When is the best time and day to chant श्री भगवानाची भक्ती: सर्व साधनांचा सार?

It is traditionally most auspicious to recite during ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ, especially on दररोज किंवा शुभ तिथींवर. Traditional offerings include तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य.

What are the benefits of regularly chanting श्री भगवानाची भक्ती: सर्व साधनांचा सार?

According to sacred tradition, regular recitation brings: मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा.

बाणिया गुरु नानक देव जी गुरु गोविंद सिंह जी

श्री भगवानाची भक्ती

Q: काव्यरूप आणि भाषा

*सवैया* हा मध्ययुगीन हिंदी काव्यातील चार ओळींचा दीर्घ छंद आहे; येथे तो संस्कृत शब्द आणि काही फारसी-अरबी शब्दांत मिसळलेल्या ब्रज भाषेच्या शैलीत आहे. ओळी युद्ध, निसर्ग आणि कर्मकांड यांच्या प्रतिमांनी दाट भरलेल्या आहेत, ज्यामुळे टीका सजीव आणि सहज समजणारी ठरते.

सर्व साधनांचा सार

दशम ग्रंथातील दहा सवैये, जे गुरू गोबिंद सिंह यांना श्रेय दिलेले आहेत; ते शिकवतात की प्रेमळ भक्तीशिवाय कर्मकांड, सत्ता आणि तपश्चर्या यांना फारसा अर्थ नाही.

श्लोक

ॐ सतिगुर प्रसादि पातिसाही १० त्व प्रसादि सवये

Ik Oankar Satgur Prasad || Patshahi 10 || Tav Prasad || Savaiye ||

एक ओंकार, सतगुरूच्या कृपेने. दहावी पातशाही. तुझ्या कृपेने. स्वय्या.

श्लोक 1

स्रावग सुध समूह सिधान के देखि फिरिओ घर जोग जती के सूर सुरारदन सुध सुधादिक संत समूह अनेक मती के सारे ही देस को देखि रहिओ मत कोऊ न देखीअत प्रानपती के स्री भगवान की भाइ क्रिपा हू तੵे एक रती बिनु एक रती के १२१

Shravag Sudh Samooh Sidhan Ke Dekh Phirio Ghar Jog Jati Ke || Soor Surardan Sudh Sudhadik Sant Samooh Anek Mati Ke || Saare Hi Des Ko Dekh Rahio Mat Ko-oo Na Dekhiat Pranpati Ke || Shri Bhagwan Ki Bhaaye Kripa Hu Te Ek Rati Bin Ek Rati Ke ||1||21||

मी श्रावक, सिद्ध, जोगी, जती, सूर, देव व अनेक मतांचे संत यांचे समूह पाहिले. सर्व देश पाहिला, पण प्राणपतीशिवाय कोणी दिसले नाही. श्री भगवानाच्या कृपेशिवाय एक रत्तीही मोलाचे नाही.

श्लोक 2

माते मतंग जरे जर संग अनूप उतंग सुरंग सवारे कोट तुरंग कुरंग से कूदत पउन के गउन को जात निवारे भारी भुजान के भूप भली बिधि निआवत सीस न जात बिचारे एते भए तु कहा भए भूपति अंत को नांगे ही पांइ पधारे २२२

Maate Matang Jare Jar Sang Anoop Utang Surang Sawaare || Kot Turang Kurang Se Koodat Paun Ke Gaun Ko Jaat Nivaare || Bhaari Bhujaan Ke Bhoop Bhali Bidh Nyaavat Sees Na Jaat Bichaare || Ete Bhaye Tu Kahaa Bhaye Bhoopat Ant Ko Naange Hi Paaye Padhare ||2||22||

मत्त हत्ती, सुंदर उंच सुरंगी घोडे, लाखो हत्ती हरिणाप्रमाणे उड्या मारतात, वाऱ्याचे वेग निवारतात. भुजांच्या भाराने राजे शिर नमवितात, पण त्याचे मोल समजत नाही. एवढे होऊनही काय झाले? अंतकाळी नागड्या पायांनी निघून जातात.

