වාර්කාරි සාන්තුවරයන් විසින් විත්ථල් දෙවියන් වෙනුවෙන් රචිත භක්තිමත් මරාඨි පද්‍ය.
සන්ත් බහිණාබායි විසින් රචිත වාර්කාරී ඉතිහාසය විස්තර කරන අසමසම කාව්‍යයයි: ඥානේශ්වර් පදනම දැමීය, නාම්දේව් ප්‍රසාරණය කළේය, ඒකනාථ් කුළුණු ඉදි කළේය, තුකාරාම් රන් කොත පළඳවන ලදී.
සන්ත් චෝඛාමේලාගේ ආධ්‍යාත්මික සමානාත්මතාවය පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨ කාව්‍යයකි. උක් ගස වංක වුවද එහි රසය මිහිරිය; දුන්න නැමී තිබුණද ඊතලය කෙළින් යයි. බාහිර කුලය හෝ රූපය නොව අභ්‍යන්තර භක්තිය උතුම් බව මෙයින් පෙන්වයි.
සන්ත් ඥානදේව් තුමන් විසින් ආලන්දි හිදී රචිත වාර්කාරී සම්ප්‍රදායේ හදවත බඳු වූ දෛනික වන්දනා පාඨයයි. අභංග 28 කින් සමන්විත මෙම ශුද්ධ වූ කෘතිය අද්වෛත දර්ශනය සහ විට්ඨල් දෙවියන් උදෙසා වූ භක්තිය ඒකාබද්ධ කරමින් දෙවියන්ගේ නාමය ගැයීමෙන් පූර්ණ විමුක්තිය හිමිවන බව පෙන්වා දෙයි.
සන්ත් ඥානේශ්වර්ගේ අතිශය මධුර වූ අභංගයකි. විඨල් දෙවියන්ගේ දිව්‍යමය රූපය දෑසින් දුටු විට සිතෙහි ඇතිවන උත්තරීතර සතුට මෙයින් විස්තර කෙරේ. එය අතීත භවයන්හි කළ පින්වල ප්‍රතිඵලයක් වන අතර, දෙවියන් වහන්සේ සියලු සතුටේ උල්පත බව මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.
සන්ත් ඒකනාත් විසින් රචිත අද්වෛත වේදාන්තය සහ භක්තිය මුසු වූ උත්තරීතර කාව්‍යයකි. සැබෑ වන්දනාව ඇත්තේ පිටත නොවේ; මිනිස් සිරුරම පණ්ඪරපුරයයි, අභ්‍යන්තර ආත්මයම විඨල් දෙවියන්ය, සහ අඛණ්ඩ භාවනාවම ශුද්ධ වූ චන්ද්රභාගා නදියයි.
සන්ත් ඒකනාත්ගේ අතිශය සංවේදී අභංගයකි. ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ මව් නිවස යනු සැබෑ සෙනෙහසේ හා රැකවරණයේ සංකේතයයි. ඒකනාත් පණ්ඪරපුරය තම මව් නිවස ලෙසත්, විඨල් හා රුක්මිණී තම දිව්‍යමය දෙමාපියන් ලෙසත් මෙහිදී සලකයි.
13 වන සියවසේ විසූ ශාන්ත ජනාබායිගේ අතිශය අපූර්ව අභංගයකි. තම සිත සොරාගත් විඨල් දෙවියන්ව 'පණ්ඪරපුරයේ හොරා' ලෙස නම් කර, භක්තිය නැමැති ලණුවෙන් බැඳ තම හදවත නැමැති සිරමැදිරියේ සිරකර තබන බව මෙයින් ප්‍රකාශ කරයි.
සන්ත් කාන්හෝපාත්‍රා විසින් රචිත පූර්ණ යටත් වීමේ සංවේදී යාඥාවයි. සුල්තාන්ගේ සෙබළුන්ගෙන් බේරීමට පන්සලට දිව ආ ඇය විට්ඨල දෙවියන්ගේ පාමුල වැඳ වැටී ජීවිතය පූජා කළාය.
සන්ත් මුක්තාබායි විසින් තම වැඩිමහල් සොහොයුරු ඥානේශ්වර් තුමාට කළ අවවාදාත්මක කාව්‍යයකි. ලෝකයාගේ නින්දා අපහාස ඉවසා ලෝකයේ යහපත උදෙසා දොර අරින ලෙස ඇය ඉල්ලා සිටියි.
සන්ත් නාම්දේව් විසින් රචිත වාර්කාරී සම්ප්‍රදායේ මූලික ආදර්ශ පාඨයයි. කීර්තනයේ ආනන්දයෙන් නටමින් ලොව පුරා ප්‍රඥාවේ පහන දැල්වීම මෙහි උතුම් අරමුණයි.
සන්ත් නරහරි සෝනාර්ගේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ අභංගය: තම රන්කරු වෘත්තියේ උපමා ඔස්සේ ශරීරය වැඩමුළුව ලෙසත්, විචාර බුද්ධිය මිටිය ලෙසත්, රාම නාමය එහි පිරිසිදු කරන ලද ශුද්ධ රත්රන් ලෙසත් විස්තර කරයි.
