සමයිකා — ජෛන භක්තිමය භාවනා චාරිත්‍රයක්
මෙම ලිපියෙන් ජෛන සමයිකා නම් වූ භාවනා පුරුද්ද විස්තර කෙරේ. එය සාමාන්යයෙන් මිනිත්තු 48ක් (එක් මුහූර්තයක්) පවත්වාගෙන යන අතර ලෝක කටයුතුවලින් වෙන්වී අභ්‍යන්තර සාමය වඩා ගැනීමට උපකාරී වේ.
සමයිකා යනු ජෛන ධර්මයේ ප්රධාන භාවනා පුරුද්දකි. එහි තේරුම "සමතාව" හෝ "සමාධිය" යන්නයි. මෙම චාරිත්‍රයේදී භක්තිකයෙක් තමන්ගේ සිත සහ කය නිශ්චල කර ටික වේලාවක් බාහිර ලෝකය අමතක කර දමයි. සමයිකා සිදු කරන කාලය සාමාන්යයෙන් එක් මුහූර්තයක් වන අතර එය මිනිත්තු 48ක් පමණ වේ. කෙසේ වෙතත්, සමහර පුද්ගලයන් කෙටි කාලයක් සඳහා ද මෙය කරන බව කියැවේ. මෙම පුරුද්ද ජෛන ගිහියන්ට සහ භික්ෂු-භික්ෂුණීන්ට එක හා සමානව වැදගත් වේ. ගිහියන් සාමාන්යයෙන් දිනපතා උදේ හෝ සවස මෙය කරති. සමයිකාව ආරම්භ කිරීමට පෙර පුද්ගලයා ශරීරය පිරිසිදු කර ගැනීමට ස්නානය කරයි. පසුව නිශ්චලව වාඩිවීමට සුදුසු ස්ථානයක් තෝරා ගනී. බොහෝ ජෛනයන් සමයිකාව සඳහා විෙශෂ කුඩර භාවිතා කරති. උදාහරණයක් ලෙස, මුඛය වසා ගැනීමට මුහපත්ති (කඩ කැබැල්ලක්) සහ බිම කුඩා කෘමීන් මරා නොදැමීමට පිච්ඡි (කුඩ පැහැරීමේ මෙවලමක්) ගනිති. මෙම උපකරණ සියලු ජීවීන් කෙරෙහි දයාව පෙන්වීමේ ජෛන මූලධර්මය නියෝජනය කරයි. කලාපය අනුව සමයිකාවේ නිශ්චිත චාරිත්ර තරමක් වෙනස් විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, බටහිර ඉන්දියාවේ සමහර ජෛන ප්රජාවන් අතර සමයිකාව අතරතුර විශේෂ සූත්ර කියවීමේ පුරුද්දක් ඇත. අනෙකුත් ප්රදේශවල එය නිහඬව කරනු ලැබේ. සමයිකාවේ අරමුණ වන්නේ කර්ම බන්ධනය දුරු කර ආත්මයේ ස්වභාවය වන පරිශුද්ධත්වය හා සමතාව අත්විඳීමයි. ජෛන ධර්මයට අනුව, ලෝක කටයුතු සහ තෘෂ්ණාව නිසා මිනිසාට කර්ම එකතු වේ. සමයිකාව තුළින් එම කර්ම ප්රවාහය නතර කළ හැකිය. සිත සමතාවට පත් කළ විට ආත්මය තම උතුම් ස්වභාවය දැන ගනී. එබැවින් සමයිකාව ජෛන ප්‍රයෝග යඅතිවැදගතය. භැම භාවනා කරන විටපුද්ගලයා විශෙශ අය තනිව සිටියත්, ජෛයන් පූදගලයන් කඩීඵ් යමෙකු ඉදිරිපිට කරනු ලැබේ. මෙය පශදයායව විශ්වාසය හා ධ්ඛංකය ශඩ්ඪමය. සමයිකාව හරින්නේ සුදහස හා ඥ්තරීර සාමය සඩා අයුරු ජිවිතේ පවතින තාවකාලික