श्लोक 3

जीत फिरै सभ देस दिसान को बाजत ढोल म्रिदंग नगारे गुंजत गूड़्ह गजान के सुंदर हिंसत हैं हयराज हजारे भूत भविख भवान के भूपत कउनु गनै नहीं जात बिचारे स्री पति स्री भगवान भजे बिनु अंत कउ अंत के धाम सिधारे ३२३

Jeet Phirai Sabh Des Disan Ko Baajat Dhol Mridang Nagaare || Gunjat Goodh Gajaan Ke Sundar Hinst Hain Hayraaj Hajaare || Bhoot Bhavikh Bhavaan Ke Bhoopat Kaun Ganai Nahi Jaat Bichaare || Shri Pat Shri Bhagwan Bhaje Bin Ant Kau Ant Ke Dhaam Sidhaare ||3||23||

सर्व दिशा जिंकून ढोल-मृदंग-नगारे वाजवीत फिरतो. सुंदर गर्जणारे हत्ती, हजारो उत्तम घोडे हिनहिनतात. भूत, भविष्य, वर्तमान यांच्या राजांना कोण मोजू शकेल? पण श्रीपती श्री भगवान भजल्याशिवाय अंतकाळी अंतःस्थानी जातात.

श्लोक 4

तीरथ नान दइआ दम दान सु संजम नेम अनेक बिसेखै बेद पुरान कतेब कुरान जमीन जमान सबान के पेखै पउन अहार जती जत धार सबै सु बिचार हजार क देखै स्री भगवान भजे बिनु भूपति एक रती बिनु एक न लेखै ४२४

Teerath Snaan Daya Dam Daan Su Sanjam Nem Anek Bisekhe || Bed Puraan Kateb Kuraan Jameen Jamaan Sabaan Ke Pekhe || Paun Ahaar Jati Jat Dhaar Sabai Su Bichaar Hajaar Ka Dekhe || Shri Bhagwan Bhaje Bin Bhoopat Ek Rati Bin Ek Na Lekhe ||4||24||

तीर्थे, दया, दम, दान, संयम, नेम हे अनेक विशेष; वेद, पुराण, किताब, कुराण, जमीन-जमाना हे सर्व पाहिले. पवनाहारी जती, तपस्वी, हजारो विचार पाहिले. पण श्री भगवान भजल्याशिवाय राजालाही एक रत्तीही मोल नाही.

श्लोक 5

सुध सिपाह दुरंत दुबाह सु साज सनाह दुरजान दलैंगे भारी गुमान भरे मन मैं कर परबत पंख हले न हलैंगे तोरि अरीन मरोरि मवासन माते मतंगनि मान मलैंगे स्री पति स्री भगवान क्रिपा बिनु तिआगि जहान निदान चलैंगे ५२५

Sudh Sipaah Durant Dubaah Su Saaj Sanaah Durjaan Dalainge || Bhaari Gumaan Bhare Man Main Kar Parbat Pankh Hale Na Halainge || Tor Areen Maror Mawaasan Maate Matangan Maan Malainge || Shri Pat Shri Bhagwan Kripa Bin Tyaag Jahaan Nidaan Chalainge ||5||25||

शुद्ध सिपाई, दुर्जेय बाहू, शस्त्र-संनाह, ते शत्रूचे दल तोडतील. मनात मोठा गर्व भरलेला, तो पर्वतासारखा पंखाने हलणार नाही. शत्रूंना तोडून, मवासी (मदोन्मत्त) हत्तींचा मान मर्दन करतील. पण श्रीपती श्री भगवानाच्या कृपेशिवाय शेवटी जग सोडून जातील.

