সামায়িকা
জৈন ধৰ্মৰ ধ্যানমূলক সমতাৰ সাধনা
এই লেখাত জৈন ধৰ্মৰ সামায়িকা নামৰ ধ্যান সাধনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, য'ত সাধকে ৪৮ মিনিটৰ বাবে সকলো সাংসাৰিক কাৰ্য্য পৰিহাৰ কৰি সমতাৰ অৱস্থাত বহি থাকে, আৰু ইয়াক পৰম্পৰাগতভাৱে কেনেকৈ পালন কৰা হয় তাক বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
জৈন ধৰ্মৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাধনা হৈছে সামায়িকা। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে 'সমতা' অৰ্থাৎ মনৰ সমতা বা শান্তি। সাধাৰণতে এই সাধনা ৪৮ মিনিটৰ বাবে কৰা হয়, যিয়ে এক মুহূৰ্ত কালৰ প্ৰতীক। এই সময়ছোৱাত সাধকে সকলো সাংসাৰিক কাৰ্য্যৰ পৰা আঁতৰি আহি কেৱল নিজৰ ভিতৰলৈ চাই থাকে। ই এক ধ্যানৰ অনুশীলন য'ত ব্যক্তিয়ে অহিংসা, সত্য, আস্তেয়, ব্ৰহ্মচৰ্য আৰু অপরিগ্ৰহ— এই পাঁচ মহাব্ৰতক মানি চলে। সামায়িকা সাধাৰণতে এটা নিস্তব্ধ ঠাইত, প্ৰায়ে জৈন মন্দিৰ বা নিজৰ ঘৰৰ এটা কোণত, উপবিষ্ট হৈ কৰা হয়। সাধকে চকু মুদি শাৰীৰিকভাৱে স্থিৰ হৈ থাকে, আৰু মনক কোনো অশুভ চিন্তাৰ পৰা মুক্ত ৰাখে। এই সময়ত কোনো প্ৰকাৰৰ কথা নকয়, অকলে বা এটা গোট হৈ থাকিব পাৰে। প্ৰধান উদ্দেশ্য হৈছে জীৱনৰ ক্ষণস্থায়ীতা আৰু আত্মাৰ শুদ্ধিৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে চিন্তা কৰা। সামায়িকা সাধাৰণতে পুৱা বা সন্ধিয়া কৰা হয়, কিন্তু যিকোনো সময়তে কৰিব পাৰি। ইয়াৰ সময়কাল অঞ্চলভেদে কিছু বেলেগ হ'ব পাৰে, কিন্তু ৪৮ মিনিটেই সৰ্বাধিক গ্ৰহণযোগ্য। এই সাধনা জৈন ধৰ্মৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অংগ, বিশেষকৈ শ্ৰাৱক (গৃহস্থ) সকলে নিয়মিতভাৱে কৰে। ইয়াক এক প্ৰকাৰৰ আধ্যাত্মিক স্নান বুলিও কোৱা হয়, যিয়ে মনক পৱিত্ৰ কৰে আৰু কৰ্মৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্তিৰ পথ দেখুৱায়। সামায়িকা কৰাৰ সময়ত সাধকে নিজৰ অতীতৰ ভুলসমূহৰ প্ৰতি অনুশোচনা কৰে আৰু ভৱিষ্যতে ভাল কৰ্মৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰে। এই অনুশীলনে মানুহক আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ, ধৈৰ্য্য আৰু কৰুণা শিকায়। জৈন ধৰ্মৰ মতে, এই ৪৮ মিনিটৰ সামায়িকাই জীৱনৰ আন সকলো কামৰ তুলনাত অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ই আত্মাৰ শুদ্ধিৰ বাবে এক উৎকৃষ্ট উপায়। সাধাৰণ মানুহৰ বাবেও ই মানসিক শান্তি আৰু একাগ্ৰতা বৃদ্ধিৰ এক সহজ পদ্ধতি হ'ব পাৰে।
আপুনি জানেনে?
অৰ্থ আৰু সময়
‘সামায়িকা’ শব্দটোৰ অৰ্থ ‘সমতা’ বা ‘সমান মন’। এই সাধনা ৪৮ মিনিটৰ বাবে কৰা হয়, যাক জৈন পৰম্পৰাত ‘এক মুহূৰ্ত’ বুলি কোৱা হয়—এই সময়খিনি আত্মাৰ শুদ্ধিৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয়।
পাঁচ মহাব্ৰত
সামায়িকা সময়ত সাধকে অহিংসা, সত্য, আস্তেয় (চুৰি নকৰা), ব্ৰহ্মচৰ্য আৰু অপরিগ্ৰহ (সংগ্ৰহ নকৰা)—এই পাঁচ মহাব্ৰত মানি চলে। এই ব্ৰতবোৰ সাধাৰণতে সন্ন্যাসীসকলৰ বাবে, কিন্তু সামায়িকাত গৃহস্থইও অস্থায়ীভাৱে পালন কৰে।
আধ্যাত্মিক স্নান
সামায়িকাক ‘আধ্যাত্মিক স্নান’ বুলিও কোৱা হয়, কাৰণ ই মনক পৱিত্ৰ কৰে আৰু কৰ্মৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্তিৰ পথ দেখুৱায়। এই সময়ত সাধকে নিজৰ অতীতৰ ভুলৰ প্ৰতি অনুশোচনা কৰে আৰু ভৱিষ্যতে ভাল কৰ্মৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰে।
পালনৰ নিয়ম
সাধাৰণতে পুৱা বা সন্ধিয়া নিস্তব্ধ ঠাইত (যেনে জৈন মন্দিৰ বা ঘৰৰ কোনো কোণত) উপবিষ্ট হৈ চকু মুদি এই সাধনা কৰা হয়। কোনো প্ৰকাৰৰ কথা নকৈ, অকলে বা গোট হৈও কৰিব পাৰি। সময়কাল অঞ্চলভেদে কিছু বেলেগ হ’ব পাৰে, কিন্তু ৪৮ মিনিটেই সৰ্বাধিক গ্ৰহণযোগ্য।
গুৰুত্ব আৰু উপকাৰিতা
জৈন ধৰ্মৰ মতে, এই ৪৮ মিনিটৰ সামায়িকা জীৱনৰ আন সকলো কামতকৈ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ই আত্মাৰ শুদ্ধিৰ উৎকৃষ্ট উপায়। ই আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ, ধৈৰ্য্য আৰু কৰুণা শিকায়, আৰু সাধাৰণ মানুহৰ বাবেও মানসিক শান্তি আৰু একাগ্ৰতা বৃদ্ধিৰ সহজ পদ্ধতি।
Mahavira
জৈন ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
