মহাবীৰ

মহাবীৰ জৈন ধৰ্মৰ ২৪তম আৰু অন্তিম তীৰ্থংকৰ আছিল। তীৰ্থংকৰ শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে 'তীৰ্থ নিৰ্মাতা' অৰ্থাৎ যিয়ে সংসাৰ সাগৰ পাৰ হোৱাৰ বাট দেখুৱায়। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত বিহাৰৰ বৈশালীৰ ওচৰৰ কুণ্ডগ্ৰাম নামৰ এখন ঠাইত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল ইক্ষ্বাকু বংশৰ ৰজা সিদ্ধাৰ্থ আৰু মাতৃ আছিল ৰাণী ত্ৰিশলা। সৰুতে তেওঁৰ নাম আছিল বৰ্ধমান। কিংবদন্তি অনুসৰি, তেওঁৰ জন্মৰ সময়ত বহু শুভ লক্ষণ দেখা গৈছিল আৰু দেৱতাসকলে তেওঁৰ জন্ম উদযাপন কৰিছিল। তেওঁ ৰাজকীয় আৰু বিলাসী জীৱনত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, কিন্তু সৰুৰে পৰাই তেওঁৰ মন আছিল ধ্যান আৰু আধ্যাত্মিকতালৈ ঢাল খোৱা।

বৰ্ধমান ডাঙৰ হৈ উঠিলে তেওঁৰ বিয়া হৈছিল আৰু তেওঁৰ এগৰাকী কন্যা সন্তানও জন্ম হৈছিল। কিন্তু তেওঁৰ হৃদয়ত সংসাৰৰ মোহ নাছিল। তেওঁ সদায় ভাবিছিল যে এই জীৱনটো দুখ আৰু কষ্টৰে ভৰা, আৰু ইয়াৰ পৰা মুক্তিৰ উপায় বিচাৰি উলিওৱাটোৱেই মানুহৰ প্ৰকৃত লক্ষ্য। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত, তেওঁৰ ভাতৃয়ে ৰাজ্যৰ দায়িত্ব ল'লে আৰু বৰ্ধমানে সংসাৰ ত্যাগ কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল'লে। তেওঁৰ বয়স আছিল ত্ৰিশ বছৰ। তেওঁ ৰাজকীয় বস্ত্ৰ, অলংকাৰ আৰু সকলো সম্পত্তি ত্যাগ কৰি এজন সন্ন্যাসী হৈ পৰিল। তেওঁ নিজৰ চুলি নিজেই উপৰি পেলালে আৰু কোনো বস্তুৰ প্ৰতি আসক্তি নথকাকৈ জীৱন যাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

মহাবীৰে ত্যাগৰ পিছত বাৰ বছৰ ধৰি অতি কঠোৰ তপস্যা কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ কোনো বস্তুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাকৈ, মৌনতা অৱলম্বন কৰি, আৰু অতি কম আহাৰ গ্ৰহণ কৰি জীৱন যাপন কৰিছিল। তেওঁ গছৰ তলত, শ্মশানত, বা জনমানৱৰ পৰা দূৰত ধ্যান কৰি থাকিছিল। তেওঁৰ ধৈৰ্য আৰু সহনশীলতাৰ পৰীক্ষা হৈছিল বহু কঠিন পৰিস্থিতিত। কোনো কোনো সময়ত মানুহে তেওঁক অপমান কৰিছিল, কোনো কোনো সময়ত জীৱ-জন্তুৱে তেওঁক আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও ক্ৰোধ বা হিংসা প্ৰকাশ কৰা নাছিল। তেওঁ সম্পূৰ্ণ অহিংসা, সত্য, আৰু অপরিগ্ৰহ (কোনো বস্তু সংগ্ৰহ নকৰা)ৰ নীতি পালন কৰিছিল।

বাৰ বছৰৰ কঠোৰ তপস্যাৰ অন্তত, মহাবীৰে জ্ঞানৰ সন্ধানত নিজৰ আত্মাক সম্পূৰ্ণৰূপে শুদ্ধ কৰি তুলিলে। তেওঁৰ ধ্যান ইমান গভীৰ হৈ পৰিল যে তেওঁৰ মনৰ সকলো অজ্ঞানতা আৰু মোহ নাইকিয়া হৈ গ'ল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ 'কেৱল জ্ঞান' অৰ্থাৎ সম্পূৰ্ণ জ্ঞান বা সৰ্বজ্ঞতা লাভ কৰিলে। এই জ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ মহাবীৰ নামেৰে পৰিচিত হ'ল, যাৰ অৰ্থ হৈছে 'মহান বীৰ' বা 'মহান যোদ্ধা' — যিয়ে নিজৰ মন আৰু ইন্দ্ৰিয়ৰ ওপৰত বিজয় লাভ কৰিছিল। এই জ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ জৈন ধৰ্মৰ শিক্ষা প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু বহু শিষ্যক নিজৰ পথত লৈ আহিল। তেওঁৰ শিক্ষাসমূহ অহিংসা, সত্য, অস্তেয় (চুৰি নকৰা), ব্ৰহ্মচৰ্য, আৰু অপরিগ্ৰহ — এই পাঁচটা মূল নীতিৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল।

মহাবীৰে তেওঁৰ জীৱনৰ শেষৰ ত্ৰিশ বছৰ ধৰি ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত ভ্ৰমণ কৰি জৈন ধৰ্মৰ শিক্ষা প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ শিষ্যসকলৰ ভিতৰত ৰজা, ৰাণী, ব্যৱসায়ী, আৰু সাধাৰণ মানুহকে ধৰি সকলো শ্ৰেণীৰ লোক আছিল। তেওঁৰ শিক্ষাসমূহে মানুহক সংসাৰৰ দুখৰ পৰা মুক্তি লাভৰ বাট দেখুৱাইছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৭২ বছৰ। তেওঁ বিহাৰৰ পাৱাপুৰী নামৰ ঠাইত দেহত্যাগ কৰে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ শিষ্যসকলে তেওঁৰ শিক্ষাসমূহ সংগ্ৰহ কৰি জৈন ধৰ্মৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। আজিও জৈন ধৰ্মৰ অনুসাৰীসকলে মহাবীৰক তেওঁলোকৰ আধ্যাত্মিক পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে মানি চলে আৰু তেওঁৰ শিক্ষাসমূহ জীৱনত পালন কৰে।