श्लोक 6

बीर अपार बडे बरिआर अबिचारहि सार की धार भछया तोरत देस मलिंद मवासन माते गजान के मान मलया गाड़्हे गड़्हान को तोड़नहार सु बातन हीं चक चार लवया साहिबु स्री सभ को सिरनाइक जाचक अनेक सु एक दिवया ६२८ [sic]

Beer Apaar Bade Baryaar Abichaareh Saar Ki Dhaar Bhachhaya || Torat Des Malind Mawaasan Maate Gajaan Ke Maan Malaya || Gaadhe Gadhaan Ko Todanhaar Su Baatan Heen Chak Chaar Lavaya || Saahib Shri Sabh Ko Sirnaayak Jaachak Anek Su Ek Divaya ||6||28||

अपार वीर, मोठे योद्धे, जे अविचाराने तलवारीची धार खाऊन भक्ष्य करतात. देश तोडतात, मवासी हत्तींचा मान मर्दन करतात. गाढ किल्ले तोडणारे, बोलण्यानेच चक्रव्यूह रचतात. पण साहब श्री सर्वांचा सिरनाइक (श्रेष्ठ) आहे, तो अनेक याचकांना एक (वर) देतो.

श्लोक 7

दानव देव फनिंद निसाचर भूत भविख भवान जपैंगे जीव जिते जल मै थल मै पल ही पल मै सभ थाप थपैंगे पुंन प्रतापन बाढ जैत धुन पापन के बहु पुंज खपैंगे साध समूह प्रसंन फिरैं जग सत्र सभै अवलोक चपैंगे ७२७

Daanav Dev Fanind Nisaachar Bhoot Bhavikh Bhavaan Japainge || Jeev Jite Jal Mai Thal Mai Pal Hi Pal Mai Sabh Thaap Thapainge || Punn Partaapan Baadh Jait Dhun Paapan Ke Bahu Punj Khapainge || Saadh Samooh Prasann Phirai Jag Satra Sabhai Avalok Chapainge ||7||27||

दैत्य, देव, नाग, राक्षस, भूत-भविष्य-वर्तमान हे सर्व जपतील. जल व स्थळातील सर्व जीव पळभरात स्थापित होतील. पुण्य व प्रताप वाढेल, पापांचे मोठे पुंज नष्ट होतील. साधुसमूह प्रसन्न होऊन हिंडतील, शत्रू सर्व दिसून क्षीण होतील.

श्लोक 8

मानव इंद्र गजिंद्र नराधप जौन त्रिलोक को राजु करैंगे कोटि इसनान गजादिक दान अनेक सुअंबर साजि बरैंगे ब्रहम महेसर बिसन सचीपति अंत फसे जम फास परैंगे जे नर स्री पति के प्रस हैं पग ते नर फेर न देह धरैंगे ८२८

Maanav Indra Gajindra Naraadhap Jaun Trilok Ko Raaj Karainge || Kot Isnaan Gajaadik Daan Anek Suambar Saaj Barainge || Brahm Mahesar Bisan Sacheepat Ant Fase Jam Faas Parainge || Je Nar Shri Pat Ke Pras Hain Pag Te Nar Pher Na Deh Dharainge ||8||28||

मानवेंद्र, गजेंद्र, नराधिप त्रिलोकी राज्य करतील. कोटी स्नान, हत्ती इत्यादी दान, अनेक स्वयंवर रचून वरण करतील. ब्रह्मा, महेश, विष्णु, इंद्र अंतकाळी यमाच्या फासात अडकतील. जे नर श्रीपतीच्या पायांचे प्रस (आश्रित) आहेत, ते पुन्हा शरीर धारण करणार नाहीत.

श्लोक 9

कहा भयो जो दोऊ लोचन मूंद कै बैठि रहिओ बक धिआन लगाइओ न्हात फिरिओ लीए सात समुद्रनि लोक गयो परलोक गवाइओ बास कीओ बिखिआन सों बैठ कै ऐसे ही ऐसे सु बैस बिताइओ साचु कहों सुन लेहु सभै जिन प्रेम कीओ तिन ही प्रभु पाइओ ९२९

Kahaa Bhayo Jo Do-oo Lochan Moond Kai Baith Rahio Bak Dhyaan Lagaayo || Nhaat Phirio Leeye Saat Samudran Lok Gayo Parlok Gawaayo || Baas Keeyo Bikhyaan So Baith Kai Aise Hi Aise Su Bais Bitaayo || Saach Kaho Sun Leho Sabhai Jin Prem Keeyo Tin Hi Prabh Paayo ||9||29||

काय झाले दोन डोळे मिटून बकाचे ध्यान लावून बसून? सात समुद्रात न्हाऊन हे लोक गमावले व परलोक गमावले? विषयांत बसून वेळ घालवला? खरे सांगतो, ऐका सर्वांनो! ज्यांनी प्रेम केले त्यांनी प्रभू पावले.