ාෂතරායන් හා සතුටි පිෂඩුමන් ෙෙර සමඩ ෙරබෙ ය. බන්නන් සමයිකාව කරන සාමය, එුව අන අක කාරජය එත් කර ඥත ස්වරූය නර බේ. එුවා සෛහා පසන් විම, බාහිර ශඩයේ සිල ලවීයන් කෙරෙහි බඩාව දැකීමට උපකාරී බව කියැේ. සමහර ජෛන දාර්ශනිකයන් පවසන්නේ සමයිකාව යන් මරණයාට පවා ස්වර්ගීය සාධනා ලබා ගැනීමට උපකාරී වන බය. කෙසෙ වෙතත්, මෙම කථාව ශඩා අනුව කලාපීය වශෙනස් ලත. අවසානයේදී, සමයිකාව හුදු කාලයක් පුරුද්ද කරන අකයක් නශු සිටිය හැකිය. නමුුත්, හැම පුද්ගලයකුටම එුවන්ගේ ්වරඩීම හා කාලය හරහා සුදුසු විඩීයක් තෝරා ගැනීමට අවකාසය ඇත. ජෛයන් බෙරන කැමැති භාවනාවට හිඳින්නේ ඥාතීන්ගෙන් හා ලෝක කටයුතුවලින් වෙන් වී ය. මේ අයුරින්, සමයිකාව ජෛන පුරුද්දක් ලෙස ඇදහිලිවන්තයන්ට අභ්‍යන්තර සාමය හා ධර්මාවබෝධය ගෙන එයි.
ඔබ දැන සිටියාද?
සමයිකාවේ අර්ථය
“සමයිකා” යන වචනයේ තේරුම “සමතාව” හෝ “සමාධිය” වේ. එය ජෛන භාවනාවේ ප්රධාන චාරිත්‍රයක් වන අතර, බාහිර ලෝකයෙන් වෙන්වී ආත්මයේ පිරිසිදු ස්වභාවය අත්විඳීමට උපකාරී වේ.
කාල සීමාව
සාමාන්යයෙන් සමයිකාව එක් මුහූර්තයක් (මිනිත්තු 48ක්) පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, සමහරු කෙටි කාලයක් සඳහා ද මෙය කරති. ගිහියන් සාමාන්යයෙන් උදේ හෝ සවස දිනපතා මෙය පුරුදු කරති.
උපකරණ සහ අර්ථය
සමයිකාව සඳහා මුඛය වසා ගැනීමට “මුහපත්ති” (කඩ කැබැල්ලක්) සහ බිම කුඩා කෘමීන් මරා නොදැමීමට “පිච්ඡි” (කුඩ පැහැරීමේ මෙවලමක්) භාවිතා කරයි. මෙම උපකරණ සියලු ජීවීන් කෙරෙහි දයාව පෙන්වීමේ ජෛන මූලධර්මය නියෝජනය කරයි.
චාරිත්ර වෙනස්කම්
බටහිර ඉන්දියාවේ සමහර ජෛන ප්රජාවන් සමයිකාව අතරතුර විශේෂ සූත්ර කියවන අතර, අනෙකුත් ප්රදේශවල එය නිහඬව සිදු කරනු ලැබේ. කලාපය අනුව නිශ්චිත චාරිත්ර තරමක් වෙනස් විය හැකිය.
අධ්යාත්මික ප්රතිඵලය
සමයිකාවේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ කර්ම බන්ධනය දුරු කර ආත්මයේ පරිශුද්ධත්වය හා සමතාව අත්විඳීමයි. ජෛන ධර්මයට අනුව, ලෝක කටයුතු සහ තෘෂ්ණාව නිසා එකතු වන කර්ම ප්රවාහය සමයිකාව තුළින් නතර කළ හැකිය.
Mahavira
ජෛන ධර්මය වෙතින් තවත්
සම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