জৈন দৈনিক আৰতী
তীৰ্থংকৰৰ সম্মুখত প্ৰদীপ অৰ্পণৰ ৰীতি
এই লেখাত জৈন ধৰ্মৰ দৈনিক আৰতী নামৰ নিত্য পূজা-পদ্ধতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, যিটো ঘৰ বা মন্দিৰত তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত প্ৰদীপ জ্বলাই কৰা হয়। ইয়াত সাধাৰণতে পঢ়া শ্লোকসমূহ আৰু উপাসনাৰ ক্ৰম উল্লেখ কৰা হৈছে।
পদ্ধতি আৰু পদক্ষেপ
1স্থান প্ৰস্তুত কৰক
তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ আগত ঠাইখিনি পৰিষ্কাৰ কৰক। হাত-মুখ ধুই লওক আৰু মূৰ্তিখন পৰিষ্কাৰ কাপোৰেৰে মচি লওক। প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী যেনে: ঘিউ বা তেলৰ চাকি (সলতাসহ), কপুৰ, ধূপকাঠি, সতেজ ফুল, আৰু এটা সৰু প্লেট ব্যৱস্থা কৰক।
2চাকি আৰু ধূপ জ্বলাওক
তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত বহক বা থিয় হৈ থাকক। প্ৰথমে ধূপকাঠি জ্বলাওক, তাৰ পিছত চাকি (ঘিউ বা তেল ব্যৱহাৰ কৰি) জ্বলাওক। চাকিখন প্লেটত ৰাখক। যদি কপুৰ ব্যৱহাৰ কৰে, তেন্তে কপুৰৰ এটা সৰু টুকুৰা এটা পৃথক আধাৰত ৰাখি উপযুক্ত সময়লৈকে নজ্বলাই ৰাখক।
3চাকিৰ আৰতি কৰক
জ্বলি থকা চাকিৰ প্লেট দুয়ো হাতেৰে ধৰি লওক। তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ আগত লাহে লাহে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰাওক আৰু মানক জৈন আৰতি শ্লোক পাঠ কৰক। সৰ্বাধিক প্ৰচলিত শ্লোকটো আৰম্ভ হয়: 'জয় জয় জয় তীৰ্থংকৰ, প্ৰভু তুমহে আৰতি...' (বা আনুস্থানিক ভিন্নতা)। ৩ৰ পৰা ৫ বাৰ ঘূৰাই থাকক।
4কপুৰৰ আৰতি আগবঢ়াওক
যদি কপুৰ ব্যৱহাৰ কৰে, এতিয়া জ্বলাওক। জ্বলি থকা কপুৰ দুয়ো হাতেৰে মূৰ্তিৰ আগত ধৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰাওক। ই পোহৰৰ অন্তিম আগবঢ়োৱা প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। আৰতিৰ শেষ শাৰী পাঠ কৰক (যেনে, 'মংগল জিন বৰ্ধমান...')।
5ধূপ আৰু ফুল আগবঢ়াওক
চাকিৰ পিছত, ধূপকাঠি মূৰ্তিৰ আগত ধৰি ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰাই আগবঢ়াওক। তাৰ পিছত, সতেজ ফুল মূৰ্তিৰ ভৰিৰ তলত বা বেদীত ৰাখি আগবঢ়াওক। আগবঢ়াওতে সৰল প্ৰাৰ্থনা বা 'নমোকার মন্ত্ৰ' নবাৰ পাঠ কৰক।
6নৱকাৰ মন্ত্ৰ পাঠ কৰক
মূৰ্তিৰ আগত হাত জোৰকৈ থিয় হৈ নৱকাৰ মন্ত্ৰ (নমোকার মন্ত্ৰ বুলিও কোৱা হয়) তিনি, পাঁচ বা নবাৰ পাঠ কৰক। এইটো পাঁচোটা শ্ৰেষ্ঠ সত্তাক স্বীকাৰ কৰা প্ৰধান জৈন প্ৰাৰ্থনা।
7প্ৰণাম কৰক আৰু ধ্যান কৰক