श्लोक 10

काहू लै पाहन पूज धरयो सिर काहू लै लिंग गरे लटकाइओ काहू लखिओ हरि अवाची दिसा महि काहू पछाह को सीसु निवाइओ कोऊ बुतान को पूजत है पसु कोऊ म्रितान को पूजन धाइओ कूर क्रिआ उरझिओ सभ ही जग स्री भगवान को भेदु न पाइओ १०३०

Kaahu Lai Paahan Pooj Dharyo Sir Kaahu Lai Ling Gare Latkaayo || Kaahu Lakhio Har Avaachi Disaa Meh Kaahu Pachhaah Ko Sees Nivaayo || Ko-oo Butaan Ko Poojat Hai Pasu Ko-oo Mritaan Ko Poojan Dhaayo || Koor Kriyaa Urajhio Sabh Hi Jag Shri Bhagwan Ko Bhed Na Paayo ||10||30||

कोणी दगड पूजून डोकी धरले, कोणी लिंग गळ्यात लटकवले. कोणी हरि उत्तर दिशेत पाहिला, कोणी पश्चिमेला शिर नमवले. कोणी मूर्ती पूजतो, कोणी मृतांना पूजायला जातो. सर्व जग खोट्या क्रियेत अडकले, श्री भगवानाचा भेद पावले नाहीत.

श्लोक 11

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

दररोज किंवा शुभ तिथींवर

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ

Sacred Offerings

तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य

Spiritual Benefits (Phalashruti)

मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा

पृष्ठभूमि

हे दहा छंद 'तव प्रसाद सवैये' ('तुझ्या कृपेने') या शीर्षकाने आणि 'पातशाही १०' या ओळीने सुरू होतात, जी दहावे गुरू गुरू गोबिंद सिंह यांचे शब्द असल्याचे दर्शवते. ते दशम ग्रंथात आढळतात, जेथे अकाल उस्तत ('कालातीताची स्तुती') या क्रमात ते २१ ते ३० क्रमांकित आहेत. ते कोणत्याही रागात बांधलेले नाहीत, तर सवैया छंदात रचलेले आहेत. शीख दररोज सकाळी नितनेममध्ये जाप साहिबानंतर त्यांचे पठण करतात, आणि अमृत संचार दीक्षा-सोहळ्यातही ते म्हटले जातात. हे काव्य गुरू नानक आणि शीख गुरूंच्या व्यापक शिकवणीवर आधारित आहे, की मुक्तीचे द्वार केवळ भगवंताशी प्रामाणिक ऐक्याने उघडते, निश्चित पायऱ्यांनी किंवा रिकाम्या कर्मकांडाने नव्हे.

या पाठाबद्दल

रचयिता: Guru Gobind Singh Ji · Sikh Guru (Tenth of the Ten) · 1666–1708 CE, Punjab & beyond

The tenth and last human Sikh Guru, who founded the Khalsa order in 1699 and composed hymns of valor and devotion including the Jaap Sahib and Chaupai Sahib, later compiled in the Dasam Granth. Before his passing, he declared the Guru Granth Sahib to be the eternal Guru of the Sikhs.

Guru Gobind Singh Ji च्या आणखी रचना

कबीओवाच बेंती चोपाई: संरक्षणासाठी प्रार्थना जप साहिब: कालातीताचे शाश्वत स्तवन

तुम्हाला माहीत आहे का?

लेखक व संदर्भ

हे श्लोक दहावे शीख गुरू गुरू गोबिंद सिंह (१६६६–१७०८) यांना श्रेय दिलेल्या सवैया (एक प्रकारचा श्लोक) मधून घेतलेले आहेत. ते दशम ग्रंथातील अकाल उस्तत भागाचा भाग असून, गुरूंशी संबंधित लेखनसंग्रहाचा हिस्सा आहेत, आणि दैनंदिन नितनेममध्ये म्हटल्या जाणाऱ्या रचनांपैकी आहेत. बाह्य धार्मिक आचरण आणि सांसारिक सत्ता यांवरील तीक्ष्ण टीकेसाठी ते ओळखले जातात, आणि भगवंताच्या अंतरंग भक्तीवर भर देतात.

वारंवार येणारे ध्रुवपद

प्रत्येक छंद समान वाक्याने संपतो: परम सत्तेच्या भक्तीशिवाय (येथे श्री भगवान किंवा श्रीपती म्हटलेल्या) सर्व सांसारिक यश — संपत्ती, सैन्य, कर्मकांड किंवा तपश्चर्या — निरुपयोगी आहे. पहिला छंद (१/२१) “एका रती बिनु एका रती के” (भक्तीच्या एका कणाविनाही) या ओळीने समाप्त होतो, जी केवळ भगवंतावरील प्रेमालाच खरे मूल्य आहे, हे ठसवते.

बाह्य कर्मकांडांवर टीका

छंद १० (१०/३०) चुकीच्या धार्मिक आचरणांची सजीव यादी देतो: कोणी दगडांची पूजा करतो, कोणी गळ्यात लिंग (शिवाचे प्रतीक) धारण करतो, कोणी पूर्वेकडे किंवा पश्चिमेकडे तोंड करतो, मूर्तींना नमन करतो किंवा मृतांची पूजा करतो. गुरू घोषित करतात की यांपैकी कोणतीही गोष्ट भगवंताचे खरे रहस्य प्रकट करत नाही; केवळ अंतःकरणातील प्रेम (प्रेम) भगवंताकडे नेऊ शकते.

राजसत्तेची व्यर्थता

छंद २ (२/२२) विशाल सैन्य, हत्ती, घोडे आणि खजिन्यांचे धनी राजांचे वर्णन करतो, परंतु मृत्यूच्या वेळी ते सर्व अनवाणी निघून जातात, हे नमूद करतो. छंद ३ (३/२३) इशारा देतो की सर्वात बलाढ्यसुद्धा, लक्ष्मीपती (श्रीपती) भगवंताच्या भक्तीशिवाय, अंतिम निवासस्थानी काहीही न घेता पोहोचतात.

प्रेमाचे थेट आवाहन

छंद ९ (९/२९) डोळे मिटून बगळ्यासारखे बसण्याचे (आंधळ्या ध्यानाचे), 'सात सागरांत' स्नान करण्याचे, किंवा सांसारिक आसक्तीत राहण्याचे स्पष्ट नाकारतो. शेवटची ओळ, “ज्यांनी प्रेम केले, त्यांनी भगवंताला प्राप्त केले”, बाह्य रूपातून अंतरंग भक्तीकडे वळण्याचे स्पष्ट, सार्वत्रिक आवाहन आहे.

काव्यरूप आणि भाषा

सवैया हा मध्ययुगीन हिंदी काव्यातील चार ओळींचा दीर्घ छंद आहे; येथे तो संस्कृत शब्द आणि काही फारसी-अरबी शब्दांत मिसळलेल्या ब्रज भाषेच्या शैलीत आहे. ओळी युद्ध, निसर्ग आणि कर्मकांड यांच्या प्रतिमांनी दाट भरलेल्या आहेत, ज्यामुळे टीका सजीव आणि सहज समजणारी ठरते.

#Bani #Dasam Granth #Guru Gobind Singh #Nitnem #Savaiye #Akal Ustat

Guru Nanak Dev Ji ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Guru Nanak Dev Ji

Guru Nanak Dev Ji चे सर्व पाठ पहा →

मंत्र

मूल मंत्र (मूल मंत्र): शीख धर्माचा मूलभूत पंथ

गुरु नानक यांनी रचलेला, गुरु ग्रंथ साहिबच्या अंग १ वरील शीख धर्माचा मूलमंत्र: एक सृष्टिकर्ता, सत्य नाम, निर्भय, निर्वैर, कालातीत, अजन्मा.

