अवलोकितेश्वराची नीलकंठ धारणी
हा एक पवित्र बौद्ध मंत्र आहे जो करुणेचे मूर्तिमंत रूप असणाऱ्या अवलोकितेश्वर बोधिसत्त्वाचा आवाहन करतो, शुद्धी, संरक्षण आणि आशीर्वादासाठी.
श्लोक
त्रिरत्नांना वंदन. थोर अवलोकितेश्वर बोधिसत्त्व, महासत्त्व, महाकरुणामय यांना वंदन. मी सर्वांच्या आश्रयरूप, स्थिर, त्रिनेत्र अशा तुला नमन करतो. सुसंपन्नाला, या थोर लोकितेश्वराला वंदन, नीलकंठाला वंदन, ह्रीं, महान वक्त्या, सर्व शुभ प्रयोजनांत अचल, सर्व प्राणी आणि सत्त्वांचा मार्ग याला वंदन. खालीलप्रमाणे—
श्लोक 1
ओं. हे प्रकाश, हे प्रकाशक, हे कर्म साधणाऱ्या, ह्रीः, हे महाबोधिसत्त्व. सर्व अशुद्धता, सर्व अशुद्धता; सर्व ज्ञान, सर्व ज्ञान; माझे हृदय कर, माझे हृदय कर; कर्म कर, कर्म कर; धारण कर, धारण कर; विजयी हो, महाविजयी हो. हे प्रवाह, हे प्रवाह, हे पृथ्वीधारक, हे राजा, चल, चल. हे माझ्या शुद्ध रूपा, हे जिना, विष हलव, विष हलव. हे मन-हृदय, स्मरण कर. कर्म काढून टाक, काढून टाक. मला तार, मला तार. हे शुद्ध, हे शुद्ध, हे मुक्त, हे मुक्त. चल, चल, हे पृथ्वीधारक, हे राणी. चल, चल, मला शुद्ध कर, शुद्ध कर. हे महाशुभ, हे सत्य, हे सत्य, हे अशुभ, हे फूल, हे फूल, हे उत्तम स्त्री, विजय, हे निवास, हे सद्धर्म, मनात, हे सुंदर मुखा, हे महासुंदर मुखा, हे अचल, हे वारा, हे ध्वनी, हे सिद्ध योगी, हृदयात, हृदय. हुर हुर, अशुद्धता, हुर हुर, काढून टाक, काढून टाक. महान संघासाठी, सिद्धासाठी, योगिनीसाठी, तुला वंदन.
श्लोक 2
मी सिद्ध मंत्र शब्द साध्य करतो. सिद्ध योगिनीला, तुला वंदन.
श्लोक 3
नीलकंठाला, तुला वंदन.
श्लोक 4
वराहमुखाला, तुला वंदन.
श्लोक 5
महासिंहमुखाला, तुला वंदन.
श्लोक 6
सिद्ध विद्याधराला, तुला वंदन.
श्लोक 7
पद्मपाणीला, तुला वंदन.
श्लोक 8
चक्रपाणीला, तुला वंदन.
श्लोक 9
खांद्यावर हरिण धारण करणाऱ्याला, तुला वंदन.
श्लोक 10
महादंड धारण करणाऱ्याला, तुला वंदन.
श्लोक 11
त्रिरत्नांना वंदन. थोर अवलोकितेश्वर बोधिसत्त्व, महासत्त्व, महाकरुणामय यांना वंदन.
श्लोक 12
माझे मंत्र शब्द सिद्ध होवोत. तुम्हांस प्रणाम. स्वाहा.
श्लोक 13
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
हा मजकूर महायान बौद्ध परंपरेतील एक धारणी आहे, एक लांब मंत्रासारखी प्रार्थना. पारंपरिकपणे अवलोकितेश्वर बोधिसत्त्व (ज्याला लोकितेश्वर असेही म्हणतात) यांच्याशी संबंधित, ही प्रार्थना तिबेटी आणि चिनी बौद्ध प्रथांमध्ये नकारात्मक कर्माचे शुद्धीकरण, अडथळे दूर करण्यासाठी आणि करुणा वाढवण्यासाठी म्हटली जाते. या मंत्रात अवलोकितेश्वराच्या विविध रूपांना वंदन आहे, जसे की नीलकंठ (निळ्या मानेचा), आणि मंत्र प्रभावी होण्याच्या प्रार्थनेने समाप्त होतो.
तुम्हाला माहीत आहे का?
मजकुराची रचना
हा करुणेचा बोधिसत्व असलेल्या अवलोकितेश्वराला समर्पित केलेला बौद्ध धारणी (एक लांब मंत्र) आहे. याची सुरुवात आणि शेवट त्रिरत्नांना (बुद्ध, धर्म, संघ) वंदन करून होतो आणि त्यात देवतेच्या विविध रौद्र रूपांना, जसे की नीलकंठ (निळ्या मानेचा), वराहमुख (डुकराचा चेहरा असलेला), आणि महासिंहमुख (सिंहाचा चेहरा असलेला) यांना वंदन करण्याची मालिका समाविष्ट आहे.
नीलकंठ – निळ्या मानेचा
'नीलकंठ' हे नाव शिवाने विष पिण्याशी प्रसिद्धपणे जोडलेले असले तरी, या बौद्ध संदर्भात ते अवलोकितेश्वराच्या रौद्र रूपाचा उल्लेख करते. हे विशेषण देवतेची नकारात्मकता ग्रहण करून त्याचे रूपांतर करण्याची शक्ती अधोरेखित करते, जे दुःख स्वीकारण्याच्या करुणामय कृत्याशी प्रतिध्वनित होते.
बीज अक्षरे आणि मंत्र शक्ती
मंत्रात 'ह्रीम्' (श्लोक 1) हे बीज अक्षर समाविष्ट आहे, जे करुणा आणि शुद्धीकरणाशी संबंधित बौद्ध तंत्रातील एक सामान्य बीज आहे. मजकुरात 'siddhyantu me mantrapadani' ('मंत्राचे अक्षरे माझ्यासाठी सिद्ध होवोत') अशी वाक्ये देखील आहेत, जे दर्शविते की जप केल्याने आध्यात्मिक शक्ती सक्रिय होतात असा विश्वास आहे.
अनेक रौद्र रूपे
श्लोक 3–10 मध्ये अवलोकितेश्वराच्या अनेक भयानक रूपांची यादी आहे, ज्यात डुकराचा चेहरा, सिंहाचा चेहरा आणि एक मोठी गदा (महालकुटी) धारण करणारे यांचा समावेश आहे. ही रौद्र रूपे देवतेची अडथळे दूर करण्याची आणि नकारात्मक शक्तींना वश करण्याची क्षमता दर्शवितात, ही वज्रयान बौद्ध धर्मातील एक सामान्य थीम आहे.
उद्देश आणि वापर
ही धारणी पारंपारिकपणे संरक्षण, कर्म शुद्धीकरण आणि अडथळे दूर करण्यासाठी जपली जाते. 'नमो' (वंदन) आणि 'स्वाहा' (समापन अर्पण) यांच्या पुनरावृत्ती हे तांत्रिक विधींशी संबंधित आहेत जिथे साधक देवतेचे आशीर्वाद आणि सामर्थ्य प्राप्त करू इच्छितो.
Avalokiteshvara
बौद्ध धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