পাঠৰ পিছত, মূৰ্তিৰ আগত নীচু হৈ (প্ৰণাম) কৰক বা সৰল ত্ৰিবিধ প্ৰণাম (কপাল, হাত আৰু আঁঠুৰে মাটি স্পৰ্শ কৰা) কৰক। তাৰ পিছত, তীৰ্থংকৰৰ গুণাবলীৰ ওপৰত কেইমুহূৰ্তমান ধ্যান কৰক, পৱিত্ৰতা আৰু অনাসক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি।
8শান্তি প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত কৰক
ধীৰে ধীৰে 'শান্তি পাঠ' (শান্তি প্ৰাৰ্থনা) গাই বা কেৱল 'শান্তি' তিনি বাৰ কৈ কাৰ্য শেষ কৰক। তীৰ্থংকৰক আশীৰ্বাদৰ বাবে ধন্যবাদ জনাওক আৰু চাকি (যদি জ্বলি থাকে) সাৱধানে ঢাকি নুমাওক, ফুঁ দি নুমাব নালাগে। ইচ্ছা কৰিলে চাকিৰ জুই আন লোকক আশীৰ্বাদ হিচাপে বিতৰণ কৰিব পাৰে।
আৰতী জৈন ধৰ্মৰ এক অতি প্ৰিয় আৰু সাধাৰণ নিত্য ৰীতি। এই ৰীতি সাধাৰণতে ঘৰৰ উপাসনা কোঠাত বা মন্দিৰত তীৰ্থংকৰ (যিসকল জ্ঞানপ্ৰাপ্ত আত্মা, যিসকলে মুক্তি লাভ কৰিছে)ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত প্ৰদীপ (তেলেৰে তিয়াই দিয়া কপাহী সূতাৰে বটা বাতি) জ্বলাই কৰা হয়। ই উপাসনাৰ এক প্ৰধান অংশ, যি ভক্তি, শুদ্ধি আৰু অন্ধকাৰ (অজ্ঞান) নাশ কৰি পোহৰ (জ্ঞান) বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰতীক। দৈনিক আৰতী সাধাৰণতে সন্ধিয়াৰ সময়ত কৰা হয়, কিন্তু কোনো কোনো ভক্তই পুৱাও কৰে। এই ৰীতি জৈনসকলৰ বাবে অতি সৰল আৰু ঘৰুৱা ভাৱে পালন কৰা হয়, য'ত পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
আৰতীৰ সময়ত সাধাৰণতে কেইটামান নিৰ্দিষ্ট শ্লোক বা স্তুতি পঢ়া হয়। আটাইতকৈ প্ৰচলিত হৈছে 'জয় জয় শ্ৰী তীৰ্থংকৰ আৰতী' বা তেনে ধৰণৰ ভজন, য'ত তীৰ্থংকৰৰ গুণাগুণ বৰ্ণনা কৰা হয় আৰু আৰতিৰ লগত প্ৰদীপ ঘূৰাই দিয়া হয়। এই স্তুতিৰ কথা-বস্তু আঞ্চলিক পাৰ্থক্য অনুসৰি সলনি হ'ব পাৰে, কিন্তু মূল ভাৱ একে: তীৰ্থংকৰক প্ৰণাম, ধন্যবাদ, আৰু জ্ঞানৰ পোহৰৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা। কোনো কোনোতে 'নমো অৰিহন্তাণং' আদি পদ্যাংশও সন্নিৱিষ্ট থাকে। এই স্তুতিৰ ৰচনাকাৰ সকলো ঠাইতে একে নহয়, আৰু সমগ্ৰ ভাৰতৰ জৈন সম্প্ৰদায়ৰ মাজত ভিন্ন সংস্কৰণ পোৱা যায়।
আৰতী পূজাৰ ক্ৰম সাধাৰণতে এনেকুৱা: প্ৰথমে উপাসক বা পূজাৰীয়ে তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত বাতি জ্বলাই থয়। তাৰ পিছত হাত জোৰকৈ স্তুতি গাই বা পঢ়ি প্ৰদীপটো সোঁহাতত লৈ মূৰ্তিৰ সন্মুখত ঘূৰাই দিয়ে। এই সময়ত কোনো কোনোৱে ঘণ্টা বজায় বা শংখ বজায়। স্তুতি শেষ হ'লে প্ৰদীপটো মূৰ্তিৰ ওচৰত ৰখা হয়, আৰু ভক্তই প্ৰণাম কৰে। ইয়াৰ পিছত ফুল, চন্দন বা মিঠাই আদি অৰ্পণ কৰা হয় যদিহে সেই নিত্য ক্ৰমত থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল যে আৰতী কোনো জটিল পূজা নহয় — ই সহজ, নিয়মিত আৰু ভক্তিপূৰ্ণ, যি জৈন ধৰ্মৰ মূল নীতি অহিংসা, সত্য, আৰু আধ্যাত্মিক উন্নতিৰ স্মৰণ কৰায়।