1 verse

बाणिया

आनंद साहिब (आनंदाचे भजन)

आनंद साहिब हा शिख धर्माचे तिसरे गुरू, गुरू अमर दास यांनी रचलेला पवित्र आनंदाचा भजन आहे. हे खऱ्या गुरूच्या भेटीचा अत्यानंद आणि दैवी भक्तीत सापडणाऱ्या शाश्वत शांतीचा उत्सव साजरे करते.

7 verses

बाणिया

आनंद साहिब: आनंदाचे गीत (संपूर्ण — ४० पौरी)

हा आनंदाचा पवित्र भजन आहे, जो शीख धर्माचे तिसरे गुरू, गुरू अमर दास यांनी रचला आहे. खऱ्या गुरूशी जोडले जाण्याने आणि दैवी उपस्थितीची जाणीव होण्याने मिळणाऱ्या गाढ आनंदाचा उत्सव आहे. शीख धर्मातील ही एक प्रमुख प्रार्थना आहे, जी आध्यात्मिक शांती आणि आनंद आणण्यासाठी म्हटली जाते.

41 verses

शबद

शीख अर्दास (औपचारिक प्रार्थना)

शीख अरदास ही सामूहिक प्रार्थना असून ती गुरु गोबिंद सिंह यांच्या 'वार श्री भगौती जी की' ने सुरू होते आणि सर्वांच्या कल्याणासाठीच्या प्रार्थनेने संपते.

15 verses

शीख धर्म से और

सभी देखें

जपजी साहिब

जपजी साहिब हा शीख धर्माचा मूलभूत प्रार्थनागीत आहे जो एका परमेश्वराच्या स्वरूपाचे वर्णन करतो आणि सत्य जीवन कसे जगावे हे सांगतो. जगभरातील अनेक शीख लोक सकाळच्या प्रार्थनेत याचे पठण करतात.

40 verses

कबीओवाच बेंती चोपाई: संरक्षणासाठी प्रार्थना

हा शीख परंपरेतील भक्तिपर गीत आहे, जे दैवी संरक्षण, आंतरिक इच्छांची पूर्ती आणि स्वतःच्या कुटुंबाच्या व अनुयायांच्या सुरक्षेसाठी हार्दिक प्रार्थना म्हणून म्हटले जाते.

11 verses

जप साहिब: कालातीताचे शाश्वत स्तवन

जाप साहिब हे गुरू गोबिंद सिंह यांचे सकाळचे स्तोत्र असून ते दशम ग्रंथात आहे; त्यात १९९ श्लोक आहेत, आणि निराकार, कालातीत निर्मात्याची अनेक नावांनी स्तुती केली आहे.

48 verses

दिव्य कृपेचे स्तोत्र: शीख धर्मग्रंथातील निवडक ग्रंथ

या संग्रहात शीख परंपरेतील पवित्र स्तोत्रे एकत्र केली आहेत, जी एका शाश्वत परमेश्वराची स्तुती करतात आणि भक्ती, दैवी संरक्षण आणि गुरुच्या कृपेचा उत्सव साजरा करतात.

86 verses

कीर्तन सोहिला: शीखांची संध्याकाळची प्रार्थना

कीर्तन सोहिला हे गुरू ग्रंथ साहिबातील (अंग १२–१३) पाच शबदांचे शीखांचे रात्रीचे प्रार्थना-स्तोत्र आहे; झोपण्याच्या वेळी आणि अंत्यसंस्काराच्या प्रसंगी ते गायले जाते.

30 verses

गुरुचरणांचे ध्यान

ही एक शीख भक्तिपर कविता आहे (शबद), ज्यामध्ये गुरूच्या चरणांवर प्रेम करून, त्यांच्या नामस्मरणाने भवसागर तरून जाण्याची आणि परमेश्वराची कृपा होऊन आशा पूर्ण होण्याची भावन व्यक्त केली आहे.

3 verses