ୍ରଥମ ପଦ (୧/୨୧) ‘ଏକ ରତି ବିନା’ (ଭକ୍ତିର ଏକ କଣିକା ବିନା ମଧ୍ୟ) ସହ ଶେଷ ହୁଏ, ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କେବଳ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରେମର ହିଁ ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି।
ବାହ୍ୟ ଆଚାରର ସମାଲୋଚନା
ଦଶମ ପଦ (୧୦/୩୦) ଭୁଲ ଧାର୍ମିକ ଆଚରଣର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ତାଲିକା ଦିଏ: କେହି ପଥର ପୂଜା କରନ୍ତି, କେହି ଗଳାରେ ଲିଙ୍ଗ (ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତୀକ) ଧାରଣ କରନ୍ତି, କେହି ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରନ୍ତି, ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମୃତମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଗୁରୁ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଏଥିମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରେ ନାହିଁ; କେବଳ ହୃଦୟର ପ୍ରେମ (ପ୍ରେମ) ହିଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାଇପାରେ।
ରାଜକୀୟ ଶକ୍ତିର ନିରର୍ଥକତା
ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ (୨/୨୨) ବିଶାଳ ସୈନ୍ୟ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନରାଶି ଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଖାଲି ପାଦରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରେ। ତୃତୀୟ ପଦ (୩/୨୩) ସତର୍କ କରେ ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତି ବିନା ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଖାଲି ହାତରେ ଶେଷ ଗନ୍ତବ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ପ୍ରେମ ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆହ୍ୱାନ
ନବମ ପଦ (୯/୨୯) ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଦୁଇ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ବକ ପରି ବସି ଧ୍ୟାନ କରିବା, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ, କିମ୍ବା ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରେ। ଶେଷ ପଙ୍କ୍ତି, ‘ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପାଇଛନ୍ତି’, ବାହ୍ୟ ରୂପରୁ ଆନ୍ତରିକ ଭକ୍ତିକୁ ଯିବାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସର୍ବଜନୀନ ଆହ୍ୱାନ।
କାବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଭାଷା
ସବୈୟା ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ହିନ୍ଦୀ କାବ୍ୟର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଚାରି-ପଙ୍କ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଛନ୍ଦ। ଏଠାରେ ଏହା ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଓ କିଛି ପାର୍ସୀ-ଆରବୀ ଶବ୍ଦ ମିଶା ବ୍ରଜ ଭାଷାର ଶୈଳୀରେ ରଚିତ। ପଙ୍କ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଯୁଦ୍ଧ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଆଚାରର ଚିତ୍ରରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଯାହା ସମାଲୋଚନାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସହଜବୋଧ୍ୟ କରେ।
Guru Nanak Dev Ji
ଶਿଖ ଧର୍ମ ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