මෙය සන්ත ඥානදේව විසින් රචිත 'ඥානේශ්වරී' නම් ග්‍රන්ථයේ අවසානයේ එන ප්‍රාර්ථනා කොටසකි. එහිදී ඔහු සියලු ජීවීන්ගේ කුසල් වැඩීම, දුර්ගුණ දුරුවීම, සාමය සහ සමෘද්ධිය පතා ඉල්ලා සිටී.
මෙය 13 වන සියවසේ ජීවත් වූ මහාරාෂ්ට්රයේ සන්ත නාමදේව විසින් රචිත අභංග නමැති භක්ති ගීතයකි. එහිදී ඔහු පන්ඩර්පුර්හි විඨෝබා දෙවියන්ට තම සිතේ රඟපාන්නට ආරාධනා කරන අතර, භීමා සහ චන්ද්රභාගා ගංගාවන් ද සඳහන් කරයි.
සන්ත් සාවතා මාලී විසින් රචිත ශුද්ධ වූ කර්ම යෝගය පිළිබඳ උතුම් ගීතිකාවකි. වනාන්තරවලට නොගොස්, තම එළවළු වත්තේ ලූනු, රාබු, සුදුලූනු සහ මිරිස් තුළින්ම විට්ඨල දෙවියන් දැකීමේ අසිරිමත් අත්දැකීම මෙයින් විස්තර කෙරේ.
14 වන සියවසේ විසූ ශාන්ත සෝයරාබායිගේ අද්වෛත භක්තිය සහ සමානාත්මතාවය පිළිබඳ උත්තරීතර අභංගයකි. විඨල් දෙවියන් දැකීමෙන් සියලු අහංකාරය සහ කුල භේද නැති වී මුළු විශ්වයම එකම දිව්‍යමය වර්ණයට ඒකාබද්ධ වේ.
සන්ත් තුකාරාම් වෛකුණ්ඨයට වැඩමවීමට පෙර ගැයූ සංවේදී සමුගැනීමේ ගීතයයි. සියලු බැතිමතුන්ට අවසන් 'රාම්-රාම්' පවසා ඔහු තම සදාතනික නිවහන බලා පිටත්ව යයි.
සන්ත් තුකාරාම් විසින් රචිත අද්වෛත භක්තියේ උත්තරීතර ආනන්දය ප්‍රකාශ කරන කාව්‍යයකි. දෙවියන් හා එක් වූ විට සියලු භේදයන් නැති වී අනන්ත ආනන්දයේ සාගරය පමණක් ඉතිරි වේ.
සන්ත් තුකාරාම් විසින් රචිත විරහ භක්තියේ උත්තරීතර ගීතයයි. පුර සඳ දෙස බලා සිටින චකෝර පක්ෂියා, දීපවාලියට මව්පියන් දැකීමට බලාපොරොත්තු වන දියණිය සහ බඩගින්නේ අඬන දරුවා යන උපමා මගින් විඨල් දෙවියන් දැකීමට ඇති දැඩි පිපාසය මෙයින් ප්‍රකාශ කෙරේ.
සන්ත් තුකාරාම්ගේ උතුම්ම යාඥා අභංගයයි. ලෞකික සම්පත් හෝ මෝක්ෂය පවා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් තුකාරාම් දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ එකම වරමකි: කිසිදා උන්වහන්සේව අමතක නොවීම සහ සදාකාලිකව සත්පුරුෂ ඇසුර ලැබීමයි.
සන්ත් තුකාරාම්ගේ අතිශය ප්‍රකට වූ ආධ්‍යාත්මික නිර්මාණයකි. බාහිර වතාවත් වෙනුවට පීඩිතයන් කෙරෙහි දක්වන සැබෑ දයාව සැබෑ ශාන්තභාවය බවත්, එවන් උතුමන් තුළ දෙවියන් වහන්සේ සැබවින්ම වැඩවසන බවත් මෙම අභංගයෙන් පහදා දෙයි.
චන්ද්රභාගා නදී තීරයේ බැතිමතුන් එකමුතුව නටමින් ගයමින් සමරන ආධ්‍යාත්මික උත්සවය සන්ත් තුකාරාම් විසින් මනරම් ලෙස විස්තර කරන ගීතයකි.
සන්ත් තුකාරාම්ගේ ප්‍රමුඛතම ආරාධනා අභංගයයි (තුකාරාම් ගාථා 1). ගඩොල මත කෙලින් සිටගෙන, ඉණ මත අත් තබා, තුල්සි මාලාවෙන් සහ රන්වන් වස්ත්‍රයෙන් සැරසුණු විඨල් දෙවියන්ගේ දර්ශනය භක්තිකයාට උත්තරීතර සතුටක් ගෙන දෙන බව මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.
සන්ත් තුකාරාම්ගේ මෙම ප්‍රකට මරාඨි අභංගයෙන් සොබාදහම සහ දෙවියන් අතර ඇති එකමුතුකම පැහැදිලි කරයි. ගස්වැල් සහ පක්ෂීන් අපගේ සැබෑ ඥාතීන් බව තුකාරාම් පවසයි.