মুঠতে, দৈনিক আৰতী জৈনসকলৰ বাবে তীৰ্থংকৰৰ প্ৰতি ভক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ এক সৰল কিন্তু অৰ্থপূৰ্ণ উপায়। এই ৰীতি সাধাৰণ লোকৰ দ্বাৰা সহজে কৰিব পৰা, আৰু ইয়াক সময়ৰ লগে লগে কোনো বাধ্যবাধকতা নোহোৱাকৈ চলাই নিয়া হয়। বিভিন্ন স্থানত স্তুতিৰ শাৰী বা অৰ্পণ কৰা বস্তুৰ ভিন্নতা থাকিলেও মূল আত্মা একে — পোহৰৰ সাহায্যত অন্ধকাৰ দূৰ কৰি সত্যৰ সন্ধান কৰা।
আপুনি জানেনে?
প্ৰতীকী অৰ্থ
আৰতীৰ প্ৰদীপে অন্ধকাৰ (অজ্ঞান) নাশ কৰি পোহৰ (জ্ঞান) বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰতীক। এই সৰল ৰীতিৰ জৰিয়তে ভক্তই তীৰ্থংকৰৰ সন্মুখত জ্ঞানৰ পোহৰৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা জনায়।
প্ৰধান স্তুতি
আটাইতকৈ প্ৰচলিত স্তুতি হৈছে 'জয় জয় শ্ৰী তীৰ্থংকৰ আৰতী' বা তেনে ধৰণৰ ভজন। ইয়াৰ উপৰিও কোনো কোনো সংস্কৰণত 'নমো অৰিহন্তাণং' (অৰিহন্ত অৰ্থাৎ জ্ঞানপ্ৰাপ্ত আত্মাক নমস্কাৰ) পদ্যাংশও সন্নিৱিষ্ট থাকে। স্তুতিৰ কথা-বস্তু আঞ্চলিকভাৱে সলনি হয়, কিন্তু মূল ভাৱ একে।
ৰীতিৰ ক্ৰম
প্ৰথমে তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত তেলেৰে তিয়াই দিয়া কপাহী সূতাৰে বটা বাতি জ্বলাই থয়। তাৰ পিছত সোঁহাতত লৈ স্তুতি গাই বা পঢ়ি মূৰ্তিৰ সন্মুখত ঘূৰাই দিয়ে। এই সময়ত কোনোৱে ঘণ্টা বা শংখও বজায়। স্তুতি শেষ হ'লে প্ৰদীপটো ওচৰত ৰাখি ভক্তই প্ৰণাম কৰে।
সৰলতা আৰু সুলভতা
দৈনিক আৰতী কোনো জটিল পূজা নহয় — ই সহজ, নিয়মিত আৰু ভক্তিপূৰ্ণ। পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে, আৰু ইয়াক কোনো বাধ্যবাধকতা নোহোৱাকৈ চলাই নিয়া হয়। এই ৰীতিয়ে জৈন ধৰ্মৰ মূল নীতি অহিংসা, সত্য, আৰু আধ্যাত্মিক উন্নতিৰ স্মৰণ কৰায়।
সময় আৰু স্থান
সাধাৰণতে সন্ধিয়াৰ সময়ত আৰতী কৰা হয়, কিন্তু কোনো কোনো ভক্তই পুৱাও কৰে। ই ঘৰৰ উপাসনা কোঠাত বা মন্দিৰত তীৰ্থংকৰৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখত পালন কৰা হয়। বিভিন্ন স্থানত স্তুতিৰ শাৰী বা অৰ্পণ কৰা বস্তুৰ ভিন্নতা থাকিলেও মূল আত্মা একে — পোহৰৰ সাহায্যত অন্ধকাৰ দূৰ কৰি সত্যৰ সন্ধান কৰা।
Mahavira
জৈন ